Câu 1 · Tự luận
PHẦN I — ĐỌC HIỂU (5,0 điểm). Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi 1–5:
Chữ ký ở góc tranh
Tôi tên là Linh, học sinh lớp 11 ở một thị trấn miền núi. Tôi thích vẽ từ nhỏ, vẽ lên mặt sau những tờ lịch cũ, bìa vở đã hết, cả khoảng tường sau nhà mà mẹ phải mất một buổi chiều mới chà sạch. Tranh của tôi từng được cô giáo Mĩ thuật khen, từng in trong tập san của trường, nhưng không một ai trong lớp biết tác giả là tôi. Bởi ở góc phải mỗi bức tranh, tôi không ký tên mình. Tôi ký hai chữ nguệch ngoạc: 'Mèo Hoang'.
Không phải tôi thích mèo, cũng chẳng phải tôi muốn làm ra vẻ bí ẩn. Chỉ là tôi sợ. Bố tôi mở tiệm sửa xe máy nhỏ ở đầu ngõ, quanh năm hai bàn tay không lúc nào sạch hết vết dầu nhớt. Mẹ tôi bán rau ở chợ, sáng nào cũng dậy từ ba giờ, gánh hàng đi trong sương sớm. Trong lớp, có bạn bố mẹ làm ngân hàng, có bạn bố mẹ mở công ty. Mỗi lần có đứa hỏi 'bố mẹ cậu làm nghề gì', tôi lại ậm ừ cho qua. Tôi sợ bạn bè biết tác giả những bức tranh treo ở phòng Mĩ thuật là con gái ông thợ sửa xe và bà bán rau thì sẽ nhìn tôi khác đi. Thế là tôi giấu, giấu cả niềm vui duy nhất của mình sau một cái bút danh.
Một buổi chiều, đi học về ngang tiệm, tôi thấy một cậu học sinh trường khác đứng tần ngần bên chiếc xe đạp tuột xích, tay móc mãi vào túi quần trống rỗng. Bố tôi cặm cụi lắp lại xích, lau tay vào chiếc giẻ cũ rồi xua tay: 'Xong rồi, đi đi cháu. Tiền nong gì, học cho giỏi là được.' Cậu bé cúi đầu cảm ơn rối rít rồi đạp xe đi, khuất dần cuối con dốc. Tôi đứng lặng sau cánh cửa, nhìn đôi bàn tay đen dầu của bố xếp từng chiếc cờ lê ngay ngắn vào hộp đồ nghề. Đôi bàn tay ấy đã nuôi tôi ăn học mười một năm. Bỗng tôi thấy cổ họng nghẹn lại: hóa ra tôi đang xấu hổ vì chính đôi bàn tay đã nuôi mình khôn lớn.
Tháng ấy, trường phát động thi vẽ chủ đề 'Con người quanh em'. Tôi vẽ bố tôi đang nâng chiếc xe đạp của cậu học trò lên, hai bàn tay đen dầu đỡ lấy khung xe như đỡ một điều quý giá. Vẽ xong, tôi vẫn ký 'Mèo Hoang' như một thói quen không dám bỏ. Bức tranh đoạt giải Nhì cấp tỉnh. Ban tổ chức thông báo: tác giả phải dự lễ trao giải, và tên thật sẽ được ghi vào bảng vinh danh treo ở sảnh trường.
Đêm trước ngày nhận giải, tôi trằn trọc mãi. Xưng tên thật thì bao điều tôi giấu bấy lâu sẽ phơi ra hết. Bố như đoán được, ngồi xuống bên tôi, nói chậm rãi: 'Con ạ, người ta có thể nghèo, có thể làm nghề này nghề nọ, nhưng cái tên là của mình. Tên mình mà mình không dám nhận, thì còn ai nhận cho mình nữa.' Tôi im lặng hồi lâu. Trong đầu tôi hiện lên đôi bàn tay của bố dưới ánh đèn tiệm sửa xe và bóng lưng cậu học trò đạp xe đi trong buổi chiều hôm ấy.
Sáng hôm sau, khi người dẫn chương trình hỏi tác giả của bút danh 'Mèo Hoang' là ai, tôi đứng dậy, bước lên sân khấu, cầm micro nói rõ ràng: 'Em là Nguyễn Thảo Linh, học sinh lớp 11A2. Bức tranh này em vẽ bố em. Bố em là thợ sửa xe, mẹ em bán rau ở chợ. Em tự hào là con của bố mẹ em.' Hội trường lặng đi một giây rồi vỗ tay rào rào. Tôi cầm bút, ký tên thật của mình lên góc bức tranh, ngay dưới hai chữ 'Mèo Hoang' cũ. Từ hôm đó, dưới mỗi bức tranh tôi vẽ không còn con mèo hoang nào nữa, chỉ có hai chữ 'Thảo Linh' viết nắn nót như ngày đầu tôi tập viết tên mình.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn ClassOn sáng tác mới 100%, chỉ dùng cho đề thi này)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
Chữ ký ở góc tranh
Tôi tên là Linh, học sinh lớp 11 ở một thị trấn miền núi. Tôi thích vẽ từ nhỏ, vẽ lên mặt sau những tờ lịch cũ, bìa vở đã hết, cả khoảng tường sau nhà mà mẹ phải mất một buổi chiều mới chà sạch. Tranh của tôi từng được cô giáo Mĩ thuật khen, từng in trong tập san của trường, nhưng không một ai trong lớp biết tác giả là tôi. Bởi ở góc phải mỗi bức tranh, tôi không ký tên mình. Tôi ký hai chữ nguệch ngoạc: 'Mèo Hoang'.
Không phải tôi thích mèo, cũng chẳng phải tôi muốn làm ra vẻ bí ẩn. Chỉ là tôi sợ. Bố tôi mở tiệm sửa xe máy nhỏ ở đầu ngõ, quanh năm hai bàn tay không lúc nào sạch hết vết dầu nhớt. Mẹ tôi bán rau ở chợ, sáng nào cũng dậy từ ba giờ, gánh hàng đi trong sương sớm. Trong lớp, có bạn bố mẹ làm ngân hàng, có bạn bố mẹ mở công ty. Mỗi lần có đứa hỏi 'bố mẹ cậu làm nghề gì', tôi lại ậm ừ cho qua. Tôi sợ bạn bè biết tác giả những bức tranh treo ở phòng Mĩ thuật là con gái ông thợ sửa xe và bà bán rau thì sẽ nhìn tôi khác đi. Thế là tôi giấu, giấu cả niềm vui duy nhất của mình sau một cái bút danh.
Một buổi chiều, đi học về ngang tiệm, tôi thấy một cậu học sinh trường khác đứng tần ngần bên chiếc xe đạp tuột xích, tay móc mãi vào túi quần trống rỗng. Bố tôi cặm cụi lắp lại xích, lau tay vào chiếc giẻ cũ rồi xua tay: 'Xong rồi, đi đi cháu. Tiền nong gì, học cho giỏi là được.' Cậu bé cúi đầu cảm ơn rối rít rồi đạp xe đi, khuất dần cuối con dốc. Tôi đứng lặng sau cánh cửa, nhìn đôi bàn tay đen dầu của bố xếp từng chiếc cờ lê ngay ngắn vào hộp đồ nghề. Đôi bàn tay ấy đã nuôi tôi ăn học mười một năm. Bỗng tôi thấy cổ họng nghẹn lại: hóa ra tôi đang xấu hổ vì chính đôi bàn tay đã nuôi mình khôn lớn.
Tháng ấy, trường phát động thi vẽ chủ đề 'Con người quanh em'. Tôi vẽ bố tôi đang nâng chiếc xe đạp của cậu học trò lên, hai bàn tay đen dầu đỡ lấy khung xe như đỡ một điều quý giá. Vẽ xong, tôi vẫn ký 'Mèo Hoang' như một thói quen không dám bỏ. Bức tranh đoạt giải Nhì cấp tỉnh. Ban tổ chức thông báo: tác giả phải dự lễ trao giải, và tên thật sẽ được ghi vào bảng vinh danh treo ở sảnh trường.
Đêm trước ngày nhận giải, tôi trằn trọc mãi. Xưng tên thật thì bao điều tôi giấu bấy lâu sẽ phơi ra hết. Bố như đoán được, ngồi xuống bên tôi, nói chậm rãi: 'Con ạ, người ta có thể nghèo, có thể làm nghề này nghề nọ, nhưng cái tên là của mình. Tên mình mà mình không dám nhận, thì còn ai nhận cho mình nữa.' Tôi im lặng hồi lâu. Trong đầu tôi hiện lên đôi bàn tay của bố dưới ánh đèn tiệm sửa xe và bóng lưng cậu học trò đạp xe đi trong buổi chiều hôm ấy.
Sáng hôm sau, khi người dẫn chương trình hỏi tác giả của bút danh 'Mèo Hoang' là ai, tôi đứng dậy, bước lên sân khấu, cầm micro nói rõ ràng: 'Em là Nguyễn Thảo Linh, học sinh lớp 11A2. Bức tranh này em vẽ bố em. Bố em là thợ sửa xe, mẹ em bán rau ở chợ. Em tự hào là con của bố mẹ em.' Hội trường lặng đi một giây rồi vỗ tay rào rào. Tôi cầm bút, ký tên thật của mình lên góc bức tranh, ngay dưới hai chữ 'Mèo Hoang' cũ. Từ hôm đó, dưới mỗi bức tranh tôi vẽ không còn con mèo hoang nào nữa, chỉ có hai chữ 'Thảo Linh' viết nắn nót như ngày đầu tôi tập viết tên mình.
(Ngữ liệu do nhóm biên soạn ClassOn sáng tác mới 100%, chỉ dùng cho đề thi này)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể và phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.
