Hướng dẫn giải đề · Hóa học · Lớp 12 · Ôn tập tổng hợp

Ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027: toàn bộ trọng tâm theo chương

Tổng hợp toàn bộ trọng tâm ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 theo từng chương (Kết nối tri thức): cấu trúc đề mới 3 phần, kiến thức cốt lõi, mẹo làm câu Đúng/Sai và trả lời ngắn, đề thi thử có lời giải chi tiết, lịch ôn 8 tuần.

Ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027: toàn bộ trọng tâm theo chương

Mở đầu: vì sao ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 cần lộ trình theo chương

Nếu bạn đang ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027, câu hỏi đầu tiên không phải là "học gì" mà là "học theo thứ tự nào và sâu đến đâu". Từ kỳ thi năm 2025, đề thi tốt nghiệp THPT môn Hóa học đã chuyển sang cấu trúc hoàn toàn mới: 28 câu hỏi trong 50 phút, gồm 3 phần — trắc nghiệm nhiều lựa chọn, trắc nghiệm Đúng/Sai và trắc nghiệm trả lời ngắn. Rất nhiều bạn học chăm, thuộc làu công thức nhưng điểm vẫn thấp, vì ôn theo kiểu đề cũ: chỉ luyện khoanh A-B-C-D mà bỏ qua hai dạng câu hỏi mới chiếm tới 5,5 trên 10 điểm.

Bài viết này tổng hợp toàn bộ trọng tâm ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 theo từng chương của bộ sách giáo khoa thống nhất "Kết nối tri thức với cuộc sống" — bộ sách dùng chung cho cả nước từ năm học 2026-2027 theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT của Bộ GD&ĐT. Bạn sẽ nắm được: cấu trúc đề mới theo Quyết định 764/QĐ-BGDĐT, kiến thức cốt lõi của từng chương lớp 12, cách làm từng dạng câu hỏi, 5 sai lầm mất điểm oan phổ biến nhất, một đề thi thử rút gọn có lời giải chi tiết từng câu, lịch ôn 8 tuần cụ thể và phần FAQ giải đáp thắc mắc thường gặp. Dù bạn đang mất gốc hay đang ở mức 7-8 điểm muốn bứt phá lên 9+, lộ trình này đều dùng được.

Cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 có gì mới (theo QĐ 764/QĐ-BGDĐT)

28 câu/50 phút với 3 dạng câu hỏi hoàn toàn khác đề cũ

Theo Quy định về cấu trúc định dạng đề thi kỳ thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 (ban hành kèm Quyết định 764/QĐ-BGDĐT), đề thi môn Hóa học có 28 câu hỏi, thời gian làm bài 50 phút, thang điểm 10, chia thành 3 phần như sau:

Phần Dạng câu hỏi Số câu Điểm mỗi câu Tổng điểm
Phần I Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (4 phương án, chọn 1 đáp án đúng) 18 câu 0,25 4,5 điểm
Phần II Trắc nghiệm Đúng/Sai (mỗi câu 4 ý, chọn đúng hoặc sai từng ý) 4 câu tối đa 1,0 4,0 điểm
Phần III Trắc nghiệm trả lời ngắn (tự tính và tô đáp án là một số) 6 câu 0,25 1,5 điểm

Cách tính điểm phần II là điểm mấu chốt quyết định chiến thuật làm bài: mỗi câu Đúng/Sai có 4 ý. Đúng 1 ý được 0,1 điểm; đúng 2 ý được 0,25 điểm; đúng 3 ý được 0,5 điểm; đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Nghĩa là ngay cả khi không chắc chắn toàn bộ, bạn vẫn "vớt" được điểm từng ý — khác hẳn kiểu trắc nghiệm cũ sai một câu là mất trắng.

Phần III yêu cầu bạn tự tính ra đáp án là một con số (tối đa 4 ký tự gồm chữ số, dấu trừ, dấu phẩy) rồi tô vào phiếu trả lời, không có phương án để loại trừ. Đây là phần phân hóa mạnh nhất, tập trung ở mức vận dụng và vận dụng cao, thường là các bài toán tính toán ester, kim loại, hỗn hợp.

Về mức độ tư duy, đề tham khảo của Bộ cho thấy tỉ lệ khoảng 40% nhận biết – 30% thông hiểu – 30% vận dụng. Muốn đạt 8+, bạn phải ăn trọn phần nhận biết và thông hiểu (khoảng 7 điểm) rồi tập trung "đánh" vào phần vận dụng.

Một lưu ý quan trọng về thuật ngữ: "ester" thay cho "este"

Theo chương trình GDPT 2018 và bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống", thuật ngữ chính thức hiện nay là "ester" (viết theo phiên âm quốc tế), không còn dùng "este" như chương trình cũ. Tương tự, "lipid" thay cho "lipit". Khi làm bài thi, bạn sẽ gặp các thuật ngữ mới này trong đề bài — hãy làm quen ngay từ bây giờ để không bỡ ngỡ trong phòng thi. Trong bài viết này, chúng tôi sử dụng hoàn toàn thuật ngữ mới theo chương trình hiện hành.

Toàn bộ trọng tâm theo chương Hóa học 12 (Kết nối tri thức với cuộc sống)

Chương trình Hóa học 12 theo bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" gồm 6 chương. Dưới đây là những điểm cốt lõi nhất của từng chương mà đề thi tốt nghiệp chắc chắn khai thác — bạn hãy đối chiếu với những gì mình đã học để biết mình đang hổng ở đâu.

Chương 1: Ester – Lipid (chương "vàng", nhiều câu nhất)

Đây là chương được khai thác nhiều nhất trong đề thi, từ nhận biết đến vận dụng cao. Các điểm trọng tâm:

Khái niệm và danh pháp ester: Ester là hợp chất hữu cơ có công thức chung RCOOR' (R là gốc hydrocarbon hoặc H, R' là gốc hydrocarbon). Tên gọi ester gồm hai phần: tên gốc hydrocarbon R' + tên gốc acid (đuôi "at"). Ví dụ: CH3COOC2H5 có tên là ethyl acetate; HCOOCH3 là methyl formate. Bạn phải đọc vanh vách cách gọi tên vì đề thi rất hay hỏi.
Tính chất vật lí: các ester thường là chất lỏng hoặc chất rắn, nhẹ hơn nước, rất ít tan trong nước nhưng tan tốt trong dung môi hữu cơ. Nhiều ester có mùi thơm đặc trưng của hoa quả: isoamyl acetate (CH3COOCH2CH2CH(CH3)2) có mùi chuối chín, ethyl butyrate có mùi dứa.
Tính chất hóa học: phản ứng đặc trưng nhất là phản ứng thủy phân. Trong môi trường acid, ester bị thủy phân thuận nghịch tạo acid carboxylic và alcohol. Trong môi trường kiềm, ester bị thủy phân một chiều tạo muối carboxylate và alcohol — đây chính là phản ứng xà phòng hóa khi áp dụng cho chất béo.
Điều chế ester: bằng phản ứng ester hóa giữa acid carboxylic và alcohol (xúc tác H2SO4 đặc, đun nóng). Đây là phản ứng thuận nghịch nên hiệu suất không đạt 100%.
Lipid – chất béo: chất béo là triester của glycerol với các acid béo (acid béo thường gặp: palmitic C15H31COOH, stearic C17H35COOH, oleic C17H33COOH). Chất béo no (chứa gốc acid no) thường là chất rắn như mỡ động vật; chất béo không no (chứa gốc acid không no) thường là chất lỏng như dầu thực vật. Phản ứng xà phòng hóa: (RCOO)3C3H5 + 3NaOH → 3RCOONa + C3H5(OH)3 (glycerol). Muối sodium/potassium của acid béo chính là xà phòng.

Dạng bài tập điển hình của chương này: tính toán theo phản ứng xà phòng hóa (bảo toàn khối lượng), đốt cháy ester (bảo toàn nguyên tố C, H, O), xác định công thức phân tử ester từ dữ kiện đốt cháy hoặc thủy phân. Đây cũng là nguồn câu hỏi Đúng/Sai và trả lời ngắn rất "đắt giá".

Chương 2: Carbohydrate (glucose, saccharose, tinh bột, cellulose)

Chương này có lượng lý thuyết vừa phải nhưng đề thi khai thác rất sâu vào tính chất hóa học đặc trưng của từng chất:

Glucose (C6H12O6): tồn tại ở hai dạng mạch hở và mạch vòng. Tính chất quan trọng nhất: có nhóm aldehyde (-CHO) nên tham gia phản ứng tráng bạc với AgNO3/NH3 tạo kết tủa bạc, và bị oxi hóa bởi Cu(OH)2/NaOH đun nóng tạo kết tủa đỏ gạch Cu2O. Đồng thời glucose có nhiều nhóm -OH kề nhau nên hòa tan được Cu(OH)2 ở nhiệt độ thường tạo dung dịch xanh lam. Lên men glucose tạo ethanol (sản xuất rượu) hoặc lactic acid.
Fructose: đồng phân của glucose, trong môi trường kiềm chuyển thành glucose nên cũng tham gia phản ứng tráng bạc — đây là một "bẫy" kinh điển trong câu hỏi Đúng/Sai.
Saccharose (C12H22O11): là disaccharide, KHÔNG có nhóm aldehyde tự do nên KHÔNG tham gia phản ứng tráng bạc và không bị oxi hóa bởi Cu(OH)2 đun nóng. Thủy phân trong môi trường acid tạo glucose và fructose. Đây là điểm phân biệt quan trọng nhất giữa saccharose với glucose/maltose.
Tinh bột và cellulose: đều là polysaccharide có công thức (C6H10O5)n nhưng cấu trúc khác nhau. Tinh bột cho phản ứng màu xanh tím đặc trưng với dung dịch iodine — dấu hiệu nhận biết không thể quên. Cellulose không cho phản ứng này. Cả hai đều bị thủy phân trong môi trường acid tạo glucose.

Mẹo nhớ nhanh: chất nào có nhóm -CHO tự do (glucose, fructose trong kiềm, maltose) thì tráng bạc được; saccharose, tinh bột, cellulose thì không. Đề thi rất thích ra câu hỏi so sánh tính chất giữa các carbohydrate này dưới dạng Đúng/Sai.

Chương 3: Đại cương về kim loại (nền tảng của toàn bộ hóa vô cơ)

Chương này là "xương sống" của phần hóa vô cơ — học chắc chương này thì các chương kim loại cụ thể phía sau sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều:

Vị trí và cấu tạo: kim loại nằm ở nhóm IA, IIA, IIIA (trừ boron) và các nhóm B trong bảng tuần hoàn. Nguyên tử kim loại có ít electron lớp ngoài cùng (1-3 electron), dễ nhường electron để tạo cation — vì vậy kim loại luôn thể hiện tính khử trong các phản ứng hóa học.
Dãy điện hóa của kim loại: đây là nội dung QUAN TRỌNG NHẤT của chương, gần như chắc chắn có mặt trong đề thi. Thứ tự cần thuộc: K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, H, Cu, Hg, Ag, Pt, Au. Quy tắc: kim loại đứng trước đẩy được kim loại đứng sau ra khỏi dung dịch muối của nó. Ví dụ: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu (vì Fe đứng trước Cu). Bạn phải thuộc dãy này như thuộc bảng cửu chương.
Tính chất hóa học chung: tác dụng với phi kim (O2, Cl2, S...), tác dụng với dung dịch acid (HCl, H2SO4 loãng giải phóng H2 — trừ các kim loại đứng sau H trong dãy điện hóa như Cu, Ag), tác dụng với dung dịch muối (quy tắc dãy điện hóa), một số kim loại (Na, K, Ca...) tác dụng mãnh liệt với nước.
Ăn mòn kim loại: phân biệt ăn mòn hóa học và ăn mòn điện hóa. Ăn mòn điện hóa xảy ra khi có hai kim loại khác nhau (hoặc kim loại và phi kim) tiếp xúc nhau trong môi trường điện li — kim loại mạnh hơn (có tính khử mạnh hơn) bị ăn mòn. Các biện pháp chống ăn mòn: sơn phủ, mạ kim loại, dùng hợp kim chống gỉ.
Điều chế kim loại: ba phương pháp chính — nhiệt luyện (dùng chất khử CO, H2, Al, C để khử oxide kim loại trung bình và yếu), thủy luyện (dùng kim loại mạnh đẩy kim loại yếu khỏi dung dịch muối), điện phân (điện phân nóng chảy điều chế kim loại kiềm, kiềm thổ, nhôm; điện phân dung dịch điều chế kim loại trung bình, yếu).

Chương 4: Kim loại kiềm, kim loại kiềm thổ, nhôm và hợp chất

Kim loại kiềm (nhóm IA: Li, Na, K...): có tính khử rất mạnh, tác dụng mãnh liệt với nước tạo dung dịch kiềm và giải phóng H2. Hợp chất quan trọng: NaOH (xút ăn da), Na2CO3 (soda), NaHCO3 (baking soda — lưỡng tính, dùng làm bột nở). Khi giải bài toán Na, K tác dụng với nước, chú ý kim loại tan hết và dung dịch thu được có tính kiềm.
Kim loại kiềm thổ (nhóm IIA: Mg, Ca, Ba...): tính khử mạnh nhưng yếu hơn kim loại kiềm. Hợp chất quan trọng: CaO (vôi sống), Ca(OH)2 (vôi tôi — nước vôi trong dùng nhận biết CO2), CaCO3 (đá vôi — bị nhiệt phân tạo CaO và CO2, tan trong acid giải phóng CO2). Khái niệm nước cứng (chứa nhiều Ca2+, Mg2+) và các phương pháp làm mềm nước cứng là nội dung hay xuất hiện ở câu hỏi thông hiểu.
Nhôm và hợp chất: nhôm là kim loại có tính khử mạnh, tác dụng được với cả dung dịch acid và dung dịch kiềm (do lớp oxide bảo vệ bị hòa tan trong kiềm). Điểm đặc biệt nhất: Al2O3 và Al(OH)3 là các hợp chất LƯỠNG TÍNH — vừa tác dụng với acid vừa tác dụng với base. Đây là "mỏ" câu hỏi Đúng/Sai: đề bài thường đưa ra các oxide/hydroxide và hỏi chất nào lưỡng tính. Nhớ: Al2O3, Al(OH)3, ZnO, Zn(OH)2, Cr2O3 là lưỡng tính; Fe2O3, Fe(OH)3 thì KHÔNG.

Chương 5: Sắt và một số kim loại quan trọng (nguyên tố nhóm B)

Sắt là kim loại được khai thác sâu nhất trong chương trình vì có nhiều số oxi hóa và tính chất phức tạp:

Sắt kim loại (Fe): có tính khử trung bình. Tác dụng với phi kim: với Cl2 tạo FeCl3 (sắt lên số oxi hóa +3 vì Cl2 là chất oxi hóa mạnh), với S tạo FeS (sắt chỉ lên +2 vì S là chất oxi hóa yếu) — sự khác biệt này là một "bẫy" rất hay gặp. Tác dụng với dung dịch HCl, H2SO4 loãng tạo muối Fe(II) và H2. Đặc biệt: Fe KHÔNG tác dụng với HNO3 đặc nguội và H2SO4 đặc nguội (bị thụ động hóa).
Hợp chất của sắt: cần phân biệt rõ hai dãy hợp chất. Hợp chất Fe(II) (FeO, Fe(OH)2, muối Fe2+) có tính khử (dễ bị oxi hóa thành Fe(III)). Hợp chất Fe(III) (Fe2O3, Fe(OH)3, muối Fe3+) có tính oxi hóa. Fe3O4 (oxide sắt từ) là hỗn hợp của FeO và Fe2O3. Muối Fe2+ làm mất màu dung dịch KMnO4/H+; dung dịch muối Fe3+ có màu vàng nâu đặc trưng.
Hợp kim của sắt: gang (hàm lượng carbon 2-5%) và thép (hàm lượng carbon dưới 2%). Nguyên tắc sản xuất gang: khử oxide sắt bằng CO trong lò cao; sản xuất thép: oxi hóa bớt carbon và tạp chất trong gang.

Chương 6: Tổng hợp hóa học và bài toán hỗn hợp

Chương cuối thường tích hợp kiến thức toàn bộ chương trình dưới dạng bài toán tổng hợp. Các định luật bảo toàn là "vũ khí" quan trọng nhất:

Bảo toàn khối lượng: tổng khối lượng chất tham gia bằng tổng khối lượng sản phẩm. Dùng nhiều trong bài toán xà phòng hóa, thủy phân ester.
Bảo toàn nguyên tố: số mol nguyên tố trước và sau phản ứng không đổi. Đặc biệt hữu ích khi đốt cháy hợp chất hữu cơ: từ CO2 suy ra C, từ H2O suy ra H.
Bảo toàn electron: tổng số mol electron nhường bằng tổng số mol electron nhận. Đây là phương pháp nhanh nhất cho các bài toán kim loại tác dụng với acid, hỗn hợp kim loại, bài toán Fe/HNO3.
Bảo toàn điện tích: trong dung dịch, tổng điện tích dương bằng tổng điện tích âm. Hữu ích khi bài toán cho nhiều ion mà không viết được phương trình đầy đủ.

Phương pháp làm từng dạng câu hỏi mới (mẹo câu Đúng–Sai, câu trả lời ngắn)

Mẹo làm câu Đúng/Sai: đừng để mất điểm oan ở ý dễ

Câu Đúng/Sai môn Hóa thường có cấu trúc 4 ý từ dễ đến khó: ý (a) nhận biết (định nghĩa, tên gọi), ý (b) thông hiểu (so sánh tính chất), ý (c)-(d) vận dụng (dự đoán sản phẩm, tính toán đơn giản). Chiến thuật làm bài:

  1. Làm ý dễ trước, chắc điểm trước. Ý (a) thường chỉ hỏi định nghĩa hoặc công thức — đừng để sai những ý này. Ví dụ: "Ester no, đơn chức, mạch hở có công thức chung CnH2nO2" là một ý nhận biết thuần túy.
  2. Cảnh giác với từ tuyệt đối. Các ý chứa "luôn luôn", "tất cả", "mọi", "chỉ duy nhất", "không bao giờ" có xác suất sai rất cao. Ví dụ: "Tất cả các ester đều tan tốt trong nước" — sai, vì hầu hết ester rất ít tan trong nước. Hãy kiểm tra bằng kiến thức thay vì cảm tính.
  3. Ý so sánh tính chất: viết công thức ra nháp. Khi gặp ý so sánh (ví dụ: "Tripalmitin là chất lỏng ở điều kiện thường"), hãy viết nhanh công thức cấu tạo ra giấy nháp: tripalmitin chứa gốc acid palmitic no (C15H31COO) nên là chất rắn — vậy ý này sai.
  4. Không bỏ trống ý nào. Đoán có cơ sở vẫn hơn bỏ trống, vì đúng 1 ý cũng được 0,1 điểm. Với 4 câu Đúng/Sai, mỗi 0,1 điểm đều quý.

Mẹo làm câu trả lời ngắn: chính xác đến từng con số

  • Viết phương trình trước khi tính: với bài toán hóa học, viết đúng phương trình (đã cân bằng) là đã đi được nửa đường. Sai hệ số cân bằng là sai toàn bộ.
  • Đổi đơn vị trước khi tính: ml → lít, gam → mol. Hầu hết sai lầm trong câu trả lời ngắn đến từ việc quên đổi đơn vị hoặc nhầm đơn vị thể tích khí.
  • Đọc kỹ yêu cầu làm tròn: đề thường ghi "làm tròn đến hàng phần mười" hoặc "làm tròn đến số nguyên". Sai một chữ số thập phân là mất 0,25 điểm.
  • Kiểm tra tính hợp lý của đáp án: khối lượng sản phẩm lớn hơn tổng khối lượng chất tham gia, số mol âm, phần trăm vượt quá 100%... là dấu hiệu bạn đã tính sai — làm lại ngay khi còn giờ.

5 sai lầm khiến học sinh mất điểm oan khi ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học

1. Nhầm lẫn giữa Fe(II) và Fe(III) trong phản ứng với chất oxi hóa. Quy tắc nhớ: chất oxi hóa mạnh (Cl2, HNO3, H2SO4 đặc) đẩy sắt lên số oxi hóa +3; chất oxi hóa yếu (S, HCl, H2SO4 loãng) chỉ đẩy sắt lên +2. Ví dụ: Fe + Cl2 → FeCl3 nhưng Fe + S → FeS. Rất nhiều bạn áp dụng máy móc một công thức cho mọi trường hợp.
2. Quên mất fructose cũng tráng bạc được trong môi trường kiềm. Nhiều bạn học thuộc "fructose không có nhóm -CHO nên không tráng bạc" mà quên rằng trong môi trường kiềm, fructose chuyển hóa thành glucose nên vẫn tham gia phản ứng tráng bạc. Đề thi Đúng/Sai rất thích "bẫy" ở điểm này.
3. Nhầm tính lưỡng tính của các oxide/hydroxide. Chỉ một số ít chất lưỡng tính: Al2O3, Al(OH)3, ZnO, Zn(OH)2, Cr2O3. Fe2O3 và Fe(OH)3 KHÔNG lưỡng tính — chúng chỉ tác dụng với acid. Gặp câu hỏi "chất nào sau đây là lưỡng tính", hãy đối chiếu với danh sách ngắn này thay vì đoán.
4. Sai hệ số cân bằng khi làm bài toán tính toán. Đặc biệt với phản ứng xà phòng hóa chất béo (hệ số 3 trước NaOH) và phản ứng của Al với NaOH. Lời khuyên: luôn viết phương trình đã cân bằng ra giấy nháp trước khi đặt số mol vào tính.
5. Đọc lướt ý hỏi của câu Đúng/Sai, bỏ qua chi tiết "ở điều kiện thường", "trong môi trường kiềm". Cùng một chất nhưng điều kiện khác nhau thì tính chất khác nhau. Ví dụ: "Saccharose tham gia phản ứng tráng bạc" — sai; nhưng "sản phẩm thủy phân saccharose tham gia phản ứng tráng bạc" — đúng (vì tạo glucose và fructose). Mỗi chữ trong đề đều có ý nghĩa.

Đề thi thử tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 (bản rút gọn, giải chi tiết từng câu)

Dưới đây là đề thi thử rút gọn bám sát cấu trúc đề minh họa của Bộ (đủ 3 phần). Bạn hãy bấm giờ 20 phút làm bài, sau đó đối chiếu lời giải chi tiết — mỗi câu đều được giải thích cặn kẽ như giáo viên đang chữa bài.

Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (8 câu)

Câu 1. Chất nào sau đây là ester?
A. CH3COOH.
B. CH3COOCH3.
C. C2H5OH.
D. HCHO.

Câu 2. Khi xà phòng hóa hoàn toàn tristearin bằng dung dịch NaOH dư, thu được sản phẩm là
A. C17H35COONa và glycerol.
B. C17H33COONa và glycerol.
C. C17H35COOH và glycerol.
D. C15H31COONa và glycerol.

Câu 3. Chất nào sau đây tham gia phản ứng tráng bạc?
A. Saccharose.
B. Tinh bột.
C. Glucose.
D. Cellulose.

Câu 4. Kim loại nào sau đây có tính khử mạnh nhất?
A. Fe.
B. Cu.
C. Na.
D. Al.

Câu 5. Chất nào sau đây có tính lưỡng tính?
A. Al2O3.
B. Na2O.
C. Fe2O3.
D. CaO.

Câu 6. Cho Fe tác dụng với dung dịch HNO3 loãng dư, sản phẩm thu được là
A. Fe(NO3)2, NO và H2O.
B. Fe(NO3)3, NO và H2O.
C. Fe(NO3)2, NO2 và H2O.
D. Fe(NO3)3 và H2.

Câu 7. Đốt cháy hoàn toàn 4,4 gam một ester no, đơn chức, mạch hở X cần vừa đủ 5,6 lít O2 (đktc). Công thức phân tử của X là
A. C2H4O2.
B. C3H6O2.
C. C4H8O2.
D. C5H10O2.

Câu 8. Hòa tan hoàn toàn 5,4 gam Al bằng dung dịch HCl dư, thu được V lít H2 (đktc). Giá trị của V là
A. 3,36.
B. 4,48.
C. 6,72.
D. 8,96.

Phần II. Trắc nghiệm Đúng/Sai (2 câu)

Câu 1. Xét các phát biểu về ester và lipid:

a) Ester no, đơn chức, mạch hở có công thức chung là CnH2nO2.
b) Tất cả các ester đều tan tốt trong nước.
c) Phản ứng xà phòng hóa chất béo là phản ứng một chiều.
d) Tripalmitin là chất lỏng ở điều kiện thường.

Câu 2. Xét các phát biểu về kim loại và hợp chất của chúng:

a) Nhôm tác dụng được với dung dịch NaOH.
b) Fe(OH)3 là một hydroxide lưỡng tính.
c) Trong dãy điện hóa, Na đứng trước Al nên Na có tính khử mạnh hơn Al.
d) Sắt là kim loại có tính nhiễm từ.

Phần III. Trả lời ngắn (4 câu)

Câu 1. Xà phòng hóa hoàn toàn 8,8 gam ethyl acetate bằng dung dịch NaOH dư. Khối lượng muối thu được là bao nhiêu gam?

Câu 2. Cho 11,2 gam Fe tác dụng hết với dung dịch CuSO4 dư. Khối lượng Cu thu được là bao nhiêu gam?

Câu 3. Thủy phân hoàn toàn 17,1 gam saccharose trong môi trường acid, thu được dung dịch X. Cho X tác dụng với dung dịch AgNO3/NH3 dư, khối lượng Ag thu được là bao nhiêu gam? (Hiệu suất các phản ứng đạt 100%)

Câu 4. Hòa tan hoàn toàn 5,5 gam hỗn hợp X gồm Al và Fe bằng dung dịch HCl dư, thu được 4,48 lít khí H2 (đktc). Phần trăm khối lượng của Fe trong X là bao nhiêu? (làm tròn đến hàng phần mười)

Lời giải chi tiết

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8
Đáp án B A C C A B C C

Câu 1.
→ Đáp án: B. Ester có cấu tạo RCOOR' — trong các phương án, chỉ CH3COOCH3 (methyl acetate) có đúng cấu tạo này. Đáp án A là acid carboxylic (có nhóm -COOH), đáp án C là alcohol (có nhóm -OH), đáp án D là aldehyde (có nhóm -CHO). Mẹo: nhìn thấy "COO" kẹp giữa hai gốc hydrocarbon thì đó là ester.

Câu 2.
→ Đáp án: A. Tristearin là (C17H35COO)3C3H5 (triester của glycerol với acid stearic). Phản ứng xà phòng hóa: (C17H35COO)3C3H5 + 3NaOH → 3C17H35COONa + C3H5(OH)3 (glycerol). Đáp án B sai vì C17H33COO là gốc oleate (không no), không phải stearate. Đáp án C sai vì sản phẩm của xà phòng hóa là muối (RCOONa), không phải acid tự do. Đáp án D sai vì C15H31COO là gốc palmitate.

Câu 3.
→ Đáp án: C. Glucose có nhóm aldehyde (-CHO) ở dạng mạch hở nên tham gia phản ứng tráng bạc tạo kết tủa bạc. Saccharose không có nhóm -CHO tự do nên không tráng bạc (đáp án A sai). Tinh bột và cellulose là polysaccharide, không có nhóm -CHO tự do nên cũng không tráng bạc (đáp án B, D sai). Đây là dấu hiệu nhận biết quan trọng nhất để phân biệt glucose với các carbohydrate khác.

Câu 4.
→ Đáp án: C. Trong dãy điện hóa, kim loại càng đứng trước (càng về phía trái) thì tính khử càng mạnh. Thứ tự: Na đứng trước Al, Al đứng trước Fe, Fe đứng trước Cu. Vì vậy Na có tính khử mạnh nhất trong 4 kim loại đã cho. Đáp án D (Al) sai vì Al đứng sau Na; đáp án A (Fe) và B (Cu) càng sai vì đứng xa hơn về phía sau.

Câu 5.
→ Đáp án: A. Al2O3 là oxide lưỡng tính: vừa tác dụng với acid (Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O), vừa tác dụng với base (Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O). Các đáp án còn lại đều là oxide base thông thường, chỉ tác dụng với acid: Na2O, Fe2O3, CaO. Lưu ý: Fe2O3 KHÔNG lưỡng tính — đây là "bẫy" phổ biến.

Câu 6.
→ Đáp án: B. HNO3 là chất oxi hóa mạnh nên đẩy sắt lên số oxi hóa cao nhất là +3, tạo muối Fe(NO3)3. Với HNO3 loãng, sản phẩm khử thường là NO. Phương trình: Fe + 4HNO3 (loãng) → Fe(NO3)3 + NO + 2H2O. Đáp án A sai vì Fe(NO3)2 chỉ tạo thành khi chất oxi hóa yếu (như HCl loãng). Đáp án C sai vì NO2 là sản phẩm của HNO3 đặc. Đáp án D sai vì HNO3 không giải phóng H2 (khác với HCl, H2SO4 loãng).

Câu 7.
→ Đáp án: C. Ester no, đơn chức, mạch hở có công thức CnH2nO2. Phương trình đốt cháy: CnH2nO2 + (3n-2)/2 O2 → nCO2 + nH2O. Số mol O2 = 5,6/22,4 = 0,25 mol. Số mol X = 4,4/(14n+32). Ta có: 0,25 = (3n-2)/2 × 4,4/(14n+32). Giải ra: 0,5(14n+32) = 4,4(3n-2) → 7n + 16 = 13,2n - 8,8 → 6,2n = 24,8 → n = 4. Vậy X là C4H8O2. Các đáp án còn lại không thỏa mãn phương trình.

Câu 8.
→ Đáp án: C. Phương trình: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2. Số mol Al = 5,4/27 = 0,2 mol. Theo tỉ lệ phương trình, số mol H2 = 0,2 × 3/2 = 0,3 mol. Thể tích H2 = 0,3 × 22,4 = 6,72 lít. Đáp án A (3,36) là kết quả khi quên nhân hệ số 3/2. Đáp án B và D là kết quả tính nhầm số mol Al ban đầu.

Phần II – Câu 1: Đ – S – Đ – S.
a) Đúng. Ester no, đơn chức, mạch hở có công thức tổng quát CnH2nO2 (n ≥ 2) — đây là kiến thức nhận biết cơ bản.
b) Sai. Hầu hết các ester rất ít tan trong nước (nhẹ hơn nước và nổi lên trên), chỉ tan tốt trong dung môi hữu cơ. Từ "tất cả" và "tan tốt" là dấu hiệu của một phát biểu sai.
c) Đúng. Trong môi trường kiềm, phản ứng thủy phân ester là một chiều
d) Sai. Tripalmitin chứa gốc acid palmitic no (C15H31COO) nên là chất rắn ở điều kiện thường. Chỉ các chất béo chứa gốc acid không no (như triolein) mới là chất lỏng.

Phần II – Câu 2: Đ – S – Đ – Đ.
a) Đúng. Nhôm tác dụng với dung dịch NaOH tạo sodium aluminate và H2: 2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2. Đây là tính chất đặc biệt của nhôm (do lớp Al2O3 bảo vệ bị hòa tan trong kiềm).
b) Sai. Fe(OH)3 KHÔNG phải hydroxide lưỡng tính — nó chỉ tác dụng với acid, không tác dụng với base. Các hydroxide lưỡng tính cần nhớ: Al(OH)3, Zn(OH)2, Cr(OH)3.
c) Đúng. Trong dãy điện hóa, kim loại đứng trước có tính khử mạnh hơn kim loại đứng sau. Na đứng trước Al nên tính khử của Na mạnh hơn Al — đúng quy tắc.
d) Đúng. Sắt là kim loại có tính nhiễm từ (bị nam châm hút) — tính chất vật lí đặc trưng của sắt, cobalt, nickel.

Phần III – Câu 1: 8,2.
Phương trình: CH3COOC2H5 + NaOH → CH3COONa + C2H5OH. Số mol ethyl acetate = 8,8/88 = 0,1 mol. Theo tỉ lệ 1:1, số mol muối CH3COONa = 0,1 mol. Khối lượng muối = 0,1 × 82 = 8,2 gam.

Phần III – Câu 2: 12,8.
Phương trình: Fe + CuSO4 → FeSO4 + Cu (Fe đứng trước Cu trong dãy điện hóa nên đẩy được Cu ra). Số mol Fe = 11,2/56 = 0,2 mol. Số mol Cu = 0,2 mol. Khối lượng Cu = 0,2 × 64 = 12,8 gam.

Phần III – Câu 3: 21,6.
Saccharose thủy phân: C12H22O11 + H2O → C6H12O6 (glucose) + C6H12O6 (fructose). Số mol saccharose = 17,1/342 = 0,05 mol → tạo 0,05 mol glucose và 0,05 mol fructose. Cả hai đều tham gia phản ứng tráng bạc (fructose trong môi trường kiềm chuyển thành glucose), mỗi mol tạo 2 mol Ag. Tổng số mol Ag = (0,05 + 0,05) × 2 = 0,2 mol. Khối lượng Ag = 0,2 × 108 = 21,6 gam.

Phần III – Câu 4: 50,9.
Gọi số mol Al là x, số mol Fe là y. Ta có hệ: 27x + 56y = 5,5 (khối lượng hỗn hợp) và 1,5x + y = 4,48/22,4 = 0,2 (số mol H2: Al cho 1,5 mol H2 mỗi mol, Fe cho 1 mol H2 mỗi mol). Giải hệ: nhân phương trình thứ hai với 56 rồi trừ cho phương trình đầu → 57x = 5,7 → x = 0,1 mol. Khối lượng Al = 2,7 gam → khối lượng Fe = 5,5 - 2,7 = 2,8 gam. Phần trăm Fe = 2,8/5,5 × 100% ≈ 50,9%.

Lịch ôn tập mẫu 8 tuần trước kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027

Tuần Nội dung Mục tiêu
1–2 Ester – Lipid + Carbohydrate: toàn bộ lý thuyết, danh pháp, tính chất đặc trưng, 100 câu nhận biết–thông hiểu Thuộc công thức, phân biệt được các chất qua tính chất hóa học
3–4 Đại cương kim loại + Kim loại kiềm/kiềm thổ/nhôm: dãy điện hóa, tính lưỡng tính, bài tập kim loại cơ bản Thuộc dãy điện hóa, làm chủ bài toán kim loại + acid/muối
5 Sắt và hợp chất + Tổng hợp vô cơ: Fe(II)/Fe(III), bảo toàn electron, bài toán hỗn hợp Phân biệt Fe(II)/Fe(III), thành thạo bảo toàn electron
6 Chuyên đề câu Đúng/Sai: 30 câu theo chương, chữa kỹ từng ý, ghi lại các "bẫy" từ tuyệt đối Đạt tối thiểu 0,5 điểm mỗi câu Đúng/Sai
7 Chuyên đề trả lời ngắn + 4 đề thi thử bấm giờ 50 phút Tốc độ tính toán + độ chính xác, quen áp lực giờ
8 4 đề thi thử + đọc lại sổ lỗi sai, hệ thống công thức một lần cuối, không học kiến thức mới Ổn định tâm lý, giữ phong độ, vào thi tự tin

Mỗi ngày dành 90–120 phút cho Hóa học là đủ nếu bạn học đúng trọng tâm. Nhớ rằng 70% đề ở mức nhận biết – thông hiểu, nên học chắc sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" đã giúp bạn chạm mốc 7 điểm. 3 điểm còn lại đến từ việc luyện dạng câu hỏi mới và tránh các sai lầm mất điểm oan.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Đề thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 có bao nhiêu câu, thi trong bao lâu?
Đề thi gồm 28 câu hỏi, thời gian làm bài 50 phút, thang điểm 10, chia thành 3 phần: 18 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn (4,5 điểm), 4 câu trắc nghiệm Đúng/Sai (4,0 điểm) và 6 câu trắc nghiệm trả lời ngắn (1,5 điểm), theo Quyết định 764/QĐ-BGDĐT của Bộ GD&ĐT.

Tại sao chương trình mới dùng "ester" thay vì "este"?
Theo chương trình GDPT 2018 và bộ sách giáo khoa thống nhất "Kết nối tri thức với cuộc sống", thuật ngữ chính thức là "ester" (theo phiên âm quốc tế), tương tự "lipid" thay cho "lipit". Đề thi từ năm 2025 đã sử dụng thuật ngữ mới này, vì vậy bạn cần làm quen ngay để không bỡ ngỡ trong phòng thi.

Chương nào quan trọng nhất trong đề thi Hóa học?
Ester – Lipid là chương được khai thác nhiều nhất (từ nhận biết đến vận dụng cao, đặc biệt là bài toán xà phòng hóa và đốt cháy ester). Tiếp theo là Đại cương kim loại (dãy điện hóa) và Sắt – hợp chất của sắt. Học chắc 3 chương này là đã nắm hơn một nửa số điểm của đề.

Câu Đúng/Sai được chấm điểm như thế nào?
Mỗi câu có 4 ý: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Vì vậy đừng bỏ trống ý nào — đoán có cơ sở vẫn có thể vớt điểm từng ý.

Học sinh mất gốc Hóa học có kịp ôn thi tốt nghiệp 2027 không?
Kịp, nếu đi theo lộ trình 3 giai đoạn: 2-3 tháng xây nền lý thuyết theo từng chương, 2 tháng luyện theo dạng câu hỏi mới (Đúng/Sai, trả lời ngắn), 1-2 tháng luyện đề bấm giờ. Vì 70% đề ở mức nhận biết – thông hiểu, học chắc sách giáo khoa đã có thể đạt 7 điểm.

Từ năm học 2026-2027 học Hóa học theo bộ sách nào?
Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT, từ năm học 2026-2027 cả nước thống nhất một bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" cho tất cả các môn từ lớp 1 đến lớp 12. Mọi tài liệu ôn thi mới, bao gồm bài viết này, đều bám theo bộ sách này.

Kết luận

Ôn thi tốt nghiệp THPT Hóa học 2027 không khó nếu bạn đi đúng hướng: nắm chắc cấu trúc đề 3 phần theo Quyết định 764/QĐ-BGDĐT, học sâu các chương trọng tâm (Ester – Lipid, Đại cương kim loại, Sắt và hợp chất), luyện riêng hai dạng câu hỏi mới là Đúng/Sai và trả lời ngắn, thuộc lòng dãy điện hóa và các định luật bảo toàn, đồng thời tránh 5 sai lầm mất điểm oan kể trên. Hãy bắt đầu ngay hôm nay với lộ trình 3 giai đoạn và lịch ôn 8 tuần — điểm 9+ hoàn toàn trong tầm tay.

Để luyện thêm, bạn có thể tham khảo kho đề thi công khai và các bài hướng dẫn ôn thi môn tin tức giáo dục trên ClassOn. Chúc bạn ôn tập hiệu quả và đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2027!

Luyện đề trên ClassOn

Xem đề thi công khai, ngân hàng câu hỏi và công thức — miễn phí.

Bài liên quan

Trợ giúp tại màn hình

Hướng dẫn màn hình

Chọn một chức năng hoặc xem hướng dẫn từng ô nhập và nút bấm trên màn hình này.

Chỉ dẫn chỉ giải thích thao tác; không tự bấm nút, lưu hay gửi dữ liệu.

Đọc hướng dẫn đầy đủ ↗