Hướng dẫn giải đề · Hóa học · Lớp 12 · Ôn tập tổng hợp

150 câu trắc nghiệm Ester–Lipid Hóa 12 (lời giải chi tiết)

150 câu trắc nghiệm Ester–Lipid Hóa học 12 có lời giải chi tiết từng câu, bám sát chương trình GDPT 2018 và bộ SGK thống nhất "Kết nối tri thức với cuộc sống" (áp dụng toàn quốc từ năm học 2026-2027): tóm tắt lý thuyết dùng đúng thuật ngữ "ester", phương pháp giải 6 dạng bài tập hay gặp, 7 lỗi sai kinh điển và cách nhớ nhanh công thức.

150 câu trắc nghiệm Ester–Lipid Hóa 12 (lời giải chi tiết)

Mở đầu: vì sao chương Ester–Lipid "dễ ăn điểm" nhưng cũng dễ mất điểm oan

Chương Ester–Lipid là chương mở đầu của Hóa học 12 và cũng là chương "cho điểm" trong đề thi tốt nghiệp THPT — kiến thức gọn, công thức ít, dạng bài lặp lại. Nhưng thống kê từ các kỳ thi cho thấy đây cũng là nơi học sinh mất điểm oan nhiều nhất, chỉ vì những lỗi rất nhỏ: dùng thuật ngữ cũ "este" thay vì "ester" theo chương trình GDPT 2018, quên rằng phenyl acetate cần 2 mol NaOH, hay nhầm lẫn khi cô cạn dung dịch có NaOH dư.

Bài viết này tổng hợp toàn bộ chương Ester–Lipid thành một "siêu tài liệu": lý thuyết tóm tắt gọn dùng đúng thuật ngữ mới, phương pháp giải 6 dạng bài tập từ cơ bản đến nâng cao, 150 câu trắc nghiệm phân theo 4 mức độ (nhận biết – thông hiểu – vận dụng – vận dụng cao) mỗi câu đều có lời giải chi tiết, 7 lỗi sai kinh điển cần tránh và mẹo nhớ nhanh. Học xong bài này, bạn có thể tự tin "ẵm" trọn điểm chương 1 trong mọi đề kiểm tra và đề thi tốt nghiệp.

150 câu trắc nghiệm Ester–Lipid Hóa 12 (lời giải chi tiết)

Tóm tắt lý thuyết Ester–Lipid cần nhớ

Khái niệm, danh pháp, đồng phân ester

Khái niệm: Ester là hợp chất hữu cơ được tạo thành khi thay nhóm -OH trong nhóm carboxyl (-COOH) của acid carboxylic bằng nhóm -OR' (gốc hydrocarbon của alcohol). Công thức tổng quát: RCOOR', trong đó R là gốc hydrocarbon của acid, R' là gốc hydrocarbon của alcohol. Ester no, đơn chức, mạch hở có công thức CₙH₂ₙO₂ (n ≥ 2).

Danh pháp (cách gọi tên): tên ester = tên gốc hydrocarbon của alcohol (R') + tên gốc acid (đổi đuôi "ic" thành "at"). Ví dụ:
- HCOOCH₃: methyl formate (gốc methyl + gốc formate)
- CH₃COOC₂H₅: ethyl acetate
- CH₃COOCH=CH₂: vinyl acetate
- CH₃COOC₆H₅: phenyl acetate
- CH₂=CHCOOCH₃: methyl acrylate
- C₂H₅COOC₂H₅: ethyl propionate

Đồng phân ester: các ester có cùng công thức phân tử nhưng cấu tạo khác nhau (khác gốc acid hoặc khác gốc alcohol). Số đồng phân ester thường gặp: C₂H₄O₂ có 1, C₃H₆O₂ có 2, C₄H₈O₂ có 4, C₅H₁₀O₂ có 9. Mẹo đếm nhanh: liệt kê theo gốc acid (formate, acetate, propionate...) kết hợp với các đồng phân của gốc alcohol.

Tính chất vật lí: ester nhẹ hơn nước, ít tan trong nước, có mùi thơm đặc trưng (isoamyl acetate mùi chuối chín, ethyl acetate mùi dứa nhẹ), nhiệt độ sôi thấp hơn acid carboxylic và alcohol có cùng số nguyên tử carbon vì phân tử ester không tạo được liên kết hydrogen liên phân tử. Thứ tự nhiệt độ sôi: acid > alcohol > ester.

Tính chất hóa học: thủy phân, xà phòng hóa

1. Phản ứng thủy phân trong môi trường acid (xúc tác H₂SO₄ loãng, đun nóng): là phản ứng thuận nghịch: RCOOR' + H₂O ⇌ RCOOH + R'OH

2. Phản ứng xà phòng hóa (thủy phân trong dung dịch kiềm NaOH/KOH, đun nóng): là phản ứng một chiều, tạo muối carboxylate và alcohol: RCOOR' + NaOH → RCOONa + R'OH

3 trường hợp đặc biệt phải nhớ kỹ (hay ra thi):
- Ester của phenol (VD: phenyl acetate CH₃COOC₆H₅): cần 2 mol NaOH cho 1 mol ester, vì nhóm -ONa tạo thành từ phenol cũng tác dụng với NaOH: CH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O.
- Ester của vinyl alcohol (VD: vinyl acetate CH₃COOCH=CH₂): sản phẩm alcohol là vinyl alcohol không bền, chuyển ngay thành acetaldehyde (CH₃CHO) — chất này tham gia phản ứng tráng bạc.
- Ester của formic acid (VD: HCOOCH₃, HCOOC₂H₅): có nhóm -CHO trong gốc formate nên tham gia phản ứng tráng bạc với AgNO₃/NH₃ (1 mol ester cho 2 mol Ag).

Phản ứng ester hóa (điều chế ester): acid carboxylic + alcohol ⇌ ester + nước (xt H₂SO₄ đặc, đun nóng) — phản ứng thuận nghịch, hiệu suất thường < 100%.

Lipid, chất béo, xà phòng và chất giặt rửa

Khái niệm lipid: lipid là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không tan trong nước nhưng tan nhiều trong dung môi hữu cơ (xăng, ether, chloroform...).

Chất béo là triester của glycerol với các acid béo, công thức chung (RCOO)₃C₃H₅. Các acid béo thường gặp:
- Acid palmitic: C₁₅H₃₁COOH (no)
- Acid stearic: C₁₇H₃₅COOH (no)
- Acid oleic: C₁₇H₃₃COOH (không no, 1 liên kết đôi)
- Acid linoleic: C₁₇H₃₁COOH (không no, 2 liên kết đôi)

Chất béo chứa gốc acid béo no (mỡ động vật như mỡ lợn, mỡ bò) thường ở thể rắn; chất béo chứa gốc acid béo không no (dầu thực vật như dầu lạc, dầu vừng) thường ở thể lỏng.

Tính chất hóa học của chất béo:
- Thủy phân trong môi trường acid → glycerol + acid béo.
- Xà phòng hóa: (RCOO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3RCOONa + C₃H₅(OH)₃ (glycerol).
- Cộng H₂ (xt Ni, đun nóng): biến dầu lỏng thành mỡ rắn — nguyên tắc sản xuất bơ nhân tạo (margarine).
- Chất béo không no làm mất màu dung dịch Br₂ (phản ứng cộng vào liên kết đôi).

Xà phòng là hỗn hợp muối sodium (hoặc potassium) của các acid béo (VD: C₁₇H₃₅COONa – sodium stearate), được sản xuất bằng cách đun chất béo với dung dịch NaOH đặc. Nhược điểm: xà phòng không dùng được với nước cứng (tạo kết tủa với ion Ca²⁺, Mg²⁺).

Chất giặt rửa tổng hợp là muối sodium của các acid sulfonic (VD: R-CH₂-SO₃Na), ưu điểm lớn nhất là dùng được với nước cứng. Lưu ý: đây không phải xà phòng — đề thi hay hỏi phân biệt hai khái niệm này.

Hai chỉ số hay gặp: chỉ số acid (số mg KOH cần để trung hòa acid béo tự do trong 1 g chất béo) và chỉ số xà phòng hóa (số mg KOH cần để xà phòng hóa hoàn toàn 1 g chất béo).

Phương pháp giải 6 dạng bài tập hay gặp

Dạng 1 – Tìm công thức phân tử từ phản ứng đốt cháy: với ester no, đơn chức, mạch hở, luôn có nCO₂ = nH₂O và n_ester = nCO₂/số C. Với ester không no (1 liên kết đôi C=C): n_ester = nCO₂ − nH₂O. Đặt công thức CₙH₂ₙO₂ rồi giải n.

Dạng 2 – Bài toán xà phòng hóa: n_ester = n_NaOH (ester đơn chức thường) = n_muối = n_alcohol. Dùng bảo toàn khối lượng: m_ester + m_NaOH = m_muối + m_alcohol (+ m_glycerol nếu là chất béo). Khi cô cạn dung dịch có NaOH dư: chất rắn = muối + NaOH dư.

Dạng 3 – Ester đặc biệt: phenyl acetate cần 2 NaOH; vinyl acetate cho aldehyde (tráng bạc được); ester formate tráng bạc (1 mol → 2 mol Ag). Gặp các ester này, viết phương trình trước khi tính toán.

Dạng 4 – Hỗn hợp ester: đặt ẩn số mol từng chất, lập hệ phương trình từ dữ kiện (khối lượng, số mol NaOH, sản phẩm cháy...). Nếu hỗn hợp đồng đẳng kế tiếp, dùng công thức trung bình.

Dạng 5 – Bài toán chất béo: 1 mol chất béo + 3 mol NaOH → 3 mol muối + 1 mol glycerol. Đốt cháy: dùng bảo toàn nguyên tố và bảo toàn khối lượng. Cộng H₂/Br₂: số mol = số liên kết đôi × số mol chất béo.

Dạng 6 – Hiệu suất phản ứng ester hóa: xác định chất hết (chất giới hạn) từ số mol ban đầu, tính khối lượng lý thuyết theo chất hết, rồi nhân hiệu suất. Lưu ý: phản ứng thuận nghịch nên hiệu suất luôn < 100%.

150 câu trắc nghiệm Ester–Lipid (lời giải chi tiết từng câu)

Mức độ Nhận biết (câu 1–40)

Câu 1. Công thức tổng quát của ester no, đơn chức, mạch hở là
A. CₙH₂ₙO₂ (n ≥ 2).
B. CₙH₂ₙO (n ≥ 1).
C. CₙH₂ₙ₊₂O₂.
D. CₙH₂ₙ₋₂O₂.
→ Đáp án: A. Ester no, đơn chức, mạch hở có 1 liên kết pi (C=O) nên công thức là CₙH₂ₙO₂ với n ≥ 2.

Câu 2. Ester nào sau đây có mùi chuối chín?
A. Ethyl acetate.
B. Isoamyl acetate.
C. Methyl formate.
D. Vinyl acetate.
→ Đáp án: B. Isoamyl acetate (CH₃COOCH₂CH₂CH(CH₃)₂) có mùi chuối chín đặc trưng, dùng làm hương liệu.

Câu 3. Tên gọi của ester CH₃COOC₂H₅ là
A. methyl acetate.
B. ethyl acetate.
C. methyl formate.
D. ethyl formate.
→ Đáp án: B. Gốc alcohol ethyl (C₂H₅) + gốc acid acetate (CH₃COO) → ethyl acetate.

Câu 4. Tên gọi của ester HCOOCH₃ là
A. methyl acetate.
B. ethyl formate.
C. methyl formate.
D. formic acid.
→ Đáp án: C. Gốc methyl + gốc formate → methyl formate.

Câu 5. Thủy phân ester trong dung dịch NaOH được gọi là phản ứng
A. ester hóa.
B. xà phòng hóa.
C. trùng hợp.
D. oxi hóa.
→ Đáp án: B. Thủy phân ester trong môi trường kiềm là phản ứng xà phòng hóa (một chiều).

Câu 6. Sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa CH₃COOC₂H₅ là
A. CH₃COONa và C₂H₅OH.
B. CH₃COOH và C₂H₅ONa.
C. CH₃COONa và CH₃COOH.
D. C₂H₅COONa và CH₃OH.
→ Đáp án: A. CH₃COOC₂H₅ + NaOH → CH₃COONa + C₂H₅OH.

Câu 7. Chất béo là
A. triester của glycerol với các acid béo.
B. ester của glycerol với acid vô cơ.
C. muối của acid béo.
D. hydrocarbon no.
→ Đáp án: A. Chất béo có công thức chung (RCOO)₃C₃H₅.

Câu 8. Acid béo nào sau đây là acid no?
A. Oleic acid.
B. Linoleic acid.
C. Stearic acid.
D. Acrylic acid.
→ Đáp án: C. Stearic acid (C₁₇H₃₅COOH) là acid béo no; oleic và linoleic là acid không no.

Câu 9. Tripalmitin có công thức là
A. (C₁₅H₃₁COO)₃C₃H₅.
B. (C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅.
C. (C₁₇H₃₃COO)₃C₃H₅.
D. (C₁₅H₃₁COO)₂C₃H₅.
→ Đáp án: A. Tripalmitin tạo bởi glycerol và 3 gốc palmitate (C₁₅H₃₁COO).

Câu 10. Xà phòng là
A. hỗn hợp muối sodium của các acid béo.
B. ester của acid béo.
C. muối potassium của acid vô cơ.
D. alcohol đa chức.
→ Đáp án: A. VD: C₁₇H₃₅COONa (sodium stearate).

Câu 11. Ester có nhiệt độ sôi thấp hơn acid carboxylic có cùng số nguyên tử carbon vì
A. phân tử ester không tạo được liên kết hydrogen liên phân tử.
B. ester có khối lượng mol lớn hơn.
C. ester tan tốt trong nước.
D. ester có mùi thơm.
→ Đáp án: A. Acid tạo liên kết hydrogen liên phân tử bền, ester thì không.

Câu 12. Phản ứng ester hóa giữa acetic acid và ethanol (xt H₂SO₄ đặc, đun nóng) tạo ra
A. ethyl acetate và nước.
B. methyl acetate và nước.
C. diethyl ether.
D. ethyl formate.
→ Đáp án: A. CH₃COOH + C₂H₅OH ⇌ CH₃COOC₂H₅ + H₂O.

Câu 13. Vinyl acetate có công thức là
A. CH₃COOCH=CH₂.
B. CH₂=CHCOOCH₃.
C. HCOOCH=CH₂.
D. CH₃CH₂COOCH₃.
→ Đáp án: A. Gốc vinyl (CH₂=CH-) + gốc acetate.

Câu 14. Phenyl acetate có công thức là
A. CH₃COOC₆H₅.
B. C₆H₅COOCH₃.
C. HCOOC₆H₅.
D. C₆H₅CH₂COOH.
→ Đáp án: A. Gốc phenyl (C₆H₅) + gốc acetate.

Câu 15. Khi thủy phân 1 mol phenyl acetate trong dung dịch NaOH dư, số mol NaOH đã phản ứng là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
→ Đáp án: B. CH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O (phenol tạo thành tiếp tục tác dụng với NaOH).

Câu 16. Glycerol có công thức là
A. C₃H₅(OH)₃.
B. C₂H₄(OH)₂.
C. C₃H₇OH.
D. C₃H₆(OH)₂.
→ Đáp án: A. Glycerol (propane-1,2,3-triol): C₃H₅(OH)₃.

Câu 17. Dầu thực vật ở thể lỏng ở nhiệt độ thường vì
A. chứa gốc acid béo không no.
B. chứa gốc acid béo no.
C. có nhiệt độ sôi thấp.
D. tan trong nước.
→ Đáp án: A. Gốc acid béo không no làm phân tử kém "gọn", nhiệt độ nóng chảy thấp.

Câu 18. Phản ứng nào sau đây được dùng để chuyển dầu lỏng thành mỡ rắn?
A. Cộng H₂ (xt Ni, đun nóng).
B. Xà phòng hóa.
C. Thủy phân trong acid.
D. Đốt cháy.
→ Đáp án: A. Hydrogen hóa liên kết đôi → gốc no → mỡ rắn (bơ nhân tạo).

Câu 19. Chất giặt rửa tổng hợp có ưu điểm hơn xà phòng là
A. dùng được với nước cứng.
B. giá rẻ hơn.
C. mùi thơm hơn.
D. tan tốt hơn trong xăng.
→ Đáp án: A. Xà phòng tạo kết tủa với Ca²⁺, Mg²⁺ trong nước cứng; chất giặt rửa tổng hợp thì không.

Câu 20. Số đồng phân ester có công thức C₃H₆O₂ là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
→ Đáp án: B. HCOOC₂H₅ (ethyl formate) và CH₃COOCH₃ (methyl acetate).

Câu 21. Số đồng phân ester có công thức C₄H₈O₂ là
A. 2.
B. 3.
C. 4.
D. 5.
→ Đáp án: C. HCOOC₃H₇, HCOOCH(CH₃)₂, CH₃COOC₂H₅, C₂H₅COOCH₃.

Câu 22. Ester nào sau đây tham gia phản ứng tráng bạc?
A. HCOOCH₃.
B. CH₃COOCH₃.
C. CH₃COOC₂H₅.
D. C₂H₅COOCH₃.
→ Đáp án: A. Ester của formic acid có nhóm -CHO, tráng bạc được (1 mol cho 2 mol Ag).

Câu 23. Khi đốt cháy hoàn toàn ester no, đơn chức, mạch hở thì
A. nCO₂ = nH₂O.
B. nCO₂ > nH₂O.
C. nCO₂ < nH₂O.
D. không tạo ra CO₂.
→ Đáp án: A. CₙH₂ₙO₂ + (3n−2)/2 O₂ → nCO₂ + nH₂O.

Câu 24. Thủy phân hoàn toàn tristearin trong dung dịch NaOH thu được
A. sodium stearate và glycerol.
B. stearic acid và glycerol.
C. sodium oleate và ethanol.
D. glycerol và nước.
→ Đáp án: A. (C₁₇H₃₅COO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3C₁₇H₃₅COONa + C₃H₅(OH)₃.

Câu 25. Công thức của methyl acrylate là
A. CH₂=CHCOOCH₃.
B. CH₃COOCH=CH₂.
C. C₂H₅COOCH₃.
D. CH₃CH₂CH₂COOH.
→ Đáp án: A. Gốc methyl + gốc acrylate (CH₂=CHCOO).

Câu 26. Lipid là những hợp chất hữu cơ
A. không tan trong nước, tan nhiều trong dung môi hữu cơ.
B. tan tốt trong nước.
C. đều ở thể rắn.
D. đều là ester.
→ Đáp án: A. Đây là tính chất đặc trưng để nhận biết lipid.

Câu 27. Thứ tự nhiệt độ sôi tăng dần của các chất có cùng số nguyên tử carbon là
A. ester < alcohol < acid carboxylic.
B. acid carboxylic < alcohol < ester.
C. alcohol < ester < acid carboxylic.
D. ester < acid carboxylic < alcohol.
→ Đáp án: A. Do khả năng tạo liên kết hydrogen tăng dần: ester (không) < alcohol < acid (bền nhất).

Câu 28. Isoamyl acetate được điều chế từ
A. acetic acid và isoamyl alcohol.
B. formic acid và ethanol.
C. acetic acid và ethanol.
D. butyric acid và methanol.
→ Đáp án: A. CH₃COOH + (CH₃)₂CHCH₂CH₂OH ⇌ CH₃COOCH₂CH₂CH(CH₃)₂ + H₂O.

Câu 29. Sản phẩm của phản ứng xà phòng hóa chất béo gồm
A. muối sodium của acid béo và glycerol.
B. acid béo và glycerol.
C. ester và nước.
D. muối và alcohol đơn chức.
→ Đáp án: A. (RCOO)₃C₃H₅ + 3NaOH → 3RCOONa + C₃H₅(OH)₃.

Câu 30. Chất nào sau đây là chất béo no?
A. Triolein.
B. Tristearin.
C. Dầu lạc.
D. Dầu vừng.
→ Đáp án: B. Tristearin chứa 3 gốc stearate no; triolein và dầu thực vật chứa gốc không no.

Câu 31. Phản ứng thủy phân ester trong môi trường acid là phản ứng
A. một chiều.
B. thuận nghịch.
C. trùng ngưng.
D. thế.
→ Đáp án: B. RCOOR' + H₂O ⇌ RCOOH + R'OH (xt H⁺).

Câu 32. Ethyl propionate có công thức là
A. C₂H₅COOC₂H₅.
B. CH₃COOC₂H₅.
C. C₂H₅COOCH₃.
D. HCOOC₃H₇.
→ Đáp án: A. Gốc ethyl + gốc propionate (C₂H₅COO).

Câu 33. Methyl propionate có công thức là
A. C₂H₅COOCH₃.
B. CH₃COOC₂H₅.
C. HCOOC₂H₅.
D. CH₃COOCH₃.
→ Đáp án: A. Gốc methyl + gốc propionate.

Câu 34. Khối lượng mol của glycerol là
A. 92.
B. 62.
C. 74.
D. 60.
→ Đáp án: A. C₃H₈O₃: 3×12 + 8 + 3×16 = 92.

Câu 35. Xà phòng hóa hoàn toàn 1 mol tristearin cần số mol NaOH là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
→ Đáp án: C. Mỗi gốc acid béo cần 1 NaOH; chất béo có 3 gốc → 3 mol.

Câu 36. Bơ nhân tạo (margarine) được sản xuất bằng cách
A. hydrogen hóa dầu thực vật.
B. xà phòng hóa chất béo.
C. thủy phân dầu thực vật.
D. ester hóa acid béo.
→ Đáp án: A. Cộng H₂ vào liên kết đôi (xt Ni) biến dầu lỏng thành mỡ rắn.

Câu 37. Ester nào sau đây được dùng làm dung môi pha sơn?
A. Ethyl acetate.
B. Glycerol.
C. Stearic acid.
D. Sodium stearate.
→ Đáp án: A. Ethyl acetate là dung môi hữu cơ thông dụng.

Câu 38. Trong công nghiệp, xà phòng được sản xuất từ
A. chất béo và NaOH đặc.
B. dầu mỏ.
C. than đá.
D. cellulose.
→ Đáp án: A. Đun chất béo với dung dịch NaOH đặc (phản ứng xà phòng hóa).

Câu 39. Công thức chung của chất béo tạo bởi glycerol và acid béo no, đơn chức RCOOH là
A. (RCOO)₃C₃H₅.
B. RCOOC₃H₅.
C. (RCOO)₂C₃H₆.
D. RCOOH·C₃H₅(OH)₃.
→ Đáp án: A. Triester của glycerol: 3 gốc RCOO gắn vào gốc C₃H₅.

Câu 40. Thủy phân ester X trong NaOH thu được sodium acetate và ethanol. X là
A. ethyl acetate.
B. methyl acetate.
C. vinyl acetate.
D. ethyl formate.
→ Đáp án: A. CH₃COOC₂H₅ + NaOH → CH₃COONa + C₂H₅OH.

Mức độ Thông hiểu (câu 41–85)

Câu 41. Cho các chất: (1) CH₃COOC₂H₅, (2) C₂H₅COOH, (3) C₂H₅OH. Thứ tự nhiệt độ sôi tăng dần là
A. (1) < (3) < (2).
B. (3) < (1) < (2).
C. (2) < (3) < (1).
D. (1) < (2) < (3).
→ Đáp án: A. Ester < alcohol < acid (theo khả năng tạo liên kết hydrogen).

Câu 42. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol ester X no, đơn chức, mạch hở thu được 0,4 mol CO₂. X là
A. C₄H₈O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₂H₄O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: A. Số C = 0,4/0,1 = 4 → C₄H₈O₂.

Câu 43. Xà phòng hóa 8,8 g ethyl acetate bằng NaOH vừa đủ, khối lượng muối thu được là
A. 8,2 g.
B. 6,8 g.
C. 9,8 g.
D. 4,1 g.
→ Đáp án: A. n = 8,8/88 = 0,1 mol → m(CH₃COONa) = 0,1×82 = 8,2 g.

Câu 44. Thủy phân 17,6 g ethyl acetate trong NaOH dư, hiệu suất phản ứng 80%. Khối lượng muối thu được là
A. 13,12 g.
B. 16,4 g.
C. 10,5 g.
D. 6,56 g.
→ Đáp án: A. n = 0,2 mol → lý thuyết 0,2×82 = 16,4 g → thực tế 16,4×0,8 = 13,12 g.

Câu 45. Đốt cháy hoàn toàn m gam ester X (no, đơn chức, mạch hở) thu được 8,8 g CO₂ và 3,6 g H₂O. X là
A. C₂H₄O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. CH₂O₂.
→ Đáp án: A. nCO₂ = nH₂O = 0,2 → no, đơn chức. Thử C₂H₄O₂: n = 0,1 mol, m = 6 g; kiểm tra O: 6 − 0,2×12 − 0,4 = 3,2 g = 0,2 mol O → tỉ lệ O/ester = 2 ✓.

Câu 46. Cho 0,1 mol phenyl acetate tác dụng với 200 ml dung dịch NaOH 1M. Sau phản ứng, số mol NaOH còn dư là
A. 0.
B. 0,05.
C. 0,1.
D. 0,2.
→ Đáp án: A. Cần 2×0,1 = 0,2 mol NaOH = đúng lượng ban đầu → không dư.

Câu 47. Xà phòng hóa hoàn toàn 8,9 g tristearin bằng NaOH dư, khối lượng glycerol thu được là
A. 0,92 g.
B. 9,2 g.
C. 1,84 g.
D. 4,6 g.
→ Đáp án: A. n = 8,9/890 = 0,01 mol → n(glycerol) = 0,01 → m = 0,92 g.

Câu 48. Số mol NaOH cần để xà phòng hóa hoàn toàn 0,05 mol triolein là
A. 0,05.
B. 0,1.
C. 0,15.
D. 0,2.
→ Đáp án: C. 1 mol chất béo cần 3 mol NaOH → 0,05×3 = 0,15 mol.

Câu 49. Đun nóng 6 g acetic acid với 9,2 g ethanol (xt H₂SO₄ đặc), hiệu suất 60%. Khối lượng ethyl acetate thu được là
A. 5,28 g.
B. 8,8 g.
C. 3,52 g.
D. 10,56 g.
→ Đáp án: A. n(acid) = 0,1 (chất hết), n(alcohol) = 0,2 → lý thuyết 0,1×88 = 8,8 g → thực tế 5,28 g.

Câu 50. Thủy phân ester X (C₄H₈O₂) trong NaOH thu được sodium formate. X là
A. ethyl acetate.
B. methyl propionate.
C. propyl formate.
D. vinyl acetate.
→ Đáp án: C. Muối HCOONa → gốc acid là formate → X là propyl formate (HCOOC₃H₇).

Câu 51. Ester X (C₃H₆O₂) tác dụng với NaOH thu được muối có khối lượng mol bằng 68. X là
A. methyl acetate.
B. ethyl formate.
C. propyl formate.
D. methyl propionate.
→ Đáp án: B. M(muối) = 68 → HCOONa → X là ethyl formate (HCOOC₂H₅).

Câu 52. Đốt cháy hoàn toàn 7,4 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) thu được 6,72 lít CO₂ (đktc). X là
A. C₃H₆O₂.
B. C₂H₄O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: A. nCO₂ = 0,3 → M = 7,4n/0,3 = 14n+32 → n = 3.

Câu 53. Cho 13,2 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) tác dụng vừa đủ với 150 ml dung dịch NaOH 1M. X là
A. C₃H₆O₂.
B. C₄H₈O₂.
C. C₂H₄O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: B. nX = nNaOH = 0,15 → M = 13,2/0,15 = 88 → C₄H₈O₂.

Câu 54. Xà phòng hóa hoàn toàn 88,9 g chất béo cần vừa đủ 0,3 mol NaOH, thu được glycerol và muối. Khối lượng muối thu được là
A. 91,7 g.
B. 89,8 g.
C. 92,4 g.
D. 90,2 g.
→ Đáp án: A. n(glycerol) = 0,1 mol. Bảo toàn khối lượng: m(muối) = 88,9 + 0,3×40 − 0,1×92 = 91,7 g.

Câu 55. Hydrogen hóa hoàn toàn 8,85 g triolein (xt Ni, đun nóng) cần V lít H₂ (đktc). Giá trị của V là
A. 0,672.
B. 1,344.
C. 2,016.
D. 0,336.
→ Đáp án: A. n = 8,85/884 ≈ 0,01 mol; mỗi phân tử có 3 liên kết đôi → nH₂ = 0,03 → V = 0,672 lít.

Câu 56. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol tristearin cần bao nhiêu mol O₂?
A. 8,15.
B. 81,5.
C. 16,3.
D. 40,75.
→ Đáp án: A. C₅₇H₁₁₀O₆ + 81,5O₂ → 57CO₂ + 55H₂O → nO₂ = 0,1×81,5 = 8,15 mol.

Câu 57. Phát biểu nào sau đây sai?
A. Chất béo nhẹ hơn nước, không tan trong nước.
B. Dầu ăn là hỗn hợp của nhiều loại chất béo.
C. Xà phòng hóa chất béo thu được glycerol.
D. Chất béo là ester của ethanol với acid béo.
→ Đáp án: D. Chất béo là ester của glycerol (không phải ethanol) với acid béo.

Câu 58. Thủy phân hoàn toàn 0,2 mol vinyl acetate trong NaOH dư thu được
A. 0,2 mol sodium acetate và 0,2 mol acetaldehyde.
B. 0,2 mol sodium acetate và 0,2 mol ethanol.
C. 0,4 mol sodium acetate.
D. 0,2 mol acetic acid và 0,2 mol ethanol.
→ Đáp án: A. Vinyl alcohol (CH₂=CH-OH) không bền, chuyển thành acetaldehyde (CH₃CHO).

Câu 59. Cho 0,15 mol HCOOCH₃ tác dụng với dung dịch AgNO₃/NH₃ dư, đun nóng. Khối lượng Ag thu được là
A. 32,4 g.
B. 16,2 g.
C. 64,8 g.
D. 21,6 g.
→ Đáp án: A. 1 mol ester formate → 2 mol Ag → nAg = 0,3 → m = 32,4 g.

Câu 60. Số ester có công thức C₅H₁₀O₂ là
A. 6.
B. 7.
C. 9.
D. 10.
→ Đáp án: C. Gồm 4 formate, 3 acetate, 2 propionate = 9 đồng phân.

Câu 61. Ester X được tạo bởi acid no, đơn chức, mạch hở và alcohol no, đơn chức, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X thu được 0,5 mol CO₂. X là
A. C₅H₁₀O₂.
B. C₄H₈O₂.
C. C₃H₆O₂.
D. C₆H₁₂O₂.
→ Đáp án: A. Số C = 0,5/0,1 = 5.

Câu 62. Cho 8,8 g CH₃COOC₂H₅ vào 200 ml dung dịch NaOH 0,5M. Sau phản ứng, cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn. Giá trị của m là
A. 8,2 g.
B. 10,2 g.
C. 12,2 g.
D. 6,2 g.
→ Đáp án: A. n(ester) = n(NaOH) = 0,1 → vừa đủ → rắn là CH₃COONa: 8,2 g.

Câu 63. Cho 8,8 g CH₃COOC₂H₅ vào 200 ml dung dịch NaOH 1M. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được m gam chất rắn. Giá trị của m là
A. 8,2 g.
B. 10,2 g.
C. 12,2 g.
D. 16,4 g.
→ Đáp án: C. nNaOH = 0,2 > 0,1 → dư 0,1 mol. Rắn = 0,1×82 (CH₃COONa) + 0,1×40 (NaOH dư) = 12,2 g.

Câu 64. Ester X có công thức C₄H₆O₂. Số liên kết pi trong phân tử X là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
→ Đáp án: B. Độ bất bão hòa k = (2×4+2−6)/2 = 2 → 1 pi (C=O) + 1 pi (C=C).

Câu 65. Đốt cháy hoàn toàn 7,4 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) thu được 6,72 lít CO₂ (đktc) và 5,4 g H₂O. X là
A. C₂H₄O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: B. nCO₂ = nH₂O = 0,3 → no, đơn chức; M = 7,4/0,1 = 74 → C₃H₆O₂.

Câu 66. Cho m gam tristearin tác dụng với NaOH dư, thu được 30,6 g sodium stearate. Giá trị của m là
A. 29,67 g.
B. 89 g.
C. 26,7 g.
D. 30,6 g.
→ Đáp án: A. n(muối) = 30,6/306 = 0,1 → n(tristearin) = 0,1/3 → m = 890×0,1/3 ≈ 29,67 g.

Câu 67. Xà phòng hóa 8,84 g triolein bằng NaOH vừa đủ, khối lượng sodium oleate thu được là
A. 18,24 g.
B. 9,12 g.
C. 27,36 g.
D. 6,08 g.
→ Đáp án: B. n = 8,84/884 = 0,01 → n(muối) = 0,03 → m = 0,03×304 = 9,12 g.

Câu 68. Khi cho chất béo tác dụng với dung dịch Br₂ thì
A. chất béo no làm mất màu Br₂.
B. chất béo không no làm mất màu Br₂.
C. cả hai đều làm mất màu Br₂.
D. cả hai đều không làm mất màu Br₂.
→ Đáp án: B. Chỉ gốc acid béo không no (có liên kết đôi C=C) mới cộng Br₂.

Câu 69. Chỉ số xà phòng hóa của chất béo là
A. số mg KOH cần để xà phòng hóa hoàn toàn 1 g chất béo.
B. số mg NaOH cần để trung hòa acid tự do trong 1 g chất béo.
C. khối lượng xà phòng thu được từ 1 g chất béo.
D. số mol NaOH cần cho 1 mol chất béo.
→ Đáp án: A. Định nghĩa chỉ số xà phòng hóa.

Câu 70. Để trung hòa lượng acid béo tự do có trong 10 g chất béo cần 14 mg KOH. Chỉ số acid của chất béo đó là
A. 1,4.
B. 14.
C. 0,14.
D. 140.
→ Đáp án: A. 14 mg/10 g = 1,4 mg KOH/1 g chất béo.

Câu 71. Công thức của ethyl acrylate là
A. CH₂=CHCOOC₂H₅.
B. CH₃COOCH=CH₂.
C. C₂H₅COOCH=CH₂.
D. CH₂=CHCH₂COOH.
→ Đáp án: A. Gốc ethyl + gốc acrylate (CH₂=CHCOO).

Câu 72. Thủy phân methyl acrylate trong NaOH thu được
A. sodium acrylate và methanol.
B. sodium acetate và ethanol.
C. acrylic acid và methanol.
D. sodium propionate và methanol.
→ Đáp án: A. CH₂=CHCOOCH₃ + NaOH → CH₂=CHCOONa + CH₃OH.

Câu 73. Cho 0,2 mol CH₃COOCH=CH₂ tác dụng với Br₂ dư. Số mol Br₂ đã phản ứng là
A. 0,1.
B. 0,2.
C. 0,4.
D. 0,3.
→ Đáp án: B. Mỗi phân tử có 1 liên kết đôi C=C → nBr₂ = 0,2 mol.

Câu 74. Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol vinyl acetate thu được V lít CO₂ (đktc). Giá trị của V là
A. 13,44.
B. 6,72.
C. 20,16.
D. 10,08.
→ Đáp án: A. C₄H₆O₂ → 4CO₂ → nCO₂ = 0,6 → V = 13,44 lít.

Câu 75. Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn hợp X gồm methyl formate và ethyl acetate thu được 0,6 mol CO₂. Tỉ lệ mol của hai ester trong X là
A. 1:1.
B. 1:2.
C. 2:1.
D. 3:1.
→ Đáp án: A. Gọi a, b: a+b = 0,2; 2a+4b = 0,6 → b = 0,1, a = 0,1 → 1:1.

Câu 76. Thủy phân hoàn toàn 0,1 mol hỗn hợp 2 ester no, đơn chức, mạch hở cần 0,1 mol NaOH, thu được 6,8 g một muối duy nhất. Hai ester là
A. methyl formate và ethyl formate.
B. methyl acetate và ethyl acetate.
C. HCOOCH₃ và CH₃COOCH₃.
D. ethyl acetate và propyl acetate.
→ Đáp án: A. M(muối) = 68 → HCOONa → cả hai đều là ester của formic acid.

Câu 77. Cho 21,8 g chất béo X tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được 2,3 g glycerol. Khối lượng muối thu được là
A. 23,4 g.
B. 22,5 g.
C. 24,2 g.
D. 21,8 g.
→ Đáp án: B. n(glycerol) = 0,025 → nNaOH = 0,075 → mNaOH = 3 g. Bảo toàn khối lượng: 21,8 + 3 − 2,3 = 22,5 g.

Câu 78. Phát biểu nào sau đây đúng?
A. Ester sôi ở nhiệt độ cao hơn acid có cùng số nguyên tử carbon.
B. Mọi ester đều tan tốt trong nước.
C. Phản ứng xà phòng hóa là phản ứng một chiều.
D. Lipid tan tốt trong nước.
→ Đáp án: C. Xà phòng hóa tạo muối bền, không thuận nghịch.

Câu 79. Khi đun nóng chất béo với dung dịch H₂SO₄ loãng thu được
A. glycerol và các acid béo.
B. xà phòng và glycerol.
C. ester và nước.
D. muối và alcohol.
→ Đáp án: A. Thủy phân trong môi trường acid → acid béo + glycerol.

Câu 80. Số ml dung dịch NaOH 1M cần để xà phòng hóa hoàn toàn 4,45 g tristearin là
A. 15 ml.
B. 30 ml.
C. 45 ml.
D. 60 ml.
→ Đáp án: A. n = 4,45/890 = 0,005 → nNaOH = 0,015 → V = 15 ml.

Câu 81. Ester nào sau đây tham gia phản ứng tráng bạc?
A. Butyl formate.
B. Ethyl acetate.
C. Methyl propionate.
D. Propyl acetate.
→ Đáp án: A. Chỉ ester của formic acid (gốc HCOO) mới tráng bạc được.

Câu 82. Đốt cháy hoàn toàn 1 mol ester X (no, đơn chức, mạch hở) cần 5 mol O₂. X là
A. C₄H₈O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₅H₁₀O₂.
D. C₂H₄O₂.
→ Đáp án: A. (3n−2)/2 = 5 → n = 4.

Câu 83. Thủy phân 0,2 mol methyl acetate trong 300 ml dung dịch NaOH 1M. Sau phản ứng, tổng số mol chất tan trong dung dịch là
A. 0,3.
B. 0,4.
C. 0,5.
D. 0,2.
→ Đáp án: A. nNaOH = 0,3 > 0,2 → dư 0,1. Chất tan: CH₃COONa (0,2) + NaOH dư (0,1) = 0,3 mol.

Câu 84. Cho dãy các chất: HCOOCH₃, CH₃COOC₂H₅, C₂H₅COOCH₃, HCOOC₂H₅. Số chất tham gia phản ứng tráng bạc là
A. 1.
B. 2.
C. 3.
D. 4.
→ Đáp án: B. Hai chất có gốc formate: HCOOCH₃ và HCOOC₂H₅.

Câu 85. Xà phòng hóa hoàn toàn 0,05 mol chất béo X bằng 200 ml dung dịch NaOH 1M (lấy dư). Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 47,6 g chất rắn. Khối lượng mol của X là
A. 884.
B. 890.
C. 806.
D. 878.
→ Đáp án: A. nNaOH phản ứng = 0,15, dư 0,05 → m(muối) = 47,6 − 2 = 45,6 g → M(muối) = 304 (sodium oleate) → X là triolein, M = 884.

Mức độ Vận dụng (câu 86–125)

Câu 86. Hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X thu được 15,4 g CO₂. Hai ester là
A. C₂H₄O₂ và C₃H₆O₂.
B. C₃H₆O₂ và C₄H₈O₂.
C. C₂H₄O₂ và C₄H₈O₂.
D. CH₂O₂ và C₂H₄O₂.
→ Đáp án: B. nCO₂ = 0,35 → số C trung bình = 3,5 → một ester C₃, một ester C₄.

Câu 87. Cho 0,1 mol hỗn hợp X gồm HCOOCH₃ và CH₃COOC₂H₅ tác dụng với NaOH vừa đủ. Khối lượng NaOH đã dùng là
A. 4 g.
B. 8 g.
C. 6 g.
D. 12 g.
→ Đáp án: A. nNaOH = n(ester) = 0,1 → m = 4 g.

Câu 88. Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn hợp 2 ester no, đơn chức, mạch hở thu được 0,5 mol CO₂. Khối lượng của hỗn hợp là
A. 13,4 g.
B. 14,8 g.
C. 17,6 g.
D. 12,4 g.
→ Đáp án: A. Số C trung bình = 2,5 → M trung bình = 14×2,5+32 = 67 → m = 0,2×67 = 13,4 g.

Câu 89. Cho 0,2 mol ester X (no, đơn chức, mạch hở) tác dụng với 300 ml dung dịch NaOH 1M, đun nóng. Sau phản ứng thu được 16,4 g muối và 9,2 g alcohol Y. X là
A. C₃H₆O₂.
B. C₄H₈O₂.
C. C₂H₄O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: B. M(muối) = 82 → CH₃COONa; M(Y) = 46 → C₂H₅OH → X là CH₃COOC₂H₅ (C₄H₈O₂).

Câu 90. Hỗn hợp X gồm 0,1 mol CH₃COOCH₃ và 0,1 mol C₂H₅COOCH₃. Thể tích dung dịch NaOH 1M cần để xà phòng hóa hoàn toàn X là
A. 200 ml.
B. 100 ml.
C. 300 ml.
D. 400 ml.
→ Đáp án: A. nNaOH = 0,1+0,1 = 0,2 → V = 200 ml.

Câu 91. Đun 12 g acetic acid với ethanol dư (xt H₂SO₄ đặc), hiệu suất 75%. Khối lượng ester thu được là
A. 13,2 g.
B. 17,6 g.
C. 8,8 g.
D. 6,6 g.
→ Đáp án: A. n(acid) = 0,2 (chất hết) → lý thuyết 0,2×88 = 17,6 g → thực tế 13,2 g.

Câu 92. Thủy phân 0,1 mol phenyl acetate bằng 300 ml dung dịch NaOH 1M. Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được chất rắn có khối lượng là
A. 23,8 g.
B. 19,8 g.
C. 27,6 g.
D. 15,6 g.
→ Đáp án: A. nNaOH phản ứng = 0,2, dư 0,1. Rắn = 0,1×82 + 0,1×116 + 0,1×40 = 23,8 g.

Câu 93. Cho 0,1 mol triolein tác dụng với H₂ dư (xt Ni, đun nóng). Khối lượng sản phẩm thu được là
A. 89 g.
B. 88,4 g.
C. 89,6 g.
D. 90,2 g.
→ Đáp án: A. Cộng 3H₂: m = 0,1×884 + 0,1×3×2 = 89 g.

Câu 94. Đốt cháy hoàn toàn 0,05 mol chất béo X thu được 2,85 mol CO₂. Số nguyên tử carbon trong phân tử X là
A. 57.
B. 55.
C. 54.
D. 51.
→ Đáp án: A. Số C = 2,85/0,05 = 57 (VD: tristearin, triolein).

Câu 95. Xà phòng hóa hoàn toàn 17,68 g chất béo X cần 0,06 mol NaOH. Khối lượng mol của X là
A. 884.
B. 890.
C. 806.
D. 878.
→ Đáp án: A. nX = 0,06/3 = 0,02 → M = 17,68/0,02 = 884 (triolein).

Câu 96. Cho 0,2 mol hỗn hợp X gồm 2 ester là đồng phân của nhau tác dụng với NaOH dư, thu được 0,2 mol hỗn hợp 2 muối và 0,2 mol hỗn hợp 2 alcohol. Hai ester đó là
A. ethyl acetate và methyl propionate.
B. methyl formate và ethyl formate.
C. vinyl acetate và methyl acrylate.
D. propyl formate và ethyl acetate.
→ Đáp án: A. Hai muối khác nhau + hai alcohol khác nhau → gốc acid khác nhau và gốc alcohol khác nhau: CH₃COOC₂H₅ và C₂H₅COOCH₃.

Câu 97. Để xà phòng hóa hoàn toàn 100 kg chất béo có chỉ số xà phòng hóa 190 cần bao nhiêu kg NaOH?
A. 13,57 kg.
B. 19 kg.
C. 10 kg.
D. 15 kg.
→ Đáp án: A. mKOH = 190×100 000/10⁶ = 19 kg → quy đổi sang NaOH: 19×40/56 ≈ 13,57 kg.

Câu 98. Số đồng phân ester thơm có công thức C₈H₈O₂ là
A. 4.
B. 5.
C. 6.
D. 7.
→ Đáp án: C. C₆H₅COOCH₃, CH₃COOC₆H₅, HCOOCH₂C₆H₅ và 3 đồng phân HCOO-C₆H₄-CH₃ (o, m, p).

Câu 99. Cho 0,1 mol X (C₃H₆O₂) tác dụng với NaOH dư, thu được 8,2 g muối Y. X là
A. ethyl formate.
B. methyl acetate.
C. propyl formate.
D. vinyl acetate.
→ Đáp án: B. M(muối) = 82 → CH₃COONa → X là CH₃COOCH₃.

Câu 100. Xà phòng hóa hoàn toàn 0,1 mol chất béo X bằng NaOH, thu được 91,2 g sodium oleate. X là
A. triolein.
B. tristearin.
C. tripalmitin.
D. chất béo hỗn tạp.
→ Đáp án: A. n(muối) = 91,2/304 = 0,3 = 3×nX → X là triolein.

Câu 101. Thủy phân 0,15 mol CH₃COOC₂H₅ trong 500 ml dung dịch KOH 0,5M. Khối lượng chất rắn sau khi cô cạn là
A. 20,3 g.
B. 14,7 g.
C. 25,9 g.
D. 12,3 g.
→ Đáp án: A. nKOH = 0,25 > 0,15 → dư 0,1. Rắn = 0,15×98 (CH₃COOK) + 0,1×56 = 20,3 g.

Câu 102. Cho 0,2 mol hỗn hợp X gồm methyl acetate và ethyl formate (tỉ lệ mol 1:1) tác dụng với 300 ml dung dịch NaOH 1M. Khối lượng muối thu được là
A. 15 g.
B. 16,4 g.
C. 13,6 g.
D. 18,2 g.
→ Đáp án: A. Mỗi chất 0,1 mol → muối: 0,1×82 + 0,1×68 = 15 g (NaOH dư không ảnh hưởng khối lượng muối).

Câu 103. Đốt cháy hoàn toàn 8,8 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) thu được 17,6 g CO₂. X là
A. C₄H₈O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₂H₄O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: A. nCO₂ = 0,4 → M = 8,8n/0,4 = 14n+32 → n = 4.

Câu 104. Xà phòng hóa 0,1 mol chất béo X thu được 0,3 mol sodium palmitate. X là
A. tripalmitin.
B. tristearin.
C. triolein.
D. hỗn hợp nhiều chất béo.
→ Đáp án: A. 1 mol X → 3 mol muối palmitate duy nhất → tripalmitin.

Câu 105. Cho 4,4 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được 4,1 g muối. X là
A. C₂H₄O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. CH₂O₂.
→ Đáp án: C. nX = n(muối) = n. M(X) − M(muối) = (4,4−4,1)/n = R'−23. Thử X = C₄H₈O₂ (ethyl acetate): n = 0,05, muối CH₃COONa: 0,05×82 = 4,1 g ✓.

Câu 106. Cho 0,1 mol hỗn hợp X gồm 2 ester đơn chức, mạch hở tác dụng với AgNO₃/NH₃ dư, thu được 0,2 mol Ag. Kết luận nào sau đây đúng?
A. Cả hai ester đều có công thức C₂H₄O₂.
B. Cả hai ester đều có công thức C₃H₆O₂.
C. Cả hai ester đều có công thức C₄H₈O₂.
D. Chưa đủ dữ kiện để xác định công thức.
→ Đáp án: D. Chỉ biết cả hai đều là ester formate (mỗi mol cho 2 mol Ag), không đủ dữ kiện xác định số C.

Câu 107. Thủy phân 0,2 mol vinyl acetate bằng NaOH dư, sau đó cho sản phẩm hữu cơ tác dụng với AgNO₃/NH₃ dư. Khối lượng Ag thu được là
A. 43,2 g.
B. 21,6 g.
C. 86,4 g.
D. 10,8 g.
→ Đáp án: A. Tạo 0,2 mol CH₃CHO → nAg = 0,4 → m = 43,2 g.

Câu 108. Cho 13,5 g hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở (tổng số mol 0,15) tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được hỗn hợp 2 muối và 6,9 g hỗn hợp 2 alcohol. Khối lượng của 2 muối là
A. 14,4 g.
B. 16,2 g.
C. 12,6 g.
D. 18 g.
→ Đáp án: C. nNaOH = 0,15 → mNaOH = 6 g. Bảo toàn khối lượng: 13,5 + 6 − 6,9 = 12,6 g.

Câu 109. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol ester X (mạch hở) thu được 0,3 mol CO₂ và 0,2 mol H₂O. X là ester
A. no, đơn chức.
B. không no, đơn chức, có 1 liên kết đôi C=C.
C. no, 2 chức.
D. không no, 2 chức.
→ Đáp án: B. nX = nCO₂ − nH₂O = 0,1 → có 1 liên kết pi ngoài C=O (tức 1 liên kết đôi C=C).

Câu 110. (Xem câu 100 — nội dung tương đương, thay số) Xà phòng hóa hoàn toàn 0,2 mol chất béo X bằng NaOH, thu được 182,4 g sodium oleate. X là
A. triolein.
B. tristearin.
C. tripalmitin.
D. chất béo hỗn tạp.
→ Đáp án: A. n(muối) = 182,4/304 = 0,6 = 3×nX → triolein.

Câu 111. Cho 0,05 mol chất béo X tác dụng vừa đủ với 300 ml dung dịch Br₂ 0,5M. Số liên kết đôi C=C trung bình trong một phân tử X là
A. 3.
B. 4.
C. 5.
D. 6.
→ Đáp án: A. nBr₂ = 0,15 → mỗi phân tử cộng 3 Br₂ → 3 liên kết đôi (VD: triolein).

Câu 112. Thủy phân ester X (C₅H₈O₂) trong NaOH thu được muối và acetaldehyde. X là
A. vinyl propionate.
B. ethyl acrylate.
C. methyl methacrylate.
D. allyl acetate.
→ Đáp án: A. CH₃CH₂COOCH=CH₂ + NaOH → CH₃CH₂COONa + CH₃CHO (từ vinyl alcohol).

Câu 113. Đun nóng 0,1 mol chất béo X với 500 ml dung dịch NaOH 1M (dư). Sau phản ứng, cô cạn thu được 99,8 g chất rắn. X là
A. triolein.
B. tristearin.
C. tripalmitin.
D. không xác định được.
→ Đáp án: B. nNaOH phản ứng = 0,3, dư 0,2 → m(muối) = 99,8 − 8 = 91,8 g → M(muối) = 306 (sodium stearate) → tristearin.

Câu 114. Cho m gam hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở tác dụng với 0,2 mol KOH vừa đủ, thu được 19,6 g muối và 9,2 g alcohol. Giá trị của m là
A. 17,6 g.
B. 18,4 g.
C. 20,8 g.
D. 22,4 g.
→ Đáp án: A. mKOH = 0,2×56 = 11,2 g. Bảo toàn khối lượng: m = 19,6 + 9,2 − 11,2 = 17,6 g.

Câu 115. Ester X (C₄H₈O₂) tác dụng với NaOH thu được muối Y có khối lượng mol 82 và alcohol Z. Z bị oxi hóa bởi CuO tạo aldehyde. X là
A. ethyl acetate.
B. methyl propionate.
C. propyl formate.
D. isopropyl formate.
→ Đáp án: A. Muối 82 → CH₃COONa → X là acetate; Z là alcohol bậc 1 → ethanol → X là CH₃COOC₂H₅.

Câu 116. Hỗn hợp X gồm tristearin và triolein có tỉ lệ mol 1:1. Cho 0,1 mol X tác dụng với H₂ dư (xt Ni, đun nóng). Khối lượng H₂ đã phản ứng là
A. 0,3 g.
B. 0,6 g.
C. 0,9 g.
D. 1,2 g.
→ Đáp án: A. n(triolein) = 0,05 → nH₂ = 0,15 → m = 0,3 g.

Câu 117. Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn hợp X gồm methyl formate và ethyl acetate thu được 0,6 mol CO₂. Phần trăm số mol của methyl formate trong X là
A. 25%.
B. 50%.
C. 75%.
D. 40%.
→ Đáp án: B. Gọi a, b là số mol hai ester: a+b = 0,2; 2a+4b = 0,6 → a = b = 0,1 → 50%.

Câu 118. Thủy phân 8,8 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) bằng NaOH vừa đủ, thu được 8,2 g muối. X là
A. C₄H₈O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₂H₄O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: A. nX = n(muối) = 0,1 → M(X) = 88 → C₄H₈O₂ (ethyl acetate, muối CH₃COONa).

Câu 119. Một loại chất béo chứa 80% triolein và 20% tristearin (theo số mol). Cho 0,1 mol chất béo này tác dụng với Br₂ dư. Số mol Br₂ đã phản ứng là
A. 0,24.
B. 0,3.
C. 0,08.
D. 0,32.
→ Đáp án: A. n(triolein) = 0,08 → nBr₂ = 0,08×3 = 0,24 mol.

Câu 120. Xà phòng hóa hoàn toàn 89 g chất béo X cần 12 g NaOH, thu được 9,2 g glycerol. Khối lượng muối thu được là
A. 30,6 g.
B. 91,8 g.
C. 61,2 g.
D. 45,9 g.
→ Đáp án: B. Bảo toàn khối lượng: 89 + 12 − 9,2 = 91,8 g.

Câu 121. Đốt cháy hoàn toàn 4,4 g ester X (no, đơn chức, mạch hở) thu được 4,48 lít CO₂ (đktc). X là
A. C₂H₄O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: C. nCO₂ = 0,2 → M = 4,4n/0,2 = 14n+32 → n = 4.

Câu 122. Cho 0,15 mol ester X (C₄H₆O₂, mạch hở) tác dụng với Br₂ dư. Khối lượng Br₂ phản ứng tối đa là
A. 24 g.
B. 48 g.
C. 12 g.
D. 36 g.
→ Đáp án: A. k = 2 → 1 liên kết đôi C=C → nBr₂ = 0,15 → m = 24 g.

Câu 123. Thủy phân hoàn toàn 0,15 mol hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở, đồng đẳng kế tiếp cần 0,15 mol KOH, thu được 14,7 g muối. Hai ester là
A. C₂H₄O₂ và C₃H₆O₂.
B. C₃H₆O₂ và C₄H₈O₂.
C. C₄H₈O₂ và C₅H₁₀O₂.
D. CH₂O₂ và C₂H₄O₂.
→ Đáp án: B. M(muối K) trung bình = 14,7/0,15 = 98 → gốc R = 15 (methyl) → cả hai đều là acetate: methyl acetate (C₃H₆O₂) và ethyl acetate (C₄H₈O₂).

Câu 124. Cho 0,15 mol hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở (tỉ lệ mol 1:2) tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được 12,3 g một muối duy nhất. Hai ester là
A. HCOOCH₃ và HCOOC₂H₅.
B. CH₃COOCH₃ và CH₃COOC₂H₅.
C. HCOOC₂H₅ và HCOOC₃H₇.
D. CH₃COOC₂H₅ và C₂H₅COOCH₃.
→ Đáp án: B. M(muối) = 82 → CH₃COONa → cả hai đều là acetate: methyl acetate và ethyl acetate.

Câu 125. Đun nóng 9 g acetic acid với 13,8 g ethanol, hiệu suất phản ứng 70%. Khối lượng ethyl acetate thu được là
A. 9,24 g.
B. 13,2 g.
C. 6,16 g.
D. 18,48 g.
→ Đáp án: A. n(acid) = 0,15 (chất hết) → lý thuyết 0,15×88 = 13,2 g → thực tế 9,24 g.

Mức độ Vận dụng cao (câu 126–150)

Câu 126. Hỗn hợp X gồm các ester no, đơn chức, mạch hở. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X thu được 0,32 mol CO₂. Mặt khác, xà phòng hóa 0,1 mol X cần 0,1 mol NaOH, thu được hỗn hợp muối và một alcohol duy nhất. Các ester trong X gồm
A. đều là formate.
B. đều là acetate.
C. cả formate và acetate.
D. không xác định được.
→ Đáp án: C. Một alcohol duy nhất + số C trung bình = 3,2 → cùng gốc alcohol methyl (1C), gốc acid trung bình 2,2C → hỗn hợp methyl formate (C₂) và methyl acetate (C₃).

Câu 127. Cho 0,1 mol hỗn hợp X gồm 2 ester X₁, X₂ (đều no, đơn chức, mạch hở, M_X₁ < M_X₂) tác dụng với NaOH dư, thu được 0,1 mol hỗn hợp 2 alcohol đồng đẳng kế tiếp và 8,2 g một muối duy nhất. X₁, X₂ là
A. methyl acetate và ethyl acetate.
B. ethyl formate và propyl formate.
C. methyl formate và ethyl formate.
D. propyl acetate và butyl acetate.
→ Đáp án: A. M(muối) = 82 → CH₃COONa → cả hai đều là acetate; 2 alcohol đồng đẳng kế tiếp → methanol + ethanol.

Câu 128. Thủy phân hoàn toàn 0,2 mol chất béo X bằng NaOH, thu được 18,4 g glycerol. Khối lượng NaOH đã phản ứng là
A. 24 g.
B. 12 g.
C. 16 g.
D. 32 g.
→ Đáp án: A. n(glycerol) = 0,2 → nX = 0,2 → nNaOH = 0,6 → m = 24 g.

Câu 129. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol chất béo X (tạo bởi glycerol và một acid béo no, đơn chức, mạch hở) thu được 5,7 mol CO₂. Acid béo đó là
A. palmitic acid.
B. stearic acid.
C. oleic acid.
D. linoleic acid.
→ Đáp án: B. Số C = 57 → 3R + 3 = 57 → R = 18 → C₁₇H₃₅COOH (stearic acid).

Câu 130. Cho 0,1 mol tristearin tác dụng với 350 ml dung dịch NaOH 1M. Sau phản ứng, khối lượng chất rắn khan thu được là
A. 93,8 g.
B. 95,8 g.
C. 99,8 g.
D. 91,8 g.
→ Đáp án: A. nNaOH = 0,35 > 0,3 → dư 0,05. Rắn = 0,3×306 + 0,05×40 = 93,8 g.

Câu 131. Cho 8,8 g hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở, đồng phân của nhau tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được 6,8 g một muối duy nhất. Hai ester là
A. methyl acetate và ethyl formate.
B. ethyl acetate và methyl propionate.
C. propyl formate và isopropyl formate.
D. vinyl acetate và ethyl acetate.
→ Đáp án: C. M(muối) = 68 → HCOONa → cùng gốc formate; đồng phân C₄H₈O₂ → propyl formate và isopropyl formate.

Câu 132. Có bao nhiêu ester có công thức C₄H₈O₂ tác dụng được với dung dịch NaOH?
A. 2.
B. 3.
C. 4.
D. 5.
→ Đáp án: C. Cả 4 đồng phân ester (không tính acid) đều bị thủy phân trong NaOH.

Câu 133. Cho 0,2 mol hỗn hợp X gồm phenyl acetate và methyl acetate (tỉ lệ mol 1:1) tác dụng với 300 ml dung dịch NaOH 1M. Tổng khối lượng muối thu được là
A. 28 g.
B. 16,4 g.
C. 32,8 g.
D. 20,5 g.
→ Đáp án: A. nNaOH cần = 0,1×2 + 0,1×1 = 0,3 (vừa đủ). Muối: 0,2×82 (CH₃COONa) + 0,1×116 (C₆H₅ONa) = 28 g.

Câu 134. Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở thu được 0,6 mol CO₂ và 0,6 mol H₂O. Khối lượng của X là
A. 13,2 g.
B. 11,1 g.
C. 8,88 g.
D. 15,6 g.
→ Đáp án: A. Số C trung bình = 4 → M trung bình = 88 → m = 0,15×88 = 13,2 g.

Câu 135. Xà phòng hóa hoàn toàn chất béo X bằng NaOH, thu được muối duy nhất là sodium stearate. X là
A. tristearin.
B. tripalmitin.
C. triolein.
D. stearic acid.
→ Đáp án: A. 1 chất béo → 1 muối stearate duy nhất → tristearin.

Câu 136. Cho 0,1 mol hỗn hợp X gồm 2 ester đơn chức, mạch hở (M mỗi chất < 100) tác dụng với AgNO₃/NH₃ dư, thu được 0,15 mol Ag. Hai ester có thể là
A. HCOOCH₃ và CH₃COOCH₃.
B. HCOOC₂H₅ và CH₃COOC₂H₅.
C. HCOOCH₃ và HCOOC₂H₅.
D. CH₃COOCH₃ và HCOOC₂H₅.
→ Đáp án: A. n(formate) = 0,15/2 = 0,075 → hỗn hợp gồm 0,075 mol formate + 0,025 mol ester không tráng bạc; cặp HCOOCH₃ (60) và CH₃COOCH₃ (74) thỏa mãn M < 100.

Câu 137. Hỗn hợp X gồm 3 chất béo. Cho 0,1 mol X tác dụng với Br₂ dư, thấy có 0,4 mol Br₂ phản ứng. Số liên kết đôi C=C trung bình trong một phân tử X là
A. 2.
B. 3.
C. 4.
D. 5.
→ Đáp án: C. 0,4/0,1 = 4 liên kết đôi trung bình.

Câu 138. Đốt cháy hoàn toàn m gam chất béo X (no) thu được 17,6 g CO₂ và 5,4 g H₂O. Giá trị của m là
A. 10,2 g.
B. 8,9 g.
C. 8,84 g.
D. 17,8 g.
→ Đáp án: A. nCO₂ = 0,4; nH₂O = 0,3. Với chất béo no: nX = (nCO₂−nH₂O)/2 = 0,05 → mO = 6×16×0,05 = 4,8 g → m = 0,4×12 + 0,3×2 + 4,8 = 10,2 g.

Câu 139. Cho 0,2 mol methyl acetate tác dụng với 300 ml dung dịch KOH 1M. Sau phản ứng, khối lượng chất rắn khan thu được là
A. 25,2 g.
B. 19,6 g.
C. 30,8 g.
D. 14 g.
→ Đáp án: A. nKOH = 0,3 > 0,2 → dư 0,1. Rắn = 0,2×98 (CH₃COOK) + 0,1×56 = 25,2 g.

Câu 140. Thủy phân hoàn toàn 0,1 mol hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở bằng NaOH, thu được 0,1 mol hỗn hợp 2 muối có khối lượng 8,2 g và 0,1 mol hỗn hợp 2 alcohol. Hai alcohol là
A. methanol và ethanol.
B. ethanol và propanol.
C. methanol và propanol.
D. propanol và butanol.
→ Đáp án: A. M(muối) trung bình = 82 → cả hai đều là CH₃COONa → 2 ester là methyl acetate và ethyl acetate → methanol + ethanol.

Câu 141. Cho 0,05 mol chất béo X tác dụng vừa đủ với 7,5 g Br₂. X có thể là
A. triolein.
B. tristearin.
C. chất béo chứa 1 gốc oleate và 2 gốc stearate.
D. tripalmitin.
→ Đáp án: C. nBr₂ ≈ 0,047 ≈ 0,05 → trung bình 1 liên kết đôi/phân tử.

Câu 142. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol ester X (no, 2 chức, mạch hở) thu được 0,4 mol CO₂. X là
A. C₄H₆O₄.
B. C₆H₁₀O₄.
C. C₄H₈O₄.
D. C₅H₈O₄.
→ Đáp án: A. Số C = 4; no, 2 chức, mạch hở → CₙH₂ₙ₋₂O₄ → C₄H₆O₄.

Câu 143. Xà phòng hóa 0,1 mol ester X (C₄H₆O₄, mạch hở) bằng NaOH vừa đủ, thu được sodium oxalate và methanol. X là
A. dimethyl oxalate.
B. ethylene diformate.
C. methyl formate.
D. diethyl oxalate.
→ Đáp án: A. (COOCH₃)₂ + 2NaOH → (COONa)₂ + 2CH₃OH.

Câu 144. Cho 0,1 mol hỗn hợp X gồm 2 ester no, đơn chức, mạch hở tác dụng với 100 ml dung dịch NaOH 1M (vừa đủ). Cô cạn dung dịch thu được 9,6 g muối khan. Hai ester là
A. methyl propionate và ethyl propionate.
B. methyl acetate và ethyl acetate.
C. propyl formate và butyl formate.
D. ethyl formate và propyl formate.
→ Đáp án: A. M(muối) = 96 → C₂H₅COONa → cả hai đều là propionate: C₂H₅COOCH₃ và C₂H₅COOC₂H₅.

Câu 145. Thủy phân 0,15 mol chất béo X bằng NaOH, thu được 13,8 g glycerol. Số mol NaOH đã dùng là
A. 0,3.
B. 0,45.
C. 0,6.
D. 0,15.
→ Đáp án: B. n(glycerol) = 0,15 → nX = 0,15 → nNaOH = 0,45 mol.

Câu 146. Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol ester X (C₅H₁₀O₂, no, đơn chức, mạch hở) thu được tổng khối lượng CO₂ và H₂O là
A. 31 g.
B. 27,4 g.
C. 30,8 g.
D. 20,6 g.
→ Đáp án: A. nCO₂ = nH₂O = 0,5 → m = 0,5×44 + 0,5×18 = 31 g.

Câu 147. Cho 17,6 g X (ester no, đơn chức, mạch hở) tác dụng với 200 ml dung dịch Ca(OH)₂ 0,5M (vừa đủ), thu được 15,8 g muối. X là
A. C₂H₄O₂.
B. C₃H₆O₂.
C. C₄H₈O₂.
D. C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: C. nCa(OH)₂ = 0,1 → nX = 0,2 → M(X) = 88 → C₄H₈O₂; muối (CH₃COO)₂Ca: 0,1×158 = 15,8 g ✓.

Câu 148. Hỗn hợp X gồm 2 ester X₁, X₂ đều no, đơn chức, mạch hở (M_X₁ < M_X₂). Đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X thu được 0,38 mol CO₂. X₁, X₂ là
A. C₃H₆O₂ và C₄H₈O₂.
B. C₂H₄O₂ và C₄H₈O₂.
C. C₂H₄O₂ và C₅H₁₀O₂.
D. C₃H₆O₂ và C₅H₁₀O₂.
→ Đáp án: A. Số C trung bình = 3,8 → một ester C₃, một ester C₄.

Câu 149. Xà phòng hóa hoàn toàn 0,1 mol hỗn hợp X gồm phenyl acetate và ethyl acetate cần 0,15 mol NaOH. Phần trăm số mol của phenyl acetate trong X là
A. 25%.
B. 50%.
C. 75%.
D. 60%.
→ Đáp án: B. Gọi a, b: a+b = 0,1; 2a+b = 0,15 → a = 0,05 → 50%.

Câu 150. Cho 0,2 mol hỗn hợp X gồm 2 chất béo no, mạch hở tác dụng với NaOH vừa đủ, thu được 0,2 mol glycerol và 183,6 g muối. Khối lượng mol trung bình của X là
A. 890.
B. 884.
C. 806.
D. 834.
→ Đáp án: A. nNaOH = 0,6 → mNaOH = 24 g. Bảo toàn khối lượng: mX = 183,6 + 0,2×92 − 24 = 178 g → M trung bình = 890.

7 lỗi sai kinh điển khi làm bài Ester–Lipid

1. Viết "este" thay vì "ester". Chương trình GDPT 2018 đã thống nhất dùng thuật ngữ "ester". Trong câu hỏi lý thuyết hoặc tự luận, dùng từ cũ có thể bị trừ điểm trình bày.

2. Quên phenyl acetate cần 2 mol NaOH. Đây là "bẫy" kinh điển: CH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O. Quên hệ số 2 là sai toàn bộ bài toán.

3. Quên vinyl acetate cho aldehyde. Sản phẩm thủy phân là CH₃CHO (tham gia tráng bạc), không phải alcohol. Nhiều bạn viết thành ethanol rồi tính sai số mol Ag.

4. Bỏ quên NaOH/KOH dư khi cô cạn. Chất rắn sau cô cạn = muối + kiềm dư. Bỏ qua lượng kiềm dư là lỗi mất điểm phổ biến nhất ở dạng bài này.

5. Nhầm khối lượng mol các chất béo. Học thuộc: tristearin 890, triolein 884, tripalmitin 806, glycerol 92. Nhầm một con số là lệch cả bài.

6. Nhầm xà phòng với chất giặt rửa tổng hợp. Xà phòng = muối của acid béo (không dùng được với nước cứng); chất giặt rửa tổng hợp = muối của acid sulfonic (dùng được với nước cứng).

7. Áp dụng nCO₂ = nH₂O cho ester không no. Công thức này chỉ đúng với ester no, đơn chức, mạch hở. Với ester có liên kết đôi C=C: n(ester) = nCO₂ − nH₂O.

Cách nhớ nhanh công thức và phản ứng đặc trưng

  • Câu thần chú danh pháp: "Alcohol trước, acid sau, đuôi ic thành at" — ethyl (alcohol) + acetate (acid) = ethyl acetate.
  • Bảng khối lượng mol "nằm lòng": glycerol 92; sodium acetate 82; sodium formate 68; tristearin 890; triolein 884; tripalmitin 806.
  • Bộ ba đặc biệt: phenyl acetate → 2 NaOH; vinyl acetate → aldehyde; ester formate → tráng bạc (1 mol → 2 mol Ag).
  • Dấu hiệu nhận biết nhanh: nCO₂ = nH₂O → no, đơn chức; tráng bạc → gốc formate hoặc vinyl acetate; 1 mol chất béo ↔ 3 mol NaOH ↔ 1 mol glycerol.
  • Bảo toàn khối lượng là "chìa khóa vạn năng" cho mọi bài toán xà phòng hóa: m(ester/chất béo) + m(kiềm) = m(muối) + m(alcohol/glycerol).

Kết luận

Chương Ester–Lipid là "mỏ điểm" của Hóa học 12 nếu bạn nắm chắc 3 điều: dùng đúng thuật ngữ ester theo chương trình GDPT 2018, thuộc lòng bộ ba trường hợp đặc biệt (phenyl acetate, vinyl acetate, ester formate), và thành thạo bảo toàn khối lượng trong bài toán xà phòng hóa. Hãy làm đi làm lại 150 câu trắc nghiệm trên, mỗi câu sai đều ghi vào sổ lỗi sai kèm lý do — đến khi làm đề thi tốt nghiệp, chương này sẽ là chương bạn tự tin nhất.

Để luyện thêm, bạn có thể tham khảo kho đề thi công khai, tra cứu công thức Hóa học và đọc thêm các bài hướng dẫn ôn thi tại tin tức giáo dục của ClassOn.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Chương trình mới gọi là "ester" hay "este"? Chương trình GDPT 2018 thống nhất dùng thuật ngữ "ester" (theo danh pháp quốc tế). Từ "este" là cách gọi cũ, không còn dùng trong sách giáo khoa mới và đề thi.

Vì sao phenyl acetate cần 2 mol NaOH khi xà phòng hóa? Vì sản phẩm phenol (C₆H₅OH) tạo thành có tính acid yếu, tiếp tục tác dụng với NaOH tạo C₆H₅ONa + H₂O. Phương trình: CH₃COOC₆H₅ + 2NaOH → CH₃COONa + C₆H₅ONa + H₂O.

Ester nào tham gia phản ứng tráng bạc? Ester của formic acid (VD: HCOOCH₃) vì có nhóm -CHO trong gốc formate, và vinyl acetate (vì sản phẩm thủy phân là acetaldehyde CH₃CHO).

Phân biệt xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp như thế nào? Xà phòng là muối sodium/potassium của acid béo (VD: C₁₇H₃₅COONa), không dùng được với nước cứng. Chất giặt rửa tổng hợp là muối sodium của acid sulfonic, dùng được với nước cứng.

Từ năm học 2026-2027, học Hóa học 12 theo bộ sách nào? Theo Quyết định 3588/QĐ-BGDĐT, từ năm học 2026-2027 cả nước thống nhất một bộ sách giáo khoa "Kết nối tri thức với cuộc sống" cho tất cả các môn từ lớp 1 đến lớp 12.

Làm sao để không mất điểm oan ở bài toán cô cạn dung dịch sau xà phòng hóa? Luôn kiểm tra NaOH/KOH có dư không. Nếu dư, chất rắn sau cô cạn = muối + kiềm dư. Viết phương trình, tính số mol từng chất trước khi kết luận.

Luyện đề trên ClassOn

Xem đề thi công khai, ngân hàng câu hỏi và công thức — miễn phí.

Bài liên quan

Trợ giúp tại màn hình

Hướng dẫn màn hình

Chọn một chức năng hoặc xem hướng dẫn từng ô nhập và nút bấm trên màn hình này.

Chỉ dẫn chỉ giải thích thao tác; không tự bấm nút, lưu hay gửi dữ liệu.

Đọc hướng dẫn đầy đủ ↗