Đề kiểm tra giữa kỳ 1 Ngữ văn 7 - Đề 01

PHẦN I — ĐỌC HIỂU (6,0 điểm). Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi 1–5:

Cây khế sau nhà

Mỗi dịp nghỉ hè, tôi lại được bố mẹ gửi về quê ở với bà ngoại. Sau nhà bà có một cây khế già, thân xù xì, cành lá sum suê, tán xòe rộng che mát cả một khoảng sân nhỏ. Bà kể, cây khế ấy do chính tay bà trồng từ ngày mẹ tôi còn bé xíu, tính đến nay đã hơn ba mươi năm.

Những trưa hè, hai bà cháu thường ngồi dưới gốc khế. Tôi trèo lên cành thấp, hái những quả chín vàng óng, cắn một miếng, vị chua chua ngọt ngọt lan khắp đầu lưỡi. Khế chua, bà đem nấu canh cá, bát canh thơm lừng mùi thì là. Khế ngọt, bà gọt sẵn, để vào chiếc bát sành, dành phần cho tôi. Ăn xong, bà trải chiếc chiếu nhỏ dưới bóng khế cho tôi nằm ngủ trưa, tay phe phẩy chiếc quạt mo không ngừng, còn bà thì ngồi bên, thỉnh thoảng lại đưa tay xua mấy con ruồi đậu gần mặt cháu. Có lần, bà vừa quạt cho tôi vừa bảo: 'Cây cũng như người, cháu ạ. Được chăm bằng cả tấm lòng thì quả mới ngọt.' Khi ấy, tôi chỉ mải ăn, đâu hiểu hết lời bà.

Cây khế đứng ở cuối sân, trầm ngâm như một người già hiền hậu, lặng lẽ dõi theo tôi lớn lên từng ngày.

Hè năm nay, tôi đã lên lớp Bảy. Về quê, tôi mang theo chiếc điện thoại mới, suốt ngày dán mắt vào màn hình, chẳng còn háo hức chạy ra sân như trước nữa. Một chiều, bỗng thèm khế, tôi với tay hái cả một chùm còn xanh non, làm rụng theo bao nhiêu bông hoa trắng li ti xuống nền đất. Bà bước ra, nhìn chùm hoa rơi mà không mắng một lời. Bà chỉ khẽ thở dài, rồi lặng lẽ ngồi xuống, nhặt từng cánh hoa bỏ vào lòng bàn tay. Tối hôm ấy, tôi nằm mãi không ngủ được, trong lòng cứ day dứt khôn nguôi.

Ít lâu sau, bà ốm phải nằm viện. Ngày tôi vào thăm, bà nắm chặt tay tôi, dặn về nhà nhớ tưới nước cho cây khế. Trở về, tôi thấy khế chín vàng rụng đầy sân mà chẳng có ai hái. Tôi bèn hái những quả chín nhất, tự tay nấu một nồi canh chua cá theo đúng cách bà vẫn làm, rồi mang vào viện cho bà. Bà ăn từng thìa nhỏ, mắt rưng rưng: 'Cháu của bà lớn thật rồi.'

Cuối hè, bà đã khỏe lại. Trước ngày tôi lên thành phố, hai bà cháu lại ngồi dưới gốc khế thân quen. Nhìn những chùm quả vàng óng trong nắng chiều, tôi chợt hiểu: cây khế không chỉ cho quả ngọt. Nó còn giữ cả tuổi thơ của mẹ, tuổi thơ của tôi, và tình yêu thương lặng thầm mà bà dành cho con cháu suốt một đời. Tôi tin rằng, dù sau này có đi xa đến đâu, mỗi độ hè sang, tôi vẫn sẽ tìm về dưới tán khế xanh này — nơi có bà, có quê hương, và có cả một khoảng trời tuổi thơ không bao giờ phai.

(Ngữ liệu do nhóm biên soạn ClassOn sáng tác, chỉ dùng cho đề thi này)

Câu 1 (1,0 điểm). Văn bản trên được kể theo ngôi thứ mấy? Phương thức biểu đạt chính của văn bản là gì?

Câu 2 (1,0 điểm). Cây khế sau nhà được bà trồng từ khi nào? Những quả khế chua thường được bà dùng để làm gì cho cháu?

Câu 3 (1,0 điểm). Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: 'Cây khế đứng ở cuối sân, trầm ngâm như một người già hiền hậu, lặng lẽ dõi theo tôi lớn lên từng ngày.' và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó.

Câu 4 (1,5 điểm). Em hiểu như thế nào về câu nói của người bà: 'Cây cũng như người, cháu ạ. Được chăm bằng cả tấm lòng thì quả mới ngọt.'? (Trình bày trong khoảng 5–7 dòng)

Câu 5 (1,5 điểm). Tình cảm của người bà dành cho cháu được thể hiện qua những chi tiết nào trong văn bản? Qua đó, em cảm nhận được điều gì về người bà? (Trình bày trong khoảng 5–7 dòng)

PHẦN II — VIẾT (4,0 điểm).

Câu 6 (4,0 điểm). Viết một bài văn biểu cảm (phát biểu cảm nghĩ) về một người thân trong gia đình mà em yêu quý nhất (khoảng 400–450 chữ). Trong bài viết, em hãy kết hợp kể lại một kỉ niệm đáng nhớ với người thân ấy để cảm xúc được bộc lộ chân thực, sâu sắc.