Giới thiệu đề thi
Đề thi giữa kì 1 Vật lí 11 Kết nối tri thức (Đề số 2) dưới đây bám sát chương trình Vật lí 11 học kì 1: dao động điều hòa, sóng cơ, giao thoa và sóng dừng. Đây là đề thứ hai trong loạt đề giữa kì 1 Vật lí 11, giúp học sinh lớp 11 có thêm một đề luyện tập với câu hỏi hoàn toàn mới so với Đề số 1.
Đề gồm 4 phần, tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 60 phút. Phần I là trắc nghiệm nhiều lựa chọn với 12 câu, mỗi câu 0,25 điểm, tổng 3,0 điểm. Phần II là đúng/sai với 2 câu, mỗi câu 4 ý, tổng 2,0 điểm; cách chấm mỗi câu đúng/sai như sau: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Phần III là trả lời ngắn với 4 câu, mỗi câu 0,5 điểm, tổng 2,0 điểm; học sinh chỉ cần ghi đáp án ngắn. Phần IV là tự luận với 3 câu, mỗi câu 1,0 điểm, tổng 3,0 điểm.
Học sinh mở đề và làm bài trực tuyến trên ClassOn tại đây. Đáp án nhanh và lời giải chi tiết của toàn bộ đề nằm ở cuối bài viết, sau phần đề thi. Trước khi làm bài, học sinh nên ôn lại phương trình dao động điều hòa, các đại lượng sóng và công thức bước sóng, điều kiện giao thoa và đặc điểm sóng dừng.
Giáo viên có thể dùng đề này làm đề ôn tập hoặc đề kiểm tra giữa kì 1 cho lớp mình. Ngoài đề này, thầy cô và học sinh có thể tham khảo thêm kho đề thi công khai trên ClassOn, xem hướng dẫn sử dụng và đăng ký tài khoản miễn phí để lưu kết quả làm bài. Học sinh có thể xem thêm bài viết trên trang chủ ClassOn và dùng máy tính Casio online khi cần tính toán.
Ma trận đề thi
Ma trận dưới đây cho thấy số câu và số điểm của từng chủ đề trong đề, theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, ở các mức biết, hiểu và vận dụng.
Tóm tắt ma trận: Dao động điều hòa 2,5 điểm; Sóng cơ 4,0 điểm; Giao thoa và sóng dừng 3,5 điểm. Tổng toàn đề 10,0 điểm.
Đề thi
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (12 câu × 0,25 = 3,0 điểm)
Câu 1. Dao động điều hòa là dao động:
A. Được mô tả bằng hàm sin hoặc cosin theo thời gian
B. Có biên độ giảm dần
C. Có chu kì thay đổi
D. Không tuần hoàn
Câu 2. Chu kì dao động điều hòa được tính bằng:
A. T = ω/2π
B. T = 2π/ω
C. T = 2πω
D. T = 1/ω
Câu 3. Một vật dao động điều hòa với biên độ 5 cm, quãng đường vật đi được trong một chu kì là:
A. 5 cm
B. 10 cm
C. 20 cm
D. 15 cm
Câu 4. Tần số góc của dao động điều hòa có đơn vị là:
A. rad/s
B. Hz
C. s
D. m
Câu 5. Sóng cơ truyền được trong:
A. Chân không
B. Chất rắn, lỏng, khí
C. Chỉ chất rắn
D. Chỉ chất lỏng
Câu 6. Sóng ngang là sóng có:
A. Phương dao động trùng với phương truyền sóng
B. Phương dao động xiên
C. Phương dao động vuông góc với phương truyền sóng
D. Không có phương dao động
Câu 7. Bước sóng được tính bằng:
A. λ = v×T
B. λ = v/T
C. λ = v + T
D. λ = T/v
Câu 8. Tần số sóng khi truyền từ môi trường này sang môi trường khác:
A. Thay đổi
B. Không đổi
C. Tăng gấp đôi
D. Giảm một nửa
Câu 9. Giao thoa sóng xảy ra khi:
A. Hai sóng bất kì gặp nhau
B. Một sóng gặp vật cản
C. Hai sóng kết hợp gặp nhau
D. Sóng phản xạ
Câu 10. Trong sóng dừng, các nút sóng là những điểm:
A. Dao động mạnh nhất
B. Luôn đứng yên
C. Dao động với biên độ lớn nhất
D. Chuyển động
Câu 11. Khoảng cách giữa hai nút sóng liên tiếp bằng:
A. Nửa bước sóng
B. Một bước sóng
C. Một phần tư bước sóng
D. Hai bước sóng
Câu 12. Âm thanh truyền nhanh nhất trong:
A. Không khí
B. Nước
C. Thép
D. Chân không
Phần II. Đúng/Sai (2 câu × 4 ý = 2,0 điểm)
Câu 1. Nhận định về sóng cơ:
a) Sóng âm là sóng cơ.
b) Sóng dọc là sóng có phương dao động vuông góc với phương truyền sóng.
c) Tốc độ truyền sóng phụ thuộc vào bản chất môi trường.
d) Bước sóng không đổi khi sóng truyền từ môi trường này sang môi trường khác.
Câu 2. Nhận định về giao thoa và sóng dừng:
a) Hai nguồn kết hợp là hai nguồn có cùng tần số và hiệu số pha không đổi theo thời gian.
b) Trong sóng dừng, mọi điểm trên dây đều dao động với cùng biên độ.
c) Khoảng cách giữa một nút sóng và một bụng sóng liên tiếp bằng một phần tư bước sóng.
d) Sóng dừng trên dây có hai đầu cố định có số bụng bằng số nút cộng một.
Phần III. Trả lời ngắn (4 câu × 0,5 = 2,0 điểm)
Câu 1. Một vật dao động điều hòa với biên độ 6 cm, quãng đường vật đi được trong một chu kì bằng bao nhiêu cm? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 2. Một sóng có tốc độ 340 m/s và tần số 170 Hz. Bước sóng bằng bao nhiêu mét? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 3. Một sóng có bước sóng 0,8 m và chu kì 0,2 s. Tốc độ truyền sóng bằng bao nhiêu m/s? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 4. Khoảng cách giữa hai bụng sóng liên tiếp trong sóng dừng bằng bao nhiêu lần bước sóng? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Phần IV. Tự luận (3 câu × 1,0 = 3,0 điểm)
Bài 1. Một vật dao động điều hòa với phương trình x = 4cos(2πt + π/3) cm. Xác định biên độ, tần số góc, pha ban đầu và viết phương trình vận tốc.
Bài 2. Trình bày sự khác nhau giữa sóng ngang và sóng dọc, lấy ví dụ minh họa cho mỗi loại.
Bài 3. Trình bày hiện tượng giao thoa sóng trên mặt nước và điều kiện để có giao thoa.
Lưu ý khi làm bài trực tuyến: trên trang làm bài của ClassOn, mỗi ý của phần Đúng/Sai hiển thị thành một câu hỏi riêng; các câu trả lời ngắn hiển thị dưới dạng câu tự luận, học sinh nhập đáp án vào ô trả lời và xem đáp án đúng trong phần lời giải cuối bài.
Đáp án nhanh
Đáp án nhanh: Trắc nghiệm: 1A, 2B, 3C, 4A, 5B, 6C, 7A, 8B, 9C, 10B, 11A, 12C. Đúng/Sai: Câu 1: Đ – S – Đ – S; Câu 2: Đ – S – Đ – S. Trả lời ngắn: 1: 24; 2: 2; 3: 4; 4: 0,5.
Lời giải chi tiết
Phần I. Trắc nghiệm
Câu 1. Đáp án A. Dao động điều hòa là dao động được mô tả bằng hàm sin hoặc cosin theo thời gian.
Câu 2. Đáp án B. Chu kì dao động điều hòa được tính bằng T = 2π/ω.
Câu 3. Đáp án C. Quãng đường vật đi được trong một chu kì bằng 4 lần biên độ, tức 4 × 5 = 20 cm.
Câu 4. Đáp án A. Tần số góc của dao động điều hòa có đơn vị là rad/s.
Câu 5. Đáp án B. Sóng cơ truyền được trong chất rắn, lỏng, khí và không truyền được trong chân không.
Câu 6. Đáp án C. Sóng ngang là sóng có phương dao động vuông góc với phương truyền sóng.
Câu 7. Đáp án A. Bước sóng được tính bằng λ = v×T.
Câu 8. Đáp án B. Tần số sóng không đổi khi sóng truyền từ môi trường này sang môi trường khác.
Câu 9. Đáp án C. Giao thoa sóng xảy ra khi hai sóng kết hợp gặp nhau.
Câu 10. Đáp án B. Trong sóng dừng, các nút sóng là những điểm luôn đứng yên.
Câu 11. Đáp án A. Khoảng cách giữa hai nút sóng liên tiếp bằng nửa bước sóng.
Câu 12. Đáp án C. Âm thanh truyền nhanh nhất trong thép, chậm hơn trong nước và chậm nhất trong không khí.
Phần II. Đúng/Sai
Câu 1. Đáp án: Đ – S – Đ – S. Ý a) đúng vì sóng âm là sóng cơ. Ý b) sai vì sóng dọc có phương dao động trùng với phương truyền sóng. Ý c) đúng vì tốc độ truyền sóng phụ thuộc vào bản chất môi trường. Ý d) sai vì bước sóng thay đổi khi sóng truyền từ môi trường này sang môi trường khác, do tốc độ thay đổi còn tần số không đổi.
Câu 2. Đáp án: Đ – S – Đ – S. Ý a) đúng vì hai nguồn kết hợp là hai nguồn có cùng tần số và hiệu số pha không đổi theo thời gian. Ý b) sai vì trong sóng dừng, biên độ dao động thay đổi theo vị trí, nút đứng yên còn bụng dao động mạnh nhất. Ý c) đúng vì khoảng cách giữa một nút sóng và một bụng sóng liên tiếp bằng một phần tư bước sóng. Ý d) sai vì sóng dừng trên dây có hai đầu cố định có số nút bằng số bụng cộng một.
Phần III. Trả lời ngắn
Câu 1. Đáp án: 24. Quãng đường vật đi được trong một chu kì bằng 4 × 6 = 24 cm.
Câu 2. Đáp án: 2. Bước sóng bằng 340 : 170 = 2 m.
Câu 3. Đáp án: 4. Tốc độ truyền sóng bằng 0,8 : 0,2 = 4 m/s.
Câu 4. Đáp án: 0,5. Khoảng cách giữa hai bụng sóng liên tiếp bằng nửa bước sóng, tức 0,5 lần bước sóng.
Phần IV. Tự luận
Bài 1. Biên độ A = 4 cm, tần số góc ω = 2π rad/s, pha ban đầu φ = π/3. Phương trình vận tốc là v = -Aωsin(ωt + φ) = -8πsin(2πt + π/3) cm/s.
Bài 2. Sóng ngang có phương dao động vuông góc với phương truyền sóng, ví dụ sóng trên mặt nước và sóng trên dây đàn. Sóng dọc có phương dao động trùng với phương truyền sóng, ví dụ sóng âm trong không khí và sóng dọc trong lò xo. Sóng ngang chỉ truyền được trong chất rắn và trên mặt chất lỏng, còn sóng dọc truyền được trong cả chất rắn, lỏng và khí.
Bài 3. Giao thoa sóng trên mặt nước là hiện tượng hai sóng kết hợp gặp nhau tạo ra các điểm dao động mạnh và các điểm đứng yên xen kẽ nhau một cách ổn định. Điều kiện để có giao thoa là hai nguồn sóng phải là hai nguồn kết hợp, tức có cùng tần số và hiệu số pha không đổi theo thời gian.
FAQ
Đề thi giữa kì 1 Vật lí 11 Kết nối tri thức (Đề số 2) gồm những phần nào? Đề gồm dao động điều hòa, sóng cơ, giao thoa và sóng dừng.
Đề có bao nhiêu câu và thang điểm ra sao? Đề có 12 câu trắc nghiệm (3,0 điểm), 2 câu đúng/sai (2,0 điểm), 4 câu trả lời ngắn (2,0 điểm) và 3 câu tự luận (3,0 điểm), tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 60 phút.
Câu đúng/sai được chấm như thế nào? Mỗi câu đúng/sai có 4 ý: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm.
Làm bài trực tuyến trên ClassOn có mất phí không? Không. Đề công khai, học sinh mở đề và làm bài trực tuyến miễn phí; đáp án và lời giải chi tiết nằm ở cuối bài viết này.
Học sinh lớp 11 nên ôn gì trước khi làm đề này? Học sinh nên ôn lại phương trình dao động điều hòa, các đại lượng sóng và công thức bước sóng, điều kiện giao thoa và đặc điểm sóng dừng.
