Hóa học hữu cơ cơ bản
Công thức tính độ bất bão hòa (chỉ số thiếu hụt hydro)
Hóa học · Lớp 11 · /cong-thuc-hoa-hoc-lop-11/cong-thuc-tinh-do-bat-bao-hoa-chi-so-thieu-hut-hydro
Công thức
\[k = \frac{2C + 2 + N - H - X}{2}\]
Độ bất bão hòa k cho biết tổng số liên kết π và số vòng trong phân tử hữu cơ.
Diễn giải ký hiệu
-
k
độ bất bão hòa (tổng số liên kết pi và vòng)
-
C
số nguyên tử carbon
-
H
số nguyên tử hydrogen
-
N
số nguyên tử nitrogen
-
X
số nguyên tử halogen (F, Cl, Br, I)
Cách dùng
Dùng khi phân tích công thức phân tử để dự đoán cấu trúc (số liên kết pi, vòng). Áp dụng cho hợp chất chứa C, H, O, N, halogen. Với hợp chất no, mạch hở, k = 0.
Vận dụng
Thường dùng trong bài tập xác định công thức cấu tạo của hydrocarbon, dẫn xuất halogen, amin. Giúp nhanh chóng nhận biết hợp chất thơm, anken, ankin hay xicloankan.
Ví dụ cơ bản
Với C4H6: k = (2*4 + 2 - 6)/2 = 2, có thể là ankin hoặc ankađien.
