Giới thiệu đề thi
Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 Kết nối tri thức dưới đây bám sát chương trình Ngữ văn 8 học kì 1: đọc hiểu văn bản tự sự kết hợp miêu tả, kiến thức tiếng Việt và viết đoạn văn, bài văn kể chuyện. Đề giúp học sinh lớp 8 tự kiểm tra mức độ nắm kiến thức sau nửa học kì 1 và làm quen với cấu trúc đề kiểm tra mới.
Đề gồm 4 phần, tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 90 phút. Phần I là trắc nghiệm nhiều lựa chọn với 12 câu, mỗi câu 0,25 điểm, tổng 3,0 điểm. Phần II là đúng/sai với 2 câu, mỗi câu 4 ý, tổng 2,0 điểm; cách chấm mỗi câu đúng/sai như sau: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Phần III là trả lời ngắn với 4 câu, mỗi câu 0,5 điểm, tổng 2,0 điểm; học sinh chỉ cần ghi đáp số. Phần IV là tự luận với 3 câu, mỗi câu 1,0 điểm, tổng 3,0 điểm.
Học sinh mở đề và làm bài trực tuyến trên ClassOn tại đây. Đáp án nhanh và lời giải chi tiết của toàn bộ đề nằm ở cuối bài viết, sau phần đề thi. Trước khi làm bài, học sinh nên ôn kĩ cách đọc hiểu văn bản tự sự kết hợp miêu tả, nhận biết ngôi kể, phương thức biểu đạt, biện pháp tu từ, từ tượng thanh, trạng ngữ, câu đơn và câu ghép, và luyện viết đoạn văn cảm nhận, đoạn văn nêu suy nghĩ và bài văn kể chuyện.
Giáo viên có thể dùng đề này làm đề ôn tập hoặc đề kiểm tra giữa kì 1 cho lớp mình. Ngoài đề này, thầy cô và học sinh có thể tham khảo thêm kho đề thi công khai trên ClassOn, xem hướng dẫn sử dụng và đăng ký tài khoản miễn phí để lưu kết quả làm bài. Học sinh có thể xem thêm bài viết trên trang chủ ClassOn và dùng máy tính Casio online khi cần tính toán trong các môn học khác.
Ma trận đề thi
Ma trận dưới đây cho thấy số câu và số điểm của từng chủ đề trong đề, theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, ở các mức biết, hiểu và vận dụng.
Tóm tắt ma trận: Đọc hiểu văn bản 5,0 điểm; tiếng Việt 3,0 điểm; viết 2,0 điểm. Tổng toàn đề 10,0 điểm.
Đề thi
Ngữ liệu đọc hiểu
Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi ở Phần I, Phần II và Phần III.
Sáng sớm, sương còn phủ trắng trên cánh đồng, tôi theo mẹ ra thăm ruộng. Lúa đang thì con gái, xanh mướt, rì rào trong gió nhẹ. Xa xa, rặng tre đứng lặng như những người lính gác, thỉnh thoảng một chiếc lá vàng rơi, chao nghiêng rồi đáp xuống mặt nước mương trong vắt.
Mẹ chỉ cho tôi xem những bông lúa mới trổ, hạt còn non, thơm mùi sữa. Tiếng chim sẻ ríu rít trên mái rạ, tiếng trâu kéo cày ngoài bãi, tiếng cười nói của các bác nông dân vang lên giữa đồng quê yên ả. Tôi hít một hơi thật sâu, mùi lúa non, mùi đất ẩm, mùi khói bếp từ mái nhà xa quyện vào nhau, thành mùi của quê hương.
Bỗng chuông trường vang lên, tôi vội chào mẹ rồi chạy về phía con đường đất đỏ dẫn vào làng. Phía sau, mẹ vẫn đứng nhìn theo, dáng nhỏ dần trong sương sớm.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (12 câu × 0,25 = 3,0 điểm)
Câu 1. Đoạn trích kết hợp những phương thức biểu đạt nào?
A. Nghị luận và biểu cảm
B. Tự sự và miêu tả
C. Thuyết minh và tự sự
D. Miêu tả và nghị luận
Câu 2. Đoạn trích được kể ở ngôi thứ mấy?
A. Thứ nhất
B. Thứ hai
C. Thứ ba
D. Không xác định
Câu 3. Hình ảnh "rặng tre đứng lặng như những người lính gác" sử dụng biện pháp tu từ nào?
A. Nhân hóa
B. Ẩn dụ
C. Nói quá
D. So sánh
Câu 4. Chi tiết nào cho thấy lúa đang thời kì phát triển tốt?
A. Lá vàng rơi
B. Khói bếp
C. Lúa xanh mướt, rì rào
D. Chuông trường vang lên
Câu 5. "Mùi của quê hương" trong đoạn trích được tạo nên từ những mùi nào?
A. Mùi sương sớm
B. Mùi lúa non, đất ẩm, khói bếp
C. Mùi mương nước
D. Mùi lá vàng
Câu 6. Cảm xúc của nhân vật "tôi" trước cảnh quê là gì?
A. Buồn bã
B. Sợ hãi
C. Giận dữ
D. Gắn bó, yêu thương
Câu 7. Câu "Tôi hít một hơi thật sâu..." gợi cảm giác gì ở nhân vật?
A. Thư thái, tận hưởng
B. Mệt mỏi
C. Vội vã
D. Lo lắng
Câu 8. Chủ đề của đoạn trích là gì?
A. Lao động sản xuất
B. Học tập
C. Tình yêu quê hương
D. Tình bạn
Câu 9. Câu "Lúa đang thì con gái, xanh mướt, rì rào trong gió nhẹ." thuộc kiểu câu nào?
A. Câu ghép
B. Câu đơn
C. Câu đặc biệt
D. Câu rút gọn
Câu 10. Trong câu "Xa xa, rặng tre đứng lặng như những người lính gác", thành phần "Xa xa" là gì?
A. Chủ ngữ
B. Vị ngữ
C. Trạng ngữ chỉ thời gian
D. Trạng ngữ chỉ nơi chốn
Câu 11. Từ "ríu rít" thuộc loại từ nào?
A. Từ tượng thanh
B. Từ tượng hình
C. Danh từ
D. Động từ
Câu 12. Câu nào sau đây là câu ghép?
A. "Sương còn phủ trắng trên cánh đồng."
B. "Mẹ vẫn đứng nhìn theo."
C. "Chuông trường vang lên và tôi vội chào mẹ."
D. "Tôi theo mẹ ra thăm ruộng."
Phần II. Đúng/Sai (2 câu × 4 ý = 2,0 điểm)
Câu 1. Nhận định về đoạn trích, xét tính đúng/sai của các ý sau:
a) Đoạn trích được kể ở ngôi thứ nhất.
b) "Rặng tre đứng lặng như những người lính gác" là nhân hóa.
c) Nhân vật "tôi" cảm thấy gắn bó với quê hương.
d) Đoạn trích không nhắc tới mẹ của nhân vật "tôi".
Câu 2. Nhận định về tiếng Việt, xét tính đúng/sai của các ý sau:
a) "Ríu rít" là từ tượng thanh.
b) "Xa xa" trong câu "Xa xa, rặng tre đứng lặng..." là chủ ngữ.
c) "Chuông trường vang lên và tôi vội chào mẹ." là câu đơn.
d) Từ "rì rào" mô phỏng âm thanh của lúa trong gió.
Phần III. Trả lời ngắn (4 câu × 0,5 = 2,0 điểm)
Câu 1. Đoạn trích được kể ở ngôi thứ mấy? (Chỉ ghi đáp số.)
Câu 2. "Rặng tre đứng lặng như những người lính gác" sử dụng biện pháp tu từ nào? (Chỉ ghi đáp số.)
Câu 3. Từ "ríu rít" thuộc loại từ nào? (Chỉ ghi đáp số.)
Câu 4. Trong câu "Xa xa, rặng tre đứng lặng...", thành phần "Xa xa" là gì? (Chỉ ghi đáp số.)
Phần IV. Tự luận (3 câu × 1,0 = 3,0 điểm)
Bài 1. Viết đoạn văn (khoảng 5–7 câu) nêu cảm nhận của em về đoạn trích trên.
Bài 2. Viết đoạn văn (khoảng 5–7 câu) trình bày suy nghĩ của em về tình cảm của con người với quê hương.
Bài 3. Viết bài văn kể lại một kỉ niệm đáng nhớ của em ở quê hương.
Lưu ý khi làm bài trực tuyến: trên trang làm bài của ClassOn, mỗi ý của phần Đúng/Sai hiển thị thành một câu hỏi riêng; các câu trả lời ngắn hiển thị dưới dạng câu tự luận, học sinh nhập đáp số vào ô trả lời và xem đáp số đúng trong phần lời giải cuối bài.
Đáp án nhanh
Đáp án nhanh: Trắc nghiệm: 1B, 2A, 3D, 4C, 5B, 6D, 7A, 8C, 9B, 10D, 11A, 12C. Đúng/Sai: Câu 1: Đ – S – Đ – S; Câu 2: Đ – S – S – Đ. Trả lời ngắn: 1: Thứ nhất; 2: So sánh; 3: Từ tượng thanh; 4: Trạng ngữ chỉ nơi chốn.
Lời giải chi tiết
Phần I. Trắc nghiệm
Câu 1. Đáp án B. Đoạn trích vừa kể lại buổi sáng ra thăm ruộng, vừa miêu tả cảnh đồng quê, nên kết hợp tự sự và miêu tả.
Câu 2. Đáp án A. Người kể xưng "tôi" và kể lại trải nghiệm của chính mình, nên đoạn trích kể ở ngôi thứ nhất.
Câu 3. Đáp án D. Hình ảnh có từ so sánh "như" nối rặng tre với những người lính gác, nên là biện pháp so sánh.
Câu 4. Đáp án C. Lúa xanh mướt và rì rào trong gió cho thấy lúa đang phát triển tốt.
Câu 5. Đáp án B. "Mùi của quê hương" được tạo nên từ mùi lúa non, mùi đất ẩm và mùi khói bếp quyện vào nhau.
Câu 6. Đáp án D. Nhân vật hít sâu mùi quê hương và lưu luyến khi rời đi, cho thấy tình cảm gắn bó, yêu thương.
Câu 7. Đáp án A. Hành động hít một hơi thật sâu để tận hưởng mùi quê hương gợi cảm giác thư thái, tận hưởng.
Câu 8. Đáp án C. Đoạn trích viết về cảnh quê và tình cảm với quê hương, nên chủ đề là tình yêu quê hương.
Câu 9. Đáp án B. Câu chỉ có một chủ ngữ "lúa" với nhiều vị ngữ song song, nên là câu đơn.
Câu 10. Đáp án D. "Xa xa" bổ sung ý nghĩa nơi chốn cho câu, nên là trạng ngữ chỉ nơi chốn.
Câu 11. Đáp án A. "Ríu rít" mô phỏng âm thanh của tiếng chim, nên là từ tượng thanh.
Câu 12. Đáp án C. Câu "Chuông trường vang lên và tôi vội chào mẹ." có hai cụm chủ – vị nối bằng "và", nên là câu ghép.
Phần II. Đúng/Sai
Câu 1. Đáp án: Đ – S – Đ – S. Ý a) đúng vì đoạn trích kể ở ngôi thứ nhất. Ý b) sai vì hình ảnh có từ "như" nên là so sánh, không phải nhân hóa. Ý c) đúng vì nhân vật bộc lộ tình cảm gắn bó với quê hương. Ý d) sai vì đoạn trích nhắc tới mẹ ngay từ câu mở đầu.
Câu 2. Đáp án: Đ – S – S – Đ. Ý a) đúng vì "ríu rít" là từ tượng thanh. Ý b) sai vì "Xa xa" là trạng ngữ chỉ nơi chốn, không phải chủ ngữ. Ý c) sai vì câu có hai cụm chủ – vị nên là câu ghép, không phải câu đơn. Ý d) đúng vì "rì rào" mô phỏng âm thanh của lúa trong gió.
Phần III. Trả lời ngắn
Câu 1. Đáp số: Thứ nhất. Người kể xưng "tôi".
Câu 2. Đáp số: So sánh. Hình ảnh có từ so sánh "như".
Câu 3. Đáp số: Từ tượng thanh. "Ríu rít" mô phỏng tiếng chim.
Câu 4. Đáp số: Trạng ngữ chỉ nơi chốn. "Xa xa" bổ sung ý nghĩa nơi chốn.
Phần IV. Tự luận
Bài 1. Gợi ý: Đoạn trích vẽ cảnh đồng quê buổi sớm bằng nhiều giác quan — màu xanh của lúa, tiếng chim, tiếng trâu, mùi lúa non và khói bếp — và tình cảm gắn bó của nhân vật với quê hương, với mẹ.
Bài 2. Gợi ý: Quê hương là nơi nuôi dưỡng tuổi thơ, hình thành nhân cách; dù đi xa, con người vẫn hướng về quê hương như về với cội nguồn.
Bài 3. Gợi ý: Mở bài giới thiệu kỉ niệm; thân bài kể theo trình tự thời gian, kết hợp miêu tả và bộc lộ cảm xúc; kết bài nêu cảm nghĩ và điều trân trọng.
FAQ
Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 Kết nối tri thức gồm những phần nào? Đề gồm đọc hiểu (đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả), tiếng Việt và viết (đoạn văn, bài văn kể chuyện).
Đề có bao nhiêu câu và thang điểm ra sao? Đề có 12 câu trắc nghiệm (3,0 điểm), 2 câu đúng/sai (2,0 điểm), 4 câu trả lời ngắn (2,0 điểm) và 3 câu tự luận (3,0 điểm), tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 90 phút.
Câu đúng/sai được chấm như thế nào? Mỗi câu đúng/sai có 4 ý: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm.
Làm bài trực tuyến trên ClassOn có mất phí không? Không. Đề công khai, học sinh mở đề và làm bài trực tuyến miễn phí; đáp án và lời giải chi tiết nằm ở cuối bài viết này.
Học sinh lớp 8 nên ôn gì trước khi làm đề này? Học sinh nên ôn kĩ cách đọc hiểu văn bản tự sự kết hợp miêu tả, nhận biết ngôi kể, phương thức biểu đạt, biện pháp tu từ, từ tượng thanh, trạng ngữ, câu đơn và câu ghép, và luyện viết đoạn văn cảm nhận, đoạn văn nêu suy nghĩ và bài văn kể chuyện.
