Giới thiệu đề thi
Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 Kết nối tri thức (Đề số 3) dưới đây bám sát chương trình Ngữ văn 8 học kì 1: đọc hiểu truyện, tiếng Việt và viết. Đây là đề thứ ba trong loạt đề giữa kì 1 Ngữ văn 8, giúp học sinh lớp 8 có thêm một đề luyện tập với văn bản và câu hỏi hoàn toàn mới so với Đề số 1 và Đề số 2.
Đề gồm 4 phần, tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 90 phút. Phần I là trắc nghiệm nhiều lựa chọn với 12 câu, mỗi câu 0,25 điểm, tổng 3,0 điểm. Phần II là đúng/sai với 2 câu, mỗi câu 4 ý, tổng 2,0 điểm; cách chấm mỗi câu đúng/sai như sau: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm. Phần III là trả lời ngắn với 4 câu, mỗi câu 0,5 điểm, tổng 2,0 điểm; học sinh chỉ cần ghi đáp án ngắn. Phần IV là tự luận với 3 câu, mỗi câu 1,0 điểm, tổng 3,0 điểm.
Học sinh mở đề và làm bài trực tuyến trên ClassOn tại đây. Đáp án nhanh và lời giải chi tiết của toàn bộ đề nằm ở cuối bài viết, sau phần đề thi. Trước khi làm bài, học sinh nên đọc kĩ văn bản "Dòng sông quê tôi", ôn lại từ láy, các loại từ, câu ghép, biện pháp tu từ, trạng ngữ và cách trình bày đoạn văn đã học.
Giáo viên có thể dùng đề này làm đề ôn tập hoặc đề kiểm tra giữa kì 1 cho lớp mình. Ngoài đề này, thầy cô và học sinh có thể tham khảo thêm kho đề thi công khai trên ClassOn, xem hướng dẫn sử dụng và đăng ký tài khoản miễn phí để lưu kết quả làm bài. Học sinh có thể xem thêm bài viết trên trang chủ ClassOn và dùng máy tính Casio online khi cần tính toán.
Ma trận đề thi
Ma trận dưới đây cho thấy số câu và số điểm của từng chủ đề trong đề, theo chương trình giáo dục phổ thông 2018, ở các mức biết, hiểu và vận dụng.
Tóm tắt ma trận: Đọc hiểu truyện 4,0 điểm; Tiếng Việt 4,0 điểm; Viết 2,0 điểm. Tổng toàn đề 10,0 điểm.
Đề thi
Đoạn văn đọc hiểu
DÒNG SÔNG QUÊ TÔI
Chiều chiều, tôi ra bờ sông ngồi ngắm hoàng hôn. Dòng sông quê tôi uốn lượn quanh làng, nước trong xanh, soi bóng những rặng tre già. Bà ngoại thường kể rằng, ngày xưa, dòng sông là con đường của cả làng: thuyền chở lúa, chở cá xuôi ngược suốt ngày. Tôi thích nhất những buổi chiều hè, khi mặt trời lặn xuống phía tây, cả dòng sông nhuộm một màu vàng óng. Tiếng sáo diều vi vu trên bãi cỏ, tiếng trẻ con cười đùa vang cả một khúc sông. Có lần, tôi hỏi bà: "Sao bà yêu dòng sông này thế?" Bà cười hiền: "Vì dòng sông giữ lại tuổi thơ của bà, của mẹ con, và của cả con nữa." Tôi hiểu rằng, dòng sông không chỉ là nước, mà còn là kí ức của bao thế hệ.
Phần I. Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (12 câu × 0,25 = 3,0 điểm)
Câu 1. Văn bản trên viết về đề tài gì?
A. Dòng sông quê hương
B. Chiến tranh
C. Học tập
D. Thể thao
Câu 2. Bà ngoại thường kể điều gì cho nhân vật tôi?
A. Cách làm bánh
B. Chuyện học hành
C. Chuyện chiến tranh
D. Dòng sông là con đường của cả làng
Câu 3. Không gian chính của văn bản là gì?
A. Dòng sông quê buổi chiều
B. Thành phố về đêm
C. Trường học
D. Bệnh viện
Câu 4. Chi tiết nào cho thấy dòng sông gắn với tuổi thơ?
A. Thuyền chở lúa xuôi ngược.
B. Tiếng sáo diều vi vu, tiếng trẻ con cười đùa.
C. Nước trong xanh.
D. Rặng tre già soi bóng.
Câu 5. Câu nói của bà ngoại thể hiện điều gì?
A. Dòng sông rất sâu
B. Dòng sông nhiều cá
C. Dòng sông giữ lại tuổi thơ bao thế hệ
D. Dòng sông hay lũ lụt
Câu 6. Câu nào sau đây nêu đúng ý nghĩa của dòng sông trong văn bản?
A. Dòng sông chỉ là nước chảy.
B. Dòng sông là nơi đánh cá.
C. Dòng sông là đường đi duy nhất.
D. Dòng sông là kí ức của bao thế hệ.
Câu 7. Từ nào sau đây là từ láy?
A. Uốn lượn
B. Dòng sông
C. Hoàng hôn
D. Tuổi thơ
Câu 8. Từ nào sau đây là tính từ?
A. Uốn lượn
B. Vi vu
C. Trong xanh
D. Cười đùa
Câu 9. Câu nào sau đây là câu ghép?
A. Tôi ra bờ sông.
B. Dòng sông uốn lượn quanh làng.
C. Bà cười hiền, tôi lắng nghe.
D. Nước trong xanh.
Câu 10. Câu "Cả dòng sông nhuộm một màu vàng óng." sử dụng biện pháp tu từ nào?
A. So sánh
B. Nhân hóa
C. Ẩn dụ
D. Nói quá
Câu 11. Trạng ngữ chỉ thời gian trong câu "Chiều chiều, tôi ra bờ sông ngồi ngắm hoàng hôn." là gì?
A. Chiều chiều
B. Bờ sông
C. Hoàng hôn
D. Ngồi ngắm
Câu 12. Đoạn văn đọc hiểu được trình bày theo cách nào?
A. Diễn dịch
B. Quy nạp
C. Song hành
D. Móc xích
Phần II. Đúng/Sai (2 câu × 4 ý = 2,0 điểm)
Câu 1. Nhận định về văn bản:
a) Văn bản kể về dòng sông quê vào buổi chiều.
b) Người kể chuyện là bà ngoại.
c) Cả dòng sông nhuộm một màu vàng óng khi mặt trời lặn.
d) Dòng sông quê chỉ có nước, không có ý nghĩa gì.
Câu 2. Nhận định về tiếng Việt:
a) Từ láy "uốn lượn" gợi hình dáng dòng sông.
b) Cụm danh từ có danh từ làm trung tâm.
c) Từ "vi vu" là từ láy tượng thanh.
d) Từ "hoàng hôn" là từ láy.
Phần III. Trả lời ngắn (4 câu × 0,5 = 2,0 điểm)
Câu 1. Dòng sông quê uốn lượn quanh đâu? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 2. Từ "xào xạc" là từ láy loại gì? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 3. Từ trái nghĩa với "trong xanh" là gì? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Câu 4. Trạng ngữ chỉ thời gian trong câu "Chiều chiều, tôi ra bờ sông ngồi ngắm hoàng hôn." là từ nào? (Chỉ ghi đáp án ngắn.)
Phần IV. Tự luận (3 câu × 1,0 = 3,0 điểm)
Bài 1. Nêu cảm nhận của em về dòng sông quê trong văn bản (2–3 câu).
Bài 2. Viết một đoạn văn ngắn (5–7 câu) kể về một dòng sông hoặc con suối em từng đến.
Bài 3. Viết một đoạn văn ngắn (5–7 câu) trình bày suy nghĩ của em về việc giữ gìn dòng sông quê hương.
Lưu ý khi làm bài trực tuyến: trên trang làm bài của ClassOn, mỗi ý của phần Đúng/Sai hiển thị thành một câu hỏi riêng; các câu trả lời ngắn hiển thị dưới dạng câu tự luận, học sinh nhập đáp án vào ô trả lời và xem đáp án đúng trong phần lời giải cuối bài.
Đáp án nhanh
Đáp án nhanh: Trắc nghiệm: 1A, 2D, 3A, 4B, 5C, 6D, 7A, 8C, 9C, 10B, 11A, 12B. Đúng/Sai: Câu 1: Đ – S – Đ – S; Câu 2: Đ – Đ – Đ – S. Trả lời ngắn: 1: Quanh làng; 2: Tượng thanh; 3: Đục ngầu; 4: Chiều chiều.
Lời giải chi tiết
Phần I. Trắc nghiệm
Câu 1. Đáp án A. Văn bản viết về đề tài dòng sông quê hương.
Câu 2. Đáp án D. Bà ngoại thường kể rằng, ngày xưa, dòng sông là con đường của cả làng.
Câu 3. Đáp án A. Không gian chính của văn bản là dòng sông quê vào buổi chiều.
Câu 4. Đáp án B. Tiếng sáo diều vi vu, tiếng trẻ con cười đùa vang cả một khúc sông cho thấy dòng sông gắn với tuổi thơ.
Câu 5. Đáp án C. Câu nói của bà thể hiện dòng sông giữ lại tuổi thơ của bà, của mẹ con và của cả nhân vật tôi.
Câu 6. Đáp án D. Dòng sông không chỉ là nước, mà còn là kí ức của bao thế hệ.
Câu 7. Đáp án A. "Uốn lượn" là từ láy, các tiếng lặp lại vần "ượn".
Câu 8. Đáp án C. "Trong xanh" chỉ tính chất của nước, nên là tính từ.
Câu 9. Đáp án C. Câu "Bà cười hiền, tôi lắng nghe." có hai cụm chủ – vị, nên là câu ghép.
Câu 10. Đáp án B. "Nhuộm" là hành động của con người được gán cho dòng sông, đó là biện pháp nhân hóa.
Câu 11. Đáp án A. Cụm "Chiều chiều" trong câu là trạng ngữ chỉ thời gian.
Câu 12. Đáp án B. Đoạn văn mở đầu bằng cảnh vật cụ thể rồi kết lại bằng ý khái quát "dòng sông là kí ức của bao thế hệ", nên được trình bày theo cách quy nạp.
Phần II. Đúng/Sai
Câu 1. Đáp án: Đ – S – Đ – S. Ý a) đúng vì văn bản kể về dòng sông quê vào buổi chiều. Ý b) sai vì người kể chuyện là nhân vật "tôi", không phải bà ngoại. Ý c) đúng vì khi mặt trời lặn, cả dòng sông nhuộm một màu vàng óng. Ý d) sai vì dòng sông còn là kí ức của bao thế hệ.
Câu 2. Đáp án: Đ – Đ – Đ – S. Ý a) đúng vì từ láy "uốn lượn" gợi hình dáng dòng sông quanh co. Ý b) đúng vì cụm danh từ có danh từ làm trung tâm. Ý c) đúng vì từ "vi vu" gợi âm thanh, là từ láy tượng thanh. Ý d) sai vì "hoàng hôn" là từ ghép, không phải từ láy.
Phần III. Trả lời ngắn
Câu 1. Đáp án: Quanh làng. Dòng sông quê tôi uốn lượn quanh làng.
Câu 2. Đáp án: Tượng thanh. Từ "xào xạc" gợi âm thanh của lá cây, nên là từ láy tượng thanh.
Câu 3. Đáp án: Đục ngầu. Từ trái nghĩa với "trong xanh" là "đục ngầu".
Câu 4. Đáp án: Chiều chiều. Trong câu "Chiều chiều, tôi ra bờ sông ngồi ngắm hoàng hôn.", trạng ngữ chỉ thời gian là "Chiều chiều".
Phần IV. Tự luận
Bài 1. Dòng sông trong xanh, gắn với tuổi thơ và kí ức của bao thế hệ, gợi tình yêu quê hương tha thiết.
Bài 2. Đoạn văn kể rõ cảnh vật của dòng sông hoặc con suối, cảm xúc của em và ý nghĩa của dòng sông đó.
Bài 3. Đoạn văn có suy nghĩ rõ ràng về việc giữ gìn dòng sông quê hương, dẫn chứng cụ thể, thể hiện tình yêu quê hương.
FAQ
Đề thi giữa kì 1 Ngữ văn 8 Kết nối tri thức (Đề số 3) gồm những phần nào? Đề gồm đọc hiểu truyện "Dòng sông quê tôi", tiếng Việt và viết.
Đề có bao nhiêu câu và thang điểm ra sao? Đề có 12 câu trắc nghiệm (3,0 điểm), 2 câu đúng/sai (2,0 điểm), 4 câu trả lời ngắn (2,0 điểm) và 3 câu tự luận (3,0 điểm), tổng 10,0 điểm, thời gian làm bài 90 phút.
Câu đúng/sai được chấm như thế nào? Mỗi câu đúng/sai có 4 ý: đúng 1 ý được 0,1 điểm, đúng 2 ý được 0,25 điểm, đúng 3 ý được 0,5 điểm, đúng cả 4 ý được 1,0 điểm.
Làm bài trực tuyến trên ClassOn có mất phí không? Không. Đề công khai, học sinh mở đề và làm bài trực tuyến miễn phí; đáp án và lời giải chi tiết nằm ở cuối bài viết này.
Học sinh lớp 8 nên ôn gì trước khi làm đề này? Học sinh nên đọc kĩ văn bản "Dòng sông quê tôi", ôn lại từ láy, các loại từ, câu ghép, biện pháp tu từ, trạng ngữ và cách trình bày đoạn văn đã học.