Hướng dẫn giải đề · Giáo dục công dân · Lớp 7 · Ôn tập tổng hợp

Ngân hàng đề thi Giáo dục công dân 7 Kết nối tri thức 2026 (120 câu hỏi ôn tập có đáp án chi tiết)

Tổng hợp 120 câu hỏi trắc nghiệm Giáo dục công dân 7 Kết nối tri thức học kì 1 có đáp án chi tiết, bám sát 6 bài học từ truyền thống quê hương đến ứng phó với căng thẳng, giúp học sinh ôn thi cuối kì 1 hiệu quả.

Ngân hàng đề thi Giáo dục công dân 7 Kết nối tri thức 2026 - 120 câu hỏi ôn tập học kì 1

Giáo dục công dân 7 là môn học giúp các em hiểu mình, hiểu người khác và sống có trách nhiệm với gia đình, nhà trường và cộng đồng. Học kì 1 năm học 2026–2027, các em sẽ học 6 bài quan trọng: tự hào về truyền thống quê hương, quan tâm cảm thông và chia sẻ, học tập tự giác tích cực, giữ chữ tín, bảo tồn di sản văn hóa và ứng phó với tâm lí căng thẳng. Đây đều là những bài học gắn liền với cuộc sống hằng ngày, vì vậy đề kiểm tra cuối kì 1 thường ra nhiều câu hỏi tình huống để xem các em vận dụng kiến thức ra sao, chứ không chỉ kiểm tra thuộc lòng.
Bài viết này tổng hợp 120 câu hỏi trắc nghiệm bám sát toàn bộ 6 bài học của học kì 1, mỗi câu đều có đáp án và giải thích chi tiết như giáo viên đang chữa bài: vì sao đáp án này đúng, vì sao các đáp án còn lại sai. Các em có thể làm từng chủ đề, đối chiếu với bảng đáp án, ghi lại những câu làm sai rồi đọc kĩ phần giải thích để hiểu sâu. Ngoài ngân hàng câu hỏi, bài viết còn có bảng phạm vi ôn tập, bảng tra cứu khái niệm, phương pháp làm bài trắc nghiệm và lịch ôn 2 tuần trước kì thi, giúp các em ôn tập có hệ thống và tự tin bước vào phòng thi.

Ngân hàng đề thi Giáo dục công dân 7 Kết nối tri thức 2026 - 120 câu hỏi ôn tập học kì 1

1. Phạm vi ôn tập học kì 1 môn Giáo dục công dân 7

Theo phân phối chương trình môn Giáo dục công dân 7 bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống năm học 2026–2027, học kì 1 gồm 18 tiết với 6 bài học. Các em cần ôn tập đầy đủ cả 6 bài vì đề kiểm tra cuối kì 1 ra câu hỏi trải đều các bài, trong đó trọng tâm là 3 bài cuối học kì.

Bài học Tiết học Nội dung chính cần ôn
Bài 1. Tự hào về truyền thống quê hương Tiết 1–3 Khái niệm truyền thống, biểu hiện của lòng tự hào, việc làm gìn giữ truyền thống
Bài 2. Quan tâm, cảm thông và chia sẻ Tiết 4–5 Khái niệm quan tâm, cảm thông, chia sẻ; biểu hiện và ý nghĩa trong đời sống
Bài 3. Học tập tự giác, tích cực Tiết 6–7 Khái niệm tự giác, tích cực; biểu hiện, ý nghĩa và cách rèn luyện
Kiểm tra giữa kì 1 Tiết 8 Ôn tập Bài 1–3
Bài 4. Giữ chữ tín Tiết 9–11 Khái niệm chữ tín, biểu hiện, ý nghĩa và cách giữ chữ tín
Bài 5. Bảo tồn di sản văn hóa Tiết 12–14 Khái niệm di sản văn hóa vật thể, phi vật thể; cách bảo tồn và phát huy
Bài 6. Ứng phó với tâm lí căng thẳng Tiết 15–17 Khái niệm căng thẳng, biểu hiện, nguyên nhân và cách ứng phó tích cực
Ôn tập và kiểm tra cuối kì 1 Tiết 17–18 Ôn tập toàn bộ 6 bài, kiểm tra cuối kì 1

Lưu ý: Các bài 7, 8, 9, 10 thuộc học kì 2, không có trong đề kiểm tra cuối kì 1. Các em không cần ôn các bài này cho kì thi sắp tới.

2. Cấu trúc đề kiểm tra cuối kì 1 môn Giáo dục công dân 7

Đề kiểm tra cuối kì 1 môn Giáo dục công dân 7 thường có thời gian làm bài 45 phút, gồm ba phần: trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn, trắc nghiệm đúng/sai và tự luận. Thang điểm phổ biến là 10 điểm, trong đó phần trắc nghiệm chiếm phần lớn số điểm. Ma trận đề thi tham khảo cho thấy trọng tâm của đề cuối kì là các bài 4, 5, 6, vì đây là các bài học sau kiểm tra giữa kì, đồng thời vẫn có câu hỏi ôn lại các bài 1, 2, 3.
Phần trắc nghiệm nhiều phương án thường hỏi về khái niệm, biểu hiện và tình huống vận dụng. Ví dụ: cho một tình huống cụ thể rồi hỏi em nên ứng xử như thế nào, hoặc hỏi nhận định nào đúng, nhận định nào sai. Phần trắc nghiệm đúng/sai yêu cầu em đọc kĩ từng ý và xác định đúng hoặc sai dựa trên kiến thức đã học. Phần tự luận thường là một câu hỏi tình huống mở, yêu cầu em trình bày suy nghĩ và cách xử lí, chấm theo ý chứ không chấm theo một đáp án cố định.
Vì đề thi có nhiều câu hỏi tình huống nên cách ôn hiệu quả nhất không phải là học thuộc lòng từng câu chữ trong sách giáo khoa mà là hiểu bản chất khái niệm và luyện nhiều tình huống, đúng như cách ngân hàng 120 câu hỏi dưới đây được xây dựng.

3. Bảng tra cứu khái niệm trọng tâm học kì 1

Trước khi làm bài, các em hãy đọc kĩ bảng khái niệm dưới đây. Đây là những khái niệm chắc chắn xuất hiện trong đề kiểm tra cuối kì 1.

Khái niệm Nội dung
Truyền thống quê hương Những giá trị tốt đẹp, lâu đời của quê hương, dân tộc được lưu truyền qua các thế hệ như yêu nước, đoàn kết, hiếu học, cần cù, tôn sư trọng đạo
Quan tâm Sự để ý, chăm sóc, lo lắng cho người khác bằng lời nói và hành động cụ thể
Cảm thông Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu cảm xúc và suy nghĩ của họ
Chia sẻ Cùng san sẻ niềm vui, nỗi buồn và giúp đỡ người khác bằng vật chất hoặc tinh thần
Học tập tự giác Chủ động học tập mà không cần nhắc nhở, có kế hoạch và hoàn thành đúng hạn
Học tập tích cực Hăng hái, chủ động tham gia vào quá trình học tập: phát biểu, đặt câu hỏi, tìm tòi và giúp đỡ bạn bè
Chữ tín Giữ đúng lời hứa, đúng hẹn, trung thực trong lời nói và việc làm, được mọi người tin yêu
Di sản văn hóa vật thể Những di sản có thể nhìn thấy, sờ thấy như di tích, công trình kiến trúc, cổ vật
Di sản văn hóa phi vật thể Những di sản tồn tại trong đời sống tinh thần như làn điệu dân ca, lễ hội, phong tục, tín ngưỡng, tri thức dân gian
Tâm lí căng thẳng Trạng thái tâm lí khi con người cảm thấy áp lực, lo lắng, mệt mỏi trước những yêu cầu, khó khăn vượt quá khả năng ứng phó của bản thân
Ứng phó tích cực Cách xử lí căng thẳng lành mạnh như hít thở sâu, vận động, sắp xếp thời gian, suy nghĩ tích cực và chia sẻ với người tin cậy

4. Ngân hàng 120 câu hỏi trắc nghiệm có đáp án chi tiết

Dưới đây là 120 câu hỏi trắc nghiệm chia thành 6 chủ đề, mỗi chủ đề 20 câu tương ứng với một bài học trong học kì 1. Sau mỗi cụm 10 câu có bảng đáp án để các em đối chiếu nhanh. Mỗi câu đều có giải thích chi tiết: vì sao đáp án đúng, vì sao các đáp án còn lại sai.

Chủ đề A. Tự hào về truyền thống quê hương (Câu 1–20)

Truyền thống quê hương là những giá trị tốt đẹp được bao thế hệ người Việt vun đắp và lưu truyền: yêu nước, đoàn kết, hiếu học, cần cù, tôn sư trọng đạo. Tự hào về truyền thống không chỉ là cảm xúc mà còn là động lực để học sinh lớp 7 sống có trách nhiệm, gìn giữ và phát huy những giá trị ấy trong học tập và đời sống hằng ngày. Hai mươi câu hỏi dưới đây giúp em ôn lại khái niệm truyền thống, các biểu hiện của lòng tự hào và những việc làm cụ thể để gìn giữ truyền thống quê hương.

Câu 1. Truyền thống quê hương được hiểu là gì?
A. Những giá trị văn hóa tốt đẹp của quê hương được hình thành qua thời gian, lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác
B. Những món ăn ngon chỉ bán ở chợ quê vào ngày lễ
C. Những công trình mới xây dựng trong vài năm gần đây
D. Những phong tục mới du nhập từ nước ngoài trong thời gian ngắn
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì truyền thống quê hương chính là những giá trị văn hóa tốt đẹp, mang bản sắc riêng của quê hương, được hình thành, khẳng định qua thời gian dài và lưu truyền từ đời này sang đời khác. Đáp án B sai vì món ăn chỉ là một biểu hiện nhỏ, không phải toàn bộ nội dung của truyền thống. Đáp án C sai vì công trình mới xây chưa trải qua thử thách của thời gian nên chưa thể gọi là truyền thống. Đáp án D sai vì phong tục mới du nhập, tồn tại ngắn ngày cũng chưa phải là truyền thống của quê hương.

Câu 2. Truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm của quê hương được thể hiện qua tấm gương nào sau đây?
A. Một thương nhân giàu có chuyên buôn bán với nước ngoài
B. Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo đứng lên chống giặc ngoại xâm
C. Một nghệ nhân làm đồ thủ công mỹ nghệ để bán cho du khách
D. Một học sinh đạt giải cao trong kì thi học sinh giỏi cấp tỉnh
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì Hai Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo là những anh hùng dân tộc tiêu biểu cho truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm, sẵn sàng hi sinh để bảo vệ độc lập của quê hương, đất nước. Đáp án A sai vì buôn bán giỏi thể hiện tài kinh doanh, không phải truyền thống yêu nước chống giặc. Đáp án C sai vì làm đồ thủ công thể hiện truyền thống nghề nghiệp, không phải truyền thống chống ngoại xâm. Đáp án D sai vì đạt giải học sinh giỏi thể hiện truyền thống hiếu học, không phải truyền thống yêu nước chống giặc.

Câu 3. Biểu hiện nào sau đây thể hiện lòng tự hào về truyền thống quê hương?
A. Chê bai quê hương mình nghèo, lạc hậu trước mặt bạn bè
B. Không quan tâm đến lịch sử, lễ hội của quê hương
C. Tìm hiểu lịch sử quê hương, giữ gìn và quảng bá những giá trị tốt đẹp của quê hương
D. Chỉ thích những nét văn hóa ngoại lai, quay lưng với văn hóa quê hương
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì tự hào về truyền thống quê hương phải thể hiện bằng hành động cụ thể: tìm hiểu lịch sử, nét đẹp văn hóa của quê hương, tích cực giữ gìn và giới thiệu những giá trị ấy với mọi người. Đáp án A sai vì chê bai quê hương là thái độ thiếu tự hào, thiếu gắn bó. Đáp án B sai vì thờ ơ với lịch sử, lễ hội quê hương chứng tỏ không quan tâm, không tự hào. Đáp án D sai vì chỉ thích văn hóa ngoại lai và quay lưng với văn hóa quê hương là biểu hiện lai căng, đánh mất bản sắc.

Câu 4. Việc làm nào sau đây cần bị phê phán vì đi ngược lại truyền thống tốt đẹp của quê hương?
A. Tham gia dọn vệ sinh khu di tích lịch sử ở địa phương
B. Kể cho bạn bè nghe về lễ hội truyền thống của quê mình
C. Học tập chăm chỉ để quê hương có thêm người tài giỏi
D. Xuyên tạc lịch sử, phá hoại di tích và coi thường phong tục tốt đẹp của quê hương
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì xuyên tạc lịch sử, phá hoại di tích và coi thường phong tục tốt đẹp là những việc làm phá hoại truyền thống, làm tổn thương niềm tự hào chung, vì vậy cần bị phê phán nghiêm khắc. Đáp án A sai vì dọn vệ sinh khu di tích là việc làm tốt, góp phần giữ gìn truyền thống. Đáp án B sai vì kể về lễ hội truyền thống là cách quảng bá, phát huy truyền thống. Đáp án C sai vì học tập chăm chỉ là cách làm rạng danh quê hương, hoàn toàn đáng khen ngợi.

Câu 5. Làng nghề truyền thống nào sau đây nổi tiếng với nghề gốm sứ?
A. Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội)
B. Làng lụa Vạn Phúc (Hà Đông)
C. Làng tranh Đông Hồ (Bắc Ninh)
D. Làng nón lá Tây Hồ (Huế)
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì Bát Tràng là làng nghề gốm sứ nổi tiếng hàng trăm năm của Hà Nội, sản phẩm gốm Bát Tràng có mặt khắp cả nước và được xuất khẩu. Đáp án B sai vì Vạn Phúc nổi tiếng với nghề dệt lụa, không phải gốm sứ. Đáp án C sai vì Đông Hồ nổi tiếng với tranh dân gian, không phải gốm sứ. Đáp án D sai vì Tây Hồ nổi tiếng với nón lá, không phải gốm sứ.

Câu 6. Bạn Lan chê quê hương mình nghèo, lạc hậu trước mặt các bạn ở thành phố. Em sẽ ứng xử thế nào cho đúng?
A. Hùa theo bạn, cùng chê quê hương để được bạn bè thành phố quý mến
B. Giải thích với bạn rằng mỗi quê hương đều có những giá trị tốt đẹp riêng, nghèo về vật chất không có nghĩa là kém giá trị, và kể những điều tốt đẹp của quê mình
C. Im lặng bỏ đi, không bao giờ nhắc đến quê hương nữa
D. Giận dữ, cãi nhau gay gắt với bạn ngay trước mặt mọi người
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì cách ứng xử văn minh là bình tĩnh giải thích, giúp bạn hiểu mỗi quê hương đều có giá trị riêng, đồng thời tự hào kể những nét đẹp của quê mình thay vì xấu hổ hay hùa theo. Đáp án A sai vì hùa theo chê quê hương là thiếu tự hào, đánh mất lòng tự trọng. Đáp án C sai vì im lặng, né tránh không giúp bạn hiểu ra và cũng không thể hiện lòng tự hào. Đáp án D sai vì cãi nhau gay gắt chỉ làm mất đoàn kết, không thuyết phục được bạn.

Câu 7. Tự hào về truyền thống quê hương KHÔNG có nghĩa là gì?
A. Giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp của quê hương
B. Tôn trọng, học hỏi những nét đẹp của các vùng miền khác
C. Coi thường quê hương của người khác, cho rằng chỉ quê mình mới tốt
D. Phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống quê hương
→ Đáp án: C.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là điều KHÔNG phải là ý nghĩa của lòng tự hào. Đáp án C đúng vì tự hào quê hương chân chính đi cùng với tôn trọng quê hương người khác; coi thường nơi khác, cho rằng chỉ quê mình mới tốt là thái độ tự cao, hẹp hòi, không phải tự hào đúng nghĩa. Các đáp án A, B, D đều là biểu hiện đúng của lòng tự hào nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: giữ gìn phát huy là đúng, tôn trọng vùng miền khác là đúng, phê phán việc làm xấu là đúng.

Câu 8. Truyền thống hiếu học của quê hương được thể hiện qua việc làm nào sau đây?
A. Học sinh trong làng đều bỏ học sớm để đi làm kiếm tiền
B. Gia đình không quan tâm đến việc học của con cái
C. Nhà trường chỉ chú trọng thành tích thi cử mà bỏ qua giáo dục đạo đức
D. Các thế hệ học sinh chăm chỉ học tập, nhiều người đỗ đạt, thành tài và trở về xây dựng quê hương
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì truyền thống hiếu học thể hiện ở việc nhiều thế hệ chăm chỉ học tập, đỗ đạt, thành tài và dùng tài năng để xây dựng quê hương, đó chính là mạch nguồn của tinh thần hiếu học. Đáp án A sai vì bỏ học sớm đi làm là đi ngược với hiếu học. Đáp án B sai vì gia đình thờ ơ với việc học là thiếu quan tâm đến truyền thống hiếu học. Đáp án C sai vì chỉ chạy theo thành tích mà bỏ qua đạo đức là cách hiểu lệch lạc về giáo dục, không phải truyền thống hiếu học.

Câu 9. Học sinh có thể làm gì để giữ gìn và phát huy truyền thống quê hương?
A. Tham gia lễ hội truyền thống, tìm hiểu lịch sử địa phương, giữ gìn di tích và quảng bá nét đẹp quê hương
B. Xả rác bừa bãi tại khu di tích, danh lam thắng cảnh của quê hương
C. Bắt chước mọi trào lưu ngoại lai mà không suy xét đúng sai
D. Từ chối tham gia mọi hoạt động văn hóa của địa phương
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì học sinh giữ gìn truyền thống bằng những việc làm cụ thể, vừa sức: tham gia lễ hội, tìm hiểu lịch sử địa phương, giữ gìn di tích sạch đẹp và giới thiệu nét đẹp quê hương với bạn bè. Đáp án B sai vì xả rác tại di tích là phá hoại môi trường di sản, đi ngược với giữ gìn. Đáp án C sai vì bắt chước trào lưu ngoại lai vô điều kiện dễ làm mất bản sắc quê hương. Đáp án D sai vì từ chối mọi hoạt động văn hóa địa phương là thờ ơ, không góp phần phát huy truyền thống.

Câu 10. Nhận định nào sau đây KHÔNG đúng về truyền thống tốt đẹp của quê hương?
A. Truyền thống tốt đẹp cần được giữ gìn và phát huy
B. Hủ tục lạc hậu như mê tín dị đoan, tảo hôn cũng là truyền thống tốt đẹp cần giữ gìn
C. Truyền thống tốt đẹp bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước
D. Thế hệ trẻ có trách nhiệm tiếp nối truyền thống tốt đẹp của cha ông
→ Đáp án: B.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là nhận định KHÔNG đúng. Đáp án B đúng vì hủ tục lạc hậu như mê tín dị đoan, tảo hôn gây hại cho con người và xã hội, cần loại bỏ chứ không phải truyền thống tốt đẹp để giữ gìn. Các đáp án A, C, D đều là nhận định đúng nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: truyền thống tốt đẹp cần giữ gìn là đúng, truyền thống bồi đắp tình yêu quê hương là đúng, thế hệ trẻ có trách nhiệm tiếp nối là đúng.

Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Đáp án A B C D A B C D A B

Câu 11. Câu tục ngữ, ca dao nào sau đây thể hiện tình yêu và niềm tự hào về quê hương?
A. Ăn quả nhớ kẻ trồng cây
B. Lá lành đùm lá rách
C. Quê hương là chùm khế ngọt, cho con trèo hái mỗi ngày
D. Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì câu thơ 'Quê hương là chùm khế ngọt' gợi hình ảnh quê hương ngọt ngào, gần gũi, gắn với tuổi thơ, thể hiện tình yêu và niềm tự hào sâu sắc về quê hương. Đáp án A sai vì 'Ăn quả nhớ kẻ trồng cây' nói về lòng biết ơn nói chung, không trực tiếp nói về quê hương. Đáp án B sai vì 'Lá lành đùm lá rách' nói về tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ người khó khăn. Đáp án D sai vì 'Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ' nói về sự đoàn kết, đồng cảm trong tập thể.

Câu 12. Khi thấy du khách xả rác tại khu di tích của quê hương, em nên làm gì?
A. Mặc kệ vì đó không phải việc của mình
B. Quay video đăng mạng để chê bai du khách
C. Xả rác theo để khỏi bị coi là khác biệt
D. Nhắc nhở nhẹ nhàng, lịch sự và cùng nhặt rác, giữ gìn di tích sạch đẹp; nếu cần thì báo người quản lí di tích
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì cách ứng xử văn minh là nhắc nhở nhẹ nhàng, lịch sự, tự mình giữ gìn vệ sinh di tích và báo người quản lí khi cần, vừa bảo vệ di sản vừa giữ hình ảnh đẹp của quê hương. Đáp án A sai vì mặc kệ là thờ ơ, thiếu trách nhiệm với di sản chung. Đáp án B sai vì quay video để chê bai gây mâu thuẫn, không giải quyết được việc xả rác và có thể làm xấu hình ảnh quê hương. Đáp án C sai vì xả rác theo là a dua làm việc xấu, phá hoại di tích.

Câu 13. Ý nghĩa của lòng tự hào về truyền thống quê hương là gì?
A. Giúp mỗi người gắn bó với quê hương, có trách nhiệm giữ gìn và phát huy những giá trị tốt đẹp, tạo động lực học tập và cống hiến
B. Giúp mỗi người chỉ yêu quê mình và không cần quan tâm đến nơi khác
C. Giúp mỗi người khoe khoang quê hương mình với người khác
D. Giúp mỗi người không cần học tập vì đã có truyền thống vẻ vang
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì tự hào truyền thống tạo sự gắn bó, trách nhiệm và động lực: người tự hào về quê hương sẽ muốn giữ gìn, phát huy giá trị tốt đẹp và nỗ lực học tập, cống hiến để quê hương ngày càng phát triển. Đáp án B sai vì tự hào đúng nghĩa không loại trừ sự tôn trọng, quan tâm đến các vùng miền khác. Đáp án C sai vì khoe khoang là thái độ tự cao, không phải ý nghĩa của lòng tự hào. Đáp án D sai vì truyền thống vẻ vang của cha ông không thay thế được việc học tập của mỗi người hôm nay.

Câu 14. Phân biệt đúng nhất giữa truyền thống tốt đẹp và hủ tục lạc hậu là gì?
A. Truyền thống tốt đẹp và hủ tục lạc hậu đều cần giữ gìn như nhau
B. Truyền thống tốt đẹp cần giữ gìn, phát huy; hủ tục lạc hậu gây hại, kìm hãm sự phát triển nên cần loại bỏ
C. Truyền thống tốt đẹp chỉ có ở thành phố, hủ tục chỉ có ở nông thôn
D. Truyền thống tốt đẹp là những gì cũ, hủ tục là những gì mới
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tiêu chí phân biệt nằm ở giá trị và tác động: truyền thống tốt đẹp bồi đắp đạo đức, gắn kết cộng đồng nên cần giữ gìn; hủ tục lạc hậu như mê tín, tảo hôn gây hại, kìm hãm phát triển nên cần loại bỏ. Đáp án A sai vì không thể giữ gìn hủ tục gây hại như giữ gìn truyền thống tốt đẹp. Đáp án C sai vì cả thành phố và nông thôn đều có truyền thống tốt đẹp lẫn hủ tục cần loại bỏ. Đáp án D sai vì cũ hay mới không quyết định giá trị: có giá trị cũ rất tốt đẹp, có thứ mới du nhập lại xấu.

Câu 15. Bạn Minh rủ em khắc tên lên bia đá của di tích lịch sử để 'lưu niệm'. Em nên làm gì?
A. Đồng ý khắc tên vì đó là kỉ niệm đẹp của tình bạn
B. Khắc tên nhưng khắc thật nhỏ để không ai phát hiện
C. Từ chối, giải thích việc khắc tên làm hư hại di tích, khuyên bạn cùng giữ gìn và báo người lớn nếu bạn vẫn cố tình làm
D. Đứng xem bạn khắc và chụp ảnh lại làm kỉ niệm
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì từ chối, giải thích tác hại và khuyên bạn cùng giữ gìn di tích là cách ứng xử đúng; báo người lớn khi bạn vẫn cố tình làm thể hiện trách nhiệm bảo vệ di sản chung. Đáp án A sai vì đồng ý khắc tên là tiếp tay phá hoại di tích, vi phạm quy định bảo vệ di sản. Đáp án B sai vì khắc nhỏ để trốn tránh vẫn là phá hoại di tích, chỉ khác ở mức độ bị phát hiện. Đáp án D sai vì đứng xem, chụp ảnh mà không ngăn cản cũng là thờ ơ trước hành vi phá hoại.

Câu 16. Câu ca dao 'Quê hương là chùm khế ngọt' gợi cho em cảm xúc gì về quê hương?
A. Quê hương chỉ là nơi trồng nhiều cây khế
B. Quê hương là nơi nghèo khó, không có gì đáng nhớ
C. Quê hương là nơi chỉ dành cho trẻ em, người lớn không cần nhớ
D. Quê hương là nơi ngọt ngào, gắn bó với tuổi thơ, đáng yêu thương và tự hào
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì hình ảnh 'chùm khế ngọt' gợi quê hương ngọt ngào, gần gũi, gắn với tuổi thơ và những kỉ niệm đẹp, từ đó khơi dậy tình yêu thương và niềm tự hào về quê hương. Đáp án A sai vì hiểu theo nghĩa đen nông cạn: câu thơ không chỉ nói về cây khế mà dùng khế làm biểu tượng cho quê hương. Đáp án B sai vì câu thơ không hề nói quê hương nghèo khó hay không đáng nhớ, ngược lại nó ca ngợi quê hương. Đáp án C sai vì tình cảm quê hương theo con người suốt đời, không chỉ dành cho trẻ em.

Câu 17. Việc làm nào sau đây của học sinh thể hiện rõ nhất lòng tự hào về truyền thống quê hương trong học tập?
A. Tìm hiểu lịch sử, văn hóa quê hương, kể cho bạn bè nghe và viết bài giới thiệu về quê hương mình
B. Chỉ học các môn thi mà bỏ qua môn Lịch sử, Giáo dục công dân
C. Học thuộc lòng mọi bài học mà không hiểu ý nghĩa
D. Chép bài của bạn để có điểm cao, làm rạng danh quê hương
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì tìm hiểu lịch sử, văn hóa quê hương rồi kể lại, giới thiệu với bạn bè là cách học sinh thể hiện tự hào bằng tri thức và hành động cụ thể, vừa học tốt vừa quảng bá quê hương. Đáp án B sai vì bỏ qua Lịch sử, Giáo dục công dân là coi nhẹ chính những môn giúp hiểu quê hương, đất nước. Đáp án C sai vì học vẹt không hiểu ý nghĩa không thể hiện tự hào chân chính. Đáp án D sai vì chép bài để có điểm cao là gian dối, làm xấu mặt bản thân và quê hương chứ không làm rạng danh.

Câu 18. Truyền thống 'tôn sư trọng đạo' được thể hiện qua việc làm nào sau đây?
A. Học sinh chỉ chào thầy cô khi có người khác nhìn thấy
B. Học sinh kính trọng, lễ phép với thầy cô, nhớ ơn thầy cô nhân ngày 20/11 và chăm chỉ học tập
C. Học sinh tặng quà đắt tiền cho thầy cô để được nâng điểm
D. Học sinh sợ thầy cô nên không dám hỏi bài khi chưa hiểu
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tôn sư trọng đạo là kính trọng, biết ơn thầy cô một cách chân thành: lễ phép hằng ngày, tri ân ngày 20/11 và chăm chỉ học tập chính là cách báo đáp thầy cô tốt nhất. Đáp án A sai vì chỉ chào khi có người nhìn là hình thức, đối phó, không phải kính trọng thật lòng. Đáp án C sai vì tặng quà đắt tiền để được nâng điểm là vụ lợi, làm méo mó ý nghĩa tôn sư trọng đạo. Đáp án D sai vì sợ hãi, không dám hỏi bài là thiếu tự tin, không phải là tôn trọng đúng nghĩa.

Câu 19. Vì sao chúng ta phải phê phán những việc làm trái ngược với truyền thống tốt đẹp của quê hương?
A. Vì phê phán giúp mọi người sợ hãi và không dám làm gì nữa
B. Vì phê phán là cách để chứng tỏ mình hiểu biết hơn người khác
C. Vì nếu không phê phán, những việc làm xấu sẽ lan truyền, làm mai một giá trị tốt đẹp và tổn thương niềm tự hào chung
D. Vì chỉ có phê phán mới khiến quê hương trở nên nổi tiếng
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì phê phán đúng lúc, đúng cách có tác dụng ngăn chặn việc xấu lan truyền, bảo vệ giá trị tốt đẹp khỏi bị mai một và giữ gìn niềm tự hào chung của cộng đồng. Đáp án A sai vì mục đích của phê phán không phải là gây sợ hãi mà là giúp người sai nhận ra và sửa chữa. Đáp án B sai vì phê phán để chứng tỏ hiểu biết là động cơ vụ lợi, không phải tinh thần xây dựng. Đáp án D sai vì phê phán không phải công cụ quảng bá, quê hương nổi tiếng nhờ giá trị thật chứ không nhờ phê phán.

Câu 20. Nhận định tổng hợp nào sau đây đúng nhất về lòng tự hào truyền thống quê hương?
A. Tự hào truyền thống chỉ là cảm xúc, không cần hành động cụ thể
B. Tự hào truyền thống chỉ dành cho người lớn, học sinh chưa cần quan tâm
C. Tự hào truyền thống chỉ thể hiện trong ngày lễ hội của quê hương
D. Tự hào truyền thống là sự kết hợp giữa hiểu biết, tình cảm gắn bó và hành động giữ gìn, phát huy, phê phán cái xấu
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì lòng tự hào đầy đủ gồm ba mặt gắn bó với nhau: hiểu biết về truyền thống, tình cảm yêu mến quê hương và hành động cụ thể là giữ gìn, phát huy giá trị tốt đẹp đồng thời phê phán việc làm xấu. Đáp án A sai vì tự hào chỉ dừng ở cảm xúc mà không có hành động thì chỉ là lời nói suông. Đáp án B sai vì học sinh hoàn toàn có thể và cần thể hiện tự hào bằng việc học tập, giữ gìn di tích, tham gia hoạt động quê hương. Đáp án C sai vì tự hào phải thể hiện thường xuyên trong đời sống hằng ngày, không chỉ trong ngày lễ hội.

Câu 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
Đáp án C D A B C D A B C D

Chủ đề B. Quan tâm, cảm thông và chia sẻ (Câu 21–40)

Quan tâm, cảm thông và chia sẻ là ba phẩm chất tạo nên một con người nhân ái. Quan tâm là để ý và chăm sóc người khác, cảm thông là đặt mình vào hoàn cảnh của họ để thấu hiểu, còn chia sẻ là cùng san sẻ niềm vui, nỗi buồn bằng cả vật chất và tinh thần. Trong cuộc sống hằng ngày, từ việc nhường ghế cho người già đến việc giúp bạn mới hòa nhập lớp học, mỗi hành động nhỏ đều gieo mầm cho một xã hội văn minh. Hai mươi câu hỏi dưới đây rèn cho em kĩ năng nhận diện và ứng xử đúng trong các tình huống đời thường.

Câu 21. Quan tâm, cảm thông và chia sẻ được hiểu là gì?
A. Chỉ quan tâm đến bản thân mình, không cần để ý đến người khác
B. Quan tâm là để ý, chăm sóc người khác; cảm thông là đặt mình vào hoàn cảnh người khác để thấu hiểu; chia sẻ là cùng chung vui buồn, giúp đỡ bằng vật chất hoặc tinh thần
C. Thương hại người khác để chứng tỏ mình tốt hơn họ
D. Chỉ giúp đỡ người khác khi được trả ơn xứng đáng
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì quan tâm, cảm thông, chia sẻ là ba phẩm chất gắn bó với nhau: quan tâm thể hiện qua sự để ý, chăm sóc; cảm thông là thấu hiểu cảm xúc, hoàn cảnh của người khác; chia sẻ là cùng san sẻ niềm vui, nỗi buồn và giúp đỡ thiết thực. Đáp án A sai vì chỉ nghĩ đến bản thân là ích kỉ, ngược với quan tâm. Đáp án C sai vì thương hại với thái độ bề trên không phải là cảm thông chân thành. Đáp án D sai vì giúp đỡ có điều kiện, đòi trả ơn là vụ lợi, không phải chia sẻ thật lòng.

Câu 22. Biểu hiện nào sau đây của sự quan tâm đến người thân trong gia đình?
A. Không bao giờ hỏi han sức khỏe của ông bà, cha mẹ
B. Chỉ quan tâm đến tiền tiêu vặt của bản thân
C. Hỏi han sức khỏe, giúp đỡ việc nhà, lắng nghe và động viên người thân khi gặp khó khăn
D. Để mặc người thân tự lo mọi việc, không hỏi han gì
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì quan tâm người thân thể hiện bằng những việc làm cụ thể, thường xuyên: hỏi han sức khỏe, phụ giúp việc nhà, lắng nghe và động viên khi người thân gặp khó khăn. Đáp án A sai vì không hỏi han sức khỏe là thờ ơ, thiếu quan tâm. Đáp án B sai vì chỉ nghĩ đến tiền tiêu vặt là ích kỉ, không phải quan tâm người thân. Đáp án D sai vì để mặc người thân tự lo mọi việc là vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình.

Câu 23. Cảm thông với người khác có nghĩa là gì?
A. Chê cười khi người khác gặp khó khăn
B. Đổ lỗi cho người khác khi họ mắc sai lầm
C. Đặt mình vào vị trí, hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu cảm xúc và suy nghĩ của họ
D. Đặt mình vào vị trí của người khác để thấu hiểu cảm xúc và suy nghĩ của họ, từ đó có thái độ và hành động phù hợp
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì cảm thông là khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu cảm xúc, suy nghĩ của họ, trên cơ sở đó có thái độ đúng đắn và hành động giúp đỡ phù hợp. Đáp án A sai vì chê cười người gặp khó khăn là thiếu cảm thông, làm tổn thương người khác. Đáp án B sai vì đổ lỗi khi người khác mắc sai lầm là thiếu bao dung, không phải cảm thông. Đáp án C sai vì đáp án này mới chỉ nêu một nửa của cảm thông, chưa nói đến thái độ và hành động phù hợp sau khi thấu hiểu, nên chưa đầy đủ bằng đáp án D.

Câu 24. Chia sẻ với người gặp khó khăn có thể thực hiện bằng những cách nào?
A. Chỉ chia sẻ bằng tiền bạc, không cần chia sẻ tinh thần
B. Chỉ chia sẻ bằng lời nói suông, không cần hành động
C. Chỉ chia sẻ khi có người khác chứng kiến và khen ngợi
D. Chia sẻ bằng cả vật chất (quyên góp, tặng đồ dùng) và tinh thần (động viên, an ủi, lắng nghe)
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì chia sẻ có hai hình thức bổ sung cho nhau: chia sẻ vật chất như quyên góp tiền, tặng sách vở, áo ấm giúp người khó khăn vượt qua thiếu thốn trước mắt; chia sẻ tinh thần như động viên, an ủi, lắng nghe giúp họ vững vàng về tâm lí. Đáp án A sai vì chỉ chia sẻ bằng tiền mà thiếu sự động viên thì chưa đủ, người nhận vẫn có thể cảm thấy cô đơn. Đáp án B sai vì lời nói suông không kèm hành động là thiếu chân thành. Đáp án C sai vì chia sẻ để được chứng kiến, khen ngợi là vụ lợi, không phải chia sẻ thật lòng.

Câu 25. Vì sao mọi người cần quan tâm, cảm thông và chia sẻ với nhau?
A. Vì con người sống trong cộng đồng, ai cũng có lúc khó khăn và cần được giúp đỡ; sự quan tâm làm cho các mối quan hệ gắn bó, xã hội tốt đẹp hơn
B. Vì quan tâm người khác sẽ khiến bản thân mất thời gian vô ích
C. Vì chỉ người giàu mới cần quan tâm đến người khác
D. Vì quan tâm người khác là việc của các tổ chức từ thiện, không phải của học sinh
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì con người không sống tách biệt mà sống trong gia đình, tập thể và cộng đồng, ai cũng có lúc gặp khó khăn, ốm đau hay thất bại và cần được giúp đỡ; khi mọi người quan tâm, cảm thông, chia sẻ với nhau thì tình cảm gắn bó hơn và xã hội trở nên nhân ái, tốt đẹp hơn. Đáp án B sai vì quan tâm người khác không phải là mất thời gian vô ích mà là việc làm có ý nghĩa, bồi đắp nhân cách. Đáp án C sai vì quan tâm, chia sẻ là trách nhiệm của mọi người, không phân biệt giàu nghèo. Đáp án D sai vì học sinh hoàn toàn có thể quan tâm, chia sẻ bằng những việc làm vừa sức hằng ngày.

Câu 26. Thái độ nào sau đây cần bị phê phán vì thiếu quan tâm, cảm thông với người khác?
A. An ủi bạn khi bạn buồn vì bị điểm kém
B. Quyên góp sách vở tặng bạn nghèo vượt khó
C. Ích kỉ, thờ ơ, vô cảm trước khó khăn, mất mát của người khác
D. Giúp đỡ cụ già qua đường khi trời mưa
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì ích kỉ, thờ ơ, vô cảm trước khó khăn, mất mát của người khác là thái độ đáng phê phán, đi ngược với truyền thống nhân ái của dân tộc và làm cho các mối quan hệ trở nên lạnh nhạt. Đáp án A sai vì an ủi bạn buồn là biểu hiện đẹp của sự cảm thông. Đáp án B sai vì quyên góp sách vở tặng bạn nghèo là chia sẻ đáng khen. Đáp án D sai vì giúp cụ già qua đường là quan tâm, giúp đỡ người khác, hoàn toàn đáng trân trọng.

Câu 27. Bạn Hoa buồn vì bị điểm kém trong bài kiểm tra. Em sẽ làm gì để thể hiện sự cảm thông?
A. Chê bạn học dốt trước mặt cả lớp
B. Đổ lỗi cho bạn vì đã không chịu ôn bài
C. Lảng tránh bạn để khỏi phải nghe bạn tâm sự
D. An ủi bạn, cùng bạn tìm ra nguyên nhân và ôn lại bài để lần sau làm tốt hơn
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì an ủi, động viên và cùng bạn tìm nguyên nhân, ôn lại bài là cách cảm thông thiết thực: vừa xoa dịu nỗi buồn, vừa giúp bạn tiến bộ trong lần kiểm tra sau. Đáp án A sai vì chê bạn học dốt trước lớp làm bạn xấu hổ, tổn thương thêm. Đáp án B sai vì đổ lỗi chỉ khiến bạn thêm buồn và mặc cảm, không giúp bạn tiến bộ. Đáp án C sai vì lảng tránh bạn lúc bạn cần chia sẻ là thờ ơ, thiếu cảm thông.

Câu 28. Bạn mới chuyển trường còn rụt rè, chưa quen ai trong lớp. Em nên làm gì?
A. Chủ động làm quen, giới thiệu bạn với cả lớp, giúp bạn làm quen với trường lớp và bài vở
B. Mặc kệ bạn vì mỗi người tự lo việc của mình
C. Trêu chọc bạn vì bạn nói giọng địa phương khác
D. Cô lập bạn để bạn tự tìm cách hòa nhập
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì chủ động làm quen, giới thiệu bạn mới với cả lớp và giúp bạn làm quen trường lớp, bài vở là cách quan tâm, chia sẻ giúp bạn nhanh hòa nhập, không còn cảm giác lạc lõng. Đáp án B sai vì mặc kệ bạn mới là thờ ơ, thiếu tình bạn bè. Đáp án C sai vì trêu chọc giọng địa phương của bạn là thiếu tôn trọng, làm bạn tổn thương. Đáp án D sai vì cô lập bạn mới là hành vi bắt nạt tinh thần, hoàn toàn trái với sự cảm thông.

Câu 29. Việc làm nào sau đây thể hiện sự quan tâm đến ông bà, cha mẹ?
A. Thường xuyên hỏi han sức khỏe, phụ giúp việc nhà phù hợp với sức mình và vâng lời, lễ phép
B. Chỉ xin tiền tiêu vặt mà không quan tâm cha mẹ vất vả thế nào
C. Cãi lại ông bà, cha mẹ mỗi khi bị nhắc nhở
D. Chơi game suốt ngày, để mặc cha mẹ lo mọi việc trong nhà
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì quan tâm ông bà, cha mẹ thể hiện bằng những việc làm hằng ngày: hỏi han sức khỏe, phụ giúp việc nhà vừa sức, lễ phép và vâng lời dạy bảo đúng đắn. Đáp án B sai vì chỉ xin tiền mà không quan tâm đến sự vất vả của cha mẹ là ích kỉ. Đáp án C sai vì cãi lại khi bị nhắc nhở là thiếu lễ phép, thiếu tôn trọng người lớn. Đáp án D sai vì chơi game suốt ngày, để mặc cha mẹ lo mọi việc là vô trách nhiệm với gia đình.

Câu 30. Khi lớp phát động quyên góp áo ấm tặng bạn nghèo vùng cao, em nên làm gì?
A. Không tham gia vì cho rằng đó không phải việc của mình
B. Tham gia bằng khả năng của mình: góp áo ấm còn tốt, sách vở hoặc tiền tiết kiệm, đồng thời vận động bạn bè cùng tham gia
C. Góp những đồ đã hỏng, rách nát cho có lệ
D. Chê bai những bạn góp ít hơn mình
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tham gia quyên góp bằng khả năng của mình và vận động bạn bè cùng tham gia là chia sẻ thiết thực, đúng tinh thần tương thân tương ái; đồ góp nên còn tốt, sạch sẽ để người nhận dùng được. Đáp án A sai vì không tham gia với lí do không phải việc của mình là thờ ơ trước khó khăn của người khác. Đáp án C sai vì góp đồ hỏng, rách cho có lệ là thiếu chân thành, thiếu tôn trọng người nhận. Đáp án D sai vì chê bai bạn góp ít là thiếu cảm thông, vì mỗi người có hoàn cảnh khác nhau.

Câu 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30
Đáp án B C D D A C D A A B

Câu 31. Nhận định nào sau đây KHÔNG phải là biểu hiện của sự cảm thông?
A. Lắng nghe bạn tâm sự mà không phán xét vội vàng
B. Đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu
C. An ủi, động viên người đang buồn
D. Chế giễu, miệt thị người khuyết tật khi họ gặp khó khăn trong sinh hoạt
→ Đáp án: D.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là điều KHÔNG phải biểu hiện của cảm thông. Đáp án D đúng vì chế giễu, miệt thị người khuyết tật là hành vi thiếu tôn trọng, làm tổn thương người khác, hoàn toàn trái ngược với cảm thông. Các đáp án A, B, C đều là biểu hiện đúng của cảm thông nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: lắng nghe không phán xét là đúng, đặt mình vào hoàn cảnh người khác là đúng, an ủi người đang buồn là đúng.

Câu 32. Khi gặp người khuyết tật cần giúp đỡ, em nên ứng xử thế nào?
A. Giúp đỡ một cách tự nhiên, tôn trọng, hỏi xem họ cần giúp gì thay vì làm thay mọi việc
B. Kì thị, xa lánh vì họ khác biệt với mình
C. Thương hại, ban ơn với thái độ bề trên
D. Quay lưng đi vì sợ bị liên lụy
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì giúp đỡ người khuyết tật cần xuất phát từ sự tôn trọng: hỏi xem họ cần giúp gì, giúp một cách tự nhiên, không làm thay mọi việc để họ vẫn giữ được sự tự lập và lòng tự trọng. Đáp án B sai vì kì thị, xa lánh người khuyết tật là vi phạm đạo đức, thiếu nhân ái. Đáp án C sai vì thương hại với thái độ bề trên làm người khuyết tật cảm thấy bị coi thường. Đáp án D sai vì quay lưng vì sợ liên lụy là thờ ơ, vô cảm.

Câu 33. Quan tâm đến người khác trong cuộc sống hằng ngày có thể thể hiện qua việc làm nhỏ nào sau đây?
A. Chen lấn để lên xe trước khi người già lên xe
B. Nhường ghế cho người già, phụ nữ mang thai trên xe buýt
C. Nói to, cười đùa ồn ào trong bệnh viện
D. Vứt rác bừa bãi nơi công cộng
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì nhường ghế cho người già, phụ nữ mang thai là việc làm nhỏ nhưng thể hiện sự quan tâm, tôn trọng người khác trong cuộc sống hằng ngày, ai cũng có thể làm được. Đáp án A sai vì chen lấn để lên xe trước là thiếu ý thức, thiếu quan tâm đến người yếu thế. Đáp án C sai vì nói to, cười đùa ồn ào trong bệnh viện làm phiền bệnh nhân và người nhà bệnh nhân. Đáp án D sai vì vứt rác bừa bãi nơi công cộng là thiếu ý thức cộng đồng, gây hại cho môi trường chung.

Câu 34. Thấy bạn bị các bạn khác bắt nạt, em nên làm gì?
A. Đứng xem cho vui và quay video lại
B. Hùa theo bắt nạt để khỏi bị cô lập
C. Can ngăn một cách an toàn, an ủi bạn bị bắt nạt và báo thầy cô hoặc người lớn để được giúp đỡ
D. Mặc kệ vì sợ bị vạ lây
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì khi thấy bạn bị bắt nạt, cách ứng xử đúng là can ngăn một cách an toàn, không dùng bạo lực, sau đó an ủi bạn và báo thầy cô, người lớn để sự việc được giải quyết triệt để. Đáp án A sai vì đứng xem, quay video là cổ vũ cho hành vi bắt nạt và làm nạn nhân thêm tổn thương. Đáp án B sai vì hùa theo bắt nạt là tiếp tay cho việc xấu, vi phạm đạo đức và kỉ luật. Đáp án D sai vì mặc kệ vì sợ vạ lây là thờ ơ, thiếu dũng cảm và thiếu cảm thông với bạn.

Câu 35. Chia sẻ niềm vui, nỗi buồn với bạn bè có ý nghĩa gì?
A. Làm cho bản thân bị lộ bí mật và bị bạn bè lợi dụng
B. Làm mất thời gian học tập một cách vô ích
C. Chỉ có lợi cho người kể, không có lợi cho người nghe
D. Làm cho tình bạn thêm gắn bó, tin cậy; người chia sẻ cảm thấy nhẹ nhõm, người lắng nghe hiểu bạn hơn
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì chia sẻ niềm vui làm niềm vui nhân đôi, chia sẻ nỗi buồn làm nỗi buồn vơi đi; qua chia sẻ, bạn bè hiểu nhau hơn, tình bạn thêm gắn bó và tin cậy. Đáp án A sai vì chia sẻ với bạn bè đáng tin không có nghĩa là bị lộ bí mật hay bị lợi dụng; việc chọn bạn tin cậy để chia sẻ là kĩ năng cần có. Đáp án B sai vì dành thời gian chia sẻ, lắng nghe bạn bè không phải là lãng phí mà là nuôi dưỡng tình bạn, điều quan trọng trong đời sống. Đáp án C sai vì người lắng nghe cũng được lợi: hiểu bạn hơn và học cách cảm thông.

Câu 36. Vì sao con người cần quan tâm, cảm thông với nhau ngay cả khi không quen biết?
A. Vì ai cũng là thành viên của cộng đồng, sự quan tâm tạo nên xã hội nhân ái, văn minh và mỗi người cũng sẽ được giúp đỡ khi gặp khó khăn
B. Vì quan tâm người lạ sẽ được trả ơn bằng tiền bạc
C. Vì pháp luật bắt buộc mọi người phải quan tâm nhau trong mọi tình huống
D. Vì chỉ khi quan tâm người lạ thì bản thân mới trở nên nổi tiếng
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì xã hội là cộng đồng chung, sự quan tâm giữa những người không quen biết tạo nên môi trường nhân ái, văn minh, và theo quy luật nhân quả xã hội, người hay giúp đỡ người khác cũng sẽ nhận được sự giúp đỡ khi mình gặp khó khăn. Đáp án B sai vì quan tâm người lạ không phải để được trả ơn bằng tiền; đó là vụ lợi, không phải quan tâm chân thành. Đáp án C sai vì pháp luật không bắt buộc mọi người phải quan tâm nhau trong mọi tình huống, đây là yêu cầu đạo đức chứ không phải nghĩa vụ pháp lí. Đáp án D sai vì quan tâm để nổi tiếng là động cơ không trong sáng.

Câu 37. Phân biệt quan tâm thật lòng và quan tâm giả tạo như thế nào?
A. Quan tâm thật lòng là giúp đỡ thật nhiều tiền, quan tâm giả tạo là giúp đỡ ít tiền
B. Quan tâm thật lòng xuất phát từ tình cảm chân thành, giúp đỡ không vụ lợi và duy trì lâu dài; quan tâm giả tạo chỉ làm màu trước mặt người khác để được lợi
C. Quan tâm thật lòng chỉ thể hiện bằng lời nói, quan tâm giả tạo thể hiện bằng hành động
D. Không thể phân biệt được quan tâm thật lòng và giả tạo
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tiêu chí phân biệt nằm ở động cơ và sự bền vững: quan tâm thật lòng xuất phát từ tình cảm chân thành, giúp đỡ không tính toán vụ lợi và duy trì lâu dài cả khi không có ai chứng kiến; quan tâm giả tạo chỉ diễn trước mặt người khác để lấy lòng, được khen hoặc được lợi rồi thôi. Đáp án A sai vì số tiền giúp đỡ không đo được lòng chân thành, người nghèo vẫn có thể quan tâm thật lòng bằng việc làm nhỏ. Đáp án C sai vì quan tâm thật lòng cần cả lời nói và hành động, không chỉ nói suông. Đáp án D sai vì hoàn toàn có thể phân biệt qua động cơ, thái độ và sự bền vững của hành động.

Câu 38. Bạn ốm phải nghỉ học mấy ngày. Em có thể giúp bạn như thế nào?
A. Không quan tâm vì bạn nghỉ học là việc của bạn
B. Chê bạn yếu ớt, hay ốm vặt
C. Chép bài giúp bạn, hỏi thăm sức khỏe và giảng lại những phần bạn chưa hiểu khi bạn đi học lại
D. Giấu bài giảng để bạn không theo kịp lớp
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì chép bài giúp bạn, hỏi thăm sức khỏe và giảng lại phần bạn chưa hiểu là sự quan tâm, chia sẻ thiết thực, giúp bạn không bị hổng kiến thức sau những ngày nghỉ ốm. Đáp án A sai vì không quan tâm khi bạn ốm là thờ ơ, thiếu tình bạn bè. Đáp án B sai vì chê bạn yếu ớt, hay ốm vặt làm bạn tủi thân, tổn thương thêm. Đáp án D sai vì giấu bài giảng để bạn không theo kịp lớp là hành vi ích kỉ, thiếu đoàn kết.

Câu 39. Câu tục ngữ 'Lá lành đùm lá rách' khuyên chúng ta điều gì?
A. Người giàu nên khoe của cải với người nghèo
B. Người lành lặn nên xa lánh người gặp khó khăn
C. Người gặp khó khăn phải tự chịu đựng một mình, không được nhờ giúp đỡ
D. Người có điều kiện tốt hơn nên giúp đỡ, che chở người gặp khó khăn, hoạn nạn
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì 'lá lành đùm lá rách' là hình ảnh ẩn dụ: chiếc lá lành bao bọc, che chở chiếc lá rách, khuyên người có điều kiện tốt hơn nên giúp đỡ, che chở người gặp khó khăn, hoạn nạn bằng tình thương và hành động cụ thể. Đáp án A sai vì khoe của cải với người nghèo là khoe khoang, thiếu cảm thông, trái với ý nghĩa câu tục ngữ. Đáp án B sai vì xa lánh người gặp khó khăn là thờ ơ, ngược với tinh thần đùm bọc. Đáp án C sai vì câu tục ngữ không khuyên người khó khăn chịu đựng một mình mà khuyên cộng đồng chung tay giúp đỡ.

Câu 40. Quan tâm, cảm thông và chia sẻ có mối quan hệ với nhau như thế nào?
A. Quan tâm là bước đầu để hiểu người khác, cảm thông là thấu hiểu sâu sắc, chia sẻ là hành động giúp đỡ xuất phát từ sự thấu hiểu đó
B. Ba phẩm chất này độc lập, không liên quan đến nhau
C. Chỉ cần quan tâm là đủ, không cần cảm thông và chia sẻ
D. Chỉ cần chia sẻ vật chất là đủ, không cần quan tâm và cảm thông
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì ba phẩm chất tạo thành một quá trình thống nhất: quan tâm giúp ta để ý đến người khác, cảm thông giúp ta thấu hiểu hoàn cảnh và cảm xúc của họ, và từ sự thấu hiểu đó nảy sinh hành động chia sẻ, giúp đỡ thiết thực. Đáp án B sai vì ba phẩm chất gắn bó chặt chẽ, không độc lập. Đáp án C sai vì chỉ quan tâm mà không thấu hiểu và không hành động thì sự quan tâm chưa trọn vẹn. Đáp án D sai vì chia sẻ vật chất không kèm quan tâm, cảm thông dễ trở thành ban ơn hời hợt, thiếu tình người.

Câu 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40
Đáp án D A B C D A B C D A

Chủ đề C. Học tập tự giác, tích cực (Câu 41–60)

Học tập tự giác, tích cực là chìa khóa giúp học sinh lớp 7 làm chủ kiến thức thay vì học đối phó. Người tự giác biết lập kế hoạch, chủ động tìm hiểu bài, không đợi nhắc nhở; người tích cực còn mạnh dạn phát biểu, đặt câu hỏi và giúp đỡ bạn cùng tiến bộ. Bài học này không chỉ nói về thái độ học tập mà còn dạy em cách quản lí thời gian, vượt qua sự trì hoãn và biến việc học thành niềm vui. Hai mươi câu hỏi dưới đây giúp em kiểm tra mức độ tự giác của bản thân và học cách rèn luyện mỗi ngày.

Câu 41. Học tập tự giác, tích cực được hiểu là gì?
A. Học tập vì bị cha mẹ, thầy cô ép buộc, nhắc nhở liên tục
B. Học tập đối phó, chỉ học trước ngày kiểm tra để khỏi bị điểm kém
C. Chủ động, cố gắng tự mình thực hiện tốt nhiệm vụ học tập mà không cần ai nhắc nhở, khuyên bảo; hăng hái, tích cực tham gia các hoạt động học tập
D. Học tập thật nhiều giờ liên tục mà không cần nghỉ ngơi hay kế hoạch
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì học tập tự giác, tích cực có hai mặt gắn bó: tự giác là chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập mà không cần nhắc nhở; tích cực là hăng hái tham gia, tìm tòi, phát biểu và đóng góp trong các hoạt động học tập. Đáp án A sai vì học vì bị ép buộc là thụ động, ngược với tự giác. Đáp án B sai vì học đối phó chỉ để qua kiểm tra là thiếu tự giác, thiếu bền vững. Đáp án D sai vì học nhiều giờ không kế hoạch, không nghỉ ngơi là thiếu khoa học, không phải tích cực đúng nghĩa.

Câu 42. Biểu hiện nào sau đây của học tập tự giác?
A. Chờ thầy cô, cha mẹ nhắc mới mở sách vở ra học
B. Chỉ học khi sắp kiểm tra, còn ngày thường thì chơi
C. Học bài đối phó bằng cách chép bài của bạn
D. Chủ động làm bài tập về nhà, ôn bài cũ và chuẩn bị bài mới mà không cần ai nhắc
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì tự giác thể hiện ở tính chủ động: tự làm bài tập, ôn bài cũ, chuẩn bị bài mới đúng giờ giấc mà không cần ai nhắc nhở, khuyên bảo. Đáp án A sai vì chờ nhắc mới học là thụ động, phụ thuộc. Đáp án B sai vì chỉ học khi sắp kiểm tra là học đối phó, nước đến chân mới nhảy. Đáp án C sai vì chép bài của bạn là gian dối, hoàn toàn trái với tự giác.

Câu 43. Biểu hiện nào sau đây của học tập tích cực trong giờ học?
A. Hăng hái phát biểu, đặt câu hỏi, tham gia thảo luận nhóm và tìm tòi thêm tài liệu liên quan
B. Ngồi im suốt giờ, không phát biểu, không tham gia thảo luận dù hiểu bài
C. Làm việc riêng trong giờ học như vẽ, chơi game
D. Chỉ nghe giảng một cách thụ động, không ghi chép, không suy nghĩ
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì học tập tích cực là chủ động tham gia: hăng hái phát biểu ý kiến, mạnh dạn đặt câu hỏi khi chưa hiểu, tham gia thảo luận nhóm và tự tìm thêm tài liệu để mở rộng kiến thức. Đáp án B sai vì ngồi im, không tham gia dù hiểu bài là thụ động, bỏ lỡ cơ hội rèn luyện tư duy. Đáp án C sai vì làm việc riêng trong giờ là thiếu tôn trọng thầy cô và bạn bè, làm gián đoạn việc học. Đáp án D sai vì nghe thụ động, không ghi chép, không suy nghĩ thì kiến thức trôi qua rất nhanh, không đọng lại.

Câu 44. Vì sao học sinh cần học tập tự giác, tích cực?
A. Vì học tự giác, tích cực sẽ giúp học sinh không cần thầy cô giảng bài nữa
B. Vì chỉ có tự giác, tích cực mới giúp học sinh nắm chắc kiến thức, tiến bộ bền vững và rèn tính tự lập cho tương lai
C. Vì học tự giác, tích cực chỉ để đạt điểm cao trong một kì thi
D. Vì học tự giác, tích cực là để khoe với bạn bè rằng mình chăm chỉ
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tự giác, tích cực mang lại lợi ích lâu dài: kiến thức nắm chắc hơn vì do chính mình tìm tòi, tiến bộ bền vững vì không phụ thuộc nhắc nhở, đồng thời rèn tính tự lập, chủ động cần thiết cho học tập suốt đời và công việc tương lai. Đáp án A sai vì tự giác không có nghĩa là không cần thầy cô; thầy cô vẫn đóng vai trò hướng dẫn, định hướng quan trọng. Đáp án C sai vì mục tiêu của tự giác không chỉ là điểm cao một kì thi mà là sự tiến bộ thật sự. Đáp án D sai vì học để khoe khoang là động cơ sai lệch, không phải ý nghĩa của tự giác.

Câu 45. Việc làm nào sau đây trái với học tập tự giác, tích cực?
A. Lập thời gian biểu học tập và thực hiện nghiêm túc mỗi ngày
B. Tự tìm thêm bài tập nâng cao sau khi đã hoàn thành bài tập cơ bản
C. Lười biếng, ỷ lại vào bạn bè, quay cóp trong kiểm tra và học đối phó
D. Mạnh dạn hỏi thầy cô khi gặp bài khó
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì lười biếng, ỷ lại, quay cóp và học đối phó là những biểu hiện trái ngược hoàn toàn với tự giác, tích cực: không chủ động, không trung thực và không tạo ra kiến thức thật. Đáp án A sai vì lập thời gian biểu và thực hiện nghiêm túc là biểu hiện rõ nhất của tự giác. Đáp án B sai vì tự tìm bài nâng cao là tinh thần tích cực, ham học hỏi. Đáp án D sai vì mạnh dạn hỏi thầy cô khi gặp khó là tích cực, biết khắc phục điểm yếu của mình.

Câu 46. Gặp bài tập khó, học sinh có tinh thần tự giác, tích cực sẽ làm gì?
A. Bỏ qua bài khó, không bao giờ nghĩ đến nữa
B. Chép ngay bài giải của bạn cho nhanh
C. Tự suy nghĩ, thử nhiều cách giải, tra cứu tài liệu, hỏi bạn bè hoặc thầy cô sau khi đã nỗ lực tự giải
D. Đổ lỗi cho đề bài quá khó và không làm gì cả
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì người học tự giác, tích cực không bỏ cuộc trước bài khó mà tự suy nghĩ, thử các cách giải khác nhau, tra cứu tài liệu và chỉ hỏi bạn bè, thầy cô sau khi đã nỗ lực tự mình giải quyết, nhờ đó kiến thức mới thực sự là của mình. Đáp án A sai vì bỏ qua bài khó là né tránh, kiến thức sẽ hổng dần. Đáp án B sai vì chép bài giải của bạn là gian dối, không hiểu bài. Đáp án D sai vì đổ lỗi cho đề khó mà không làm gì là thiếu trách nhiệm với việc học của chính mình.

Câu 47. Lập kế hoạch học tập có tác dụng gì đối với học sinh?
A. Giúp học sinh sắp xếp thời gian hợp lí, học đều các môn, tránh dồn việc vào phút cuối và rèn tính kỉ luật
B. Làm cho việc học trở nên gò bó, không còn niềm vui
C. Chỉ có tác dụng với học sinh giỏi, học sinh trung bình không cần kế hoạch
D. Làm mất thời gian vì viết kế hoạch xong rồi cũng không thực hiện
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì kế hoạch học tập giúp phân bổ thời gian hợp lí cho từng môn, học đều thay vì dồn vào phút cuối, đồng thời rèn tính kỉ luật và tự quản lí bản thân, những phẩm chất quan trọng của người học tự giác. Đáp án B sai vì kế hoạch hợp lí không làm mất niềm vui mà giúp học tập nhẹ nhàng, có giờ học, giờ chơi rõ ràng. Đáp án C sai vì mọi học sinh, nhất là học sinh còn yếu, càng cần kế hoạch để tiến bộ từng bước. Đáp án D sai vì viết kế hoạch mà không thực hiện là lỗi ở người thực hiện, không phải lỗi của việc lập kế hoạch.

Câu 48. Học tập tự giác khi học ở nhà được thể hiện qua việc làm nào sau đây?
A. Vừa học vừa xem điện thoại, chơi game
B. Ngồi vào bàn học đúng giờ, tắt ti vi, cất điện thoại và tập trung làm bài
C. Học được vài phút rồi đi chơi, hẹn mai học bù
D. Mở sách ra để đó rồi làm việc khác cho hết buổi tối
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tự giác khi học ở nhà thể hiện ở khả năng tự quản lí: ngồi học đúng giờ, chủ động loại bỏ yếu tố gây xao nhãng như ti vi, điện thoại và tập trung hoàn thành nhiệm vụ. Đáp án A sai vì vừa học vừa chơi game, xem điện thoại làm giảm chất lượng học tập, không tập trung. Đáp án C sai vì học vài phút rồi đi chơi, hẹn mai học bù là trì hoãn, thiếu kỉ luật. Đáp án D sai vì mở sách để đó mà làm việc khác là đối phó, tự lừa dối bản thân.

Câu 49. Trong hoạt động nhóm, học sinh tích cực cần làm gì?
A. Chỉ ngồi nghe các bạn làm, không đóng góp ý kiến gì
B. Đóng góp ý kiến, lắng nghe bạn bè, phân công công việc rõ ràng và cùng hoàn thành nhiệm vụ chung
C. Để một bạn giỏi làm hết mọi việc, mình chỉ đứng tên trong nhóm
D. Tranh cãi gay gắt để ý kiến của mình luôn được chọn
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tích cực trong hoạt động nhóm là vừa đóng góp ý kiến của mình, vừa lắng nghe, tôn trọng ý kiến bạn bè, cùng phân công và hoàn thành nhiệm vụ chung một cách có trách nhiệm. Đáp án A sai vì chỉ ngồi nghe, không đóng góp là thụ động, ỷ lại vào nhóm. Đáp án C sai vì để bạn giỏi làm hết rồi đứng tên là thiếu trung thực và thiếu trách nhiệm. Đáp án D sai vì tranh cãi gay gắt để áp đặt ý kiến phá vỡ tinh thần hợp tác của nhóm.

Câu 50. Nhận định nào sau đây KHÔNG phải là biểu hiện của học tập tự giác?
A. Chủ động ôn bài, làm bài tập mà không cần nhắc nhở
B. Tự đặt mục tiêu học tập và nỗ lực thực hiện
C. Chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
D. Học đối phó, quay cóp trong giờ kiểm tra để có điểm cao
→ Đáp án: D.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là điều KHÔNG phải biểu hiện của tự giác. Đáp án D đúng vì học đối phó, quay cóp trong kiểm tra là gian dối, thiếu trung thực và hoàn toàn trái với tự giác, cho dù có thể mang lại điểm cao nhất thời. Các đáp án A, B, C đều là biểu hiện đúng của tự giác nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: chủ động ôn bài không cần nhắc là đúng, tự đặt mục tiêu và nỗ lực là đúng, chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp là đúng.

Câu 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50
Đáp án C D A B C C A B B D

Câu 51. Để rèn luyện tính tự giác, tích cực trong học tập, học sinh nên làm gì?
A. Đặt mục tiêu học tập cụ thể, lập thời gian biểu, tự kiểm tra kết quả và kiên trì thực hiện mỗi ngày
B. Chờ đến khi thầy cô giao thật nhiều bài tập mới bắt đầu học
C. Học theo cảm hứng, thích thì học, không thích thì nghỉ
D. Dựa hoàn toàn vào các lớp học thêm mà không tự học ở nhà
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì rèn tự giác cần phương pháp cụ thể: đặt mục tiêu rõ ràng, lập thời gian biểu khả thi, thường xuyên tự kiểm tra xem mình đã đạt mục tiêu chưa và kiên trì thực hiện hằng ngày, kể cả khi gặp khó khăn. Đáp án B sai vì chờ nhiều bài tập mới học là thụ động, phụ thuộc vào người khác. Đáp án C sai vì học theo cảm hứng, thích thì học, không thích thì nghỉ làm kiến thức chắp vá, không bền vững. Đáp án D sai vì dựa hoàn toàn vào học thêm mà không tự học thì kiến thức vẫn là của thầy cô, không trở thành của mình.

Câu 52. Tự kiểm tra, đánh giá bản thân trong học tập có ý nghĩa gì?
A. Chỉ làm học sinh thêm lo lắng, không có tác dụng gì
B. Giúp học sinh biết mình đã hiểu bài đến đâu, còn hổng kiến thức nào để kịp thời ôn luyện, bổ sung
C. Chỉ cần thiết khi sắp thi, bình thường không cần tự kiểm tra
D. Làm cho học sinh tự ti vì luôn thấy mình còn yếu kém
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tự kiểm tra giúp học sinh nhìn rõ điểm mạnh, điểm yếu của mình: biết phần nào đã chắc, phần nào còn hổng để ôn luyện, bổ sung kịp thời thay vì đến khi thi mới phát hiện ra. Đáp án A sai vì tự kiểm tra đúng cách không gây lo lắng mà giúp học sinh chủ động, tự tin hơn vì biết rõ mình đang ở đâu. Đáp án C sai vì tự kiểm tra cần thực hiện thường xuyên, không chỉ khi sắp thi, vì kiến thức hổng càng để lâu càng khó bù. Đáp án D sai vì thấy mình còn yếu để cố gắng là thái độ cầu tiến, không phải tự ti.

Câu 53. Bạn Nam ham chơi game nên thường xuyên không làm bài tập về nhà. Em sẽ khuyên bạn như thế nào?
A. Khuyên bạn chơi game ít lại, sắp xếp thời gian chơi sau khi đã hoàn thành bài tập và giữ đúng giờ giấc đã hẹn với bản thân
B. Khuyên bạn bỏ học hẳn để chơi game cho thoải mái
C. Khuyên bạn chơi game nhiều hơn để giải trí, bài tập thì chép của bạn khác
D. Mặc kệ bạn vì đó là việc riêng của bạn
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì lời khuyên đúng là giúp bạn cân bằng: chơi game giải trí có giới hạn sau khi đã hoàn thành bài tập và giữ đúng giờ giấc đã tự hẹn, vừa giữ niềm vui vừa không ảnh hưởng học tập. Đáp án B sai vì bỏ học để chơi game là khuyên bạn làm điều sai trái, hủy hoại tương lai. Đáp án C sai vì chơi nhiều hơn và chép bài là khuyên bạn tiếp tục sai lầm và gian dối. Đáp án D sai vì mặc kệ bạn lúc bạn cần giúp đỡ là thờ ơ, thiếu tình bạn bè.

Câu 54. Học tập tích cực KHÔNG bao gồm việc làm nào sau đây?
A. Mạnh dạn phát biểu và đặt câu hỏi trong giờ học
B. Tìm tòi thêm tài liệu, sách tham khảo ngoài sách giáo khoa
C. Tham gia thảo luận nhóm và giúp đỡ bạn cùng tiến bộ
D. Ngồi im, không tham gia bất cứ hoạt động học tập nào của lớp
→ Đáp án: D.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là việc KHÔNG thuộc về học tập tích cực. Đáp án D đúng vì ngồi im, không tham gia bất cứ hoạt động học tập nào là thụ động, hoàn toàn trái với tích cực cho dù học sinh đó có hiểu bài. Các đáp án A, B, C đều là biểu hiện của tích cực nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: mạnh dạn phát biểu là đúng, tìm tòi thêm tài liệu là đúng, tham gia thảo luận và giúp bạn là đúng.

Câu 55. Điểm khác nhau cơ bản giữa học tập tự giác và học tập bị ép buộc là gì?
A. Học tự giác xuất phát từ ý thức, nhu cầu của bản thân nên bền vững; học bị ép buộc phụ thuộc vào nhắc nhở nên khi không còn ai ép thì không học nữa
B. Học tự giác chỉ dành cho học sinh giỏi, học bị ép buộc dành cho học sinh yếu
C. Học tự giác không cần thầy cô, học bị ép buộc cần thầy cô
D. Học tự giác và học bị ép buộc hoàn toàn giống nhau, chỉ khác tên gọi
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì khác biệt nằm ở động lực: tự giác xuất phát từ bên trong, từ ý thức và nhu cầu hiểu biết của bản thân nên bền vững, duy trì được lâu dài; học bị ép buộc phụ thuộc vào nhắc nhở, đe dọa từ bên ngoài nên khi không còn ai ép thì việc học cũng dừng lại. Đáp án B sai vì tự giác không phải đặc quyền của học sinh giỏi, học sinh nào cũng có thể rèn luyện. Đáp án C sai vì học tự giác vẫn cần thầy cô hướng dẫn, định hướng. Đáp án D sai vì hai cách học khác nhau căn bản về động lực và kết quả.

Câu 56. Bạn rủ em quay cóp trong giờ kiểm tra để cả hai cùng được điểm cao. Em nên làm gì?
A. Đồng ý quay cóp vì không muốn mất lòng bạn
B. Từ chối, giải thích quay cóp là gian dối, làm mất ý nghĩa của kiểm tra và khuyên bạn cùng ôn bài thật tốt cho lần sau
C. Quay cóp nhưng cẩn thận để thầy cô không phát hiện
D. Báo thầy cô ngay lập tức với thái độ hả hê
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì từ chối và giải thích rõ quay cóp là gian dối, làm sai lệch kết quả đánh giá, đồng thời khuyên bạn cùng ôn bài thật tốt là cách ứng xử vừa giữ trung thực vừa giữ tình bạn. Đáp án A sai vì đồng ý quay cóp để không mất lòng bạn là đánh đổi nguyên tắc lấy tình cảm nhất thời. Đáp án C sai vì quay cóp cẩn thận để không bị phát hiện vẫn là gian dối, chỉ khác ở chỗ chưa bị bắt. Đáp án D sai vì báo thầy cô với thái độ hả hê là thiếu bao dung, cách tốt hơn là khuyên bạn trước.

Câu 57. Học tập tự giác, tích cực có ý nghĩa như thế nào đối với tương lai của học sinh?
A. Chỉ giúp học sinh đạt điểm cao ở lớp 7, lên lớp cao hơn thì không còn tác dụng
B. Giúp học sinh không cần cố gắng nữa vì đã có thói quen tốt
C. Giúp học sinh hình thành tính tự lập, chủ động, ham học hỏi — những phẩm chất cần thiết cho học tập suốt đời và công việc sau này
D. Chỉ có ý nghĩa khi học sinh muốn trở thành giáo viên
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì tự giác, tích cực không chỉ giúp học tốt một môn, một kì mà hình thành tính tự lập, chủ động và ham học hỏi, là nền tảng cho việc học tập suốt đời và thành công trong bất cứ nghề nghiệp nào sau này. Đáp án A sai vì tác dụng của tự giác không dừng ở lớp 7 mà theo học sinh suốt quá trình học tập và làm việc. Đáp án B sai vì có thói quen tốt vẫn cần cố gắng duy trì, không ai có thể ngừng cố gắng mà vẫn tiến bộ. Đáp án D sai vì tự giác có ý nghĩa với mọi nghề nghiệp, không riêng nghề giáo viên.

Câu 58. Gương học tập tự giác, tích cực đáng học tập là học sinh như thế nào?
A. Học sinh chỉ học thuộc lòng để đối phó với kiểm tra
B. Học sinh học ngày học đêm không nghỉ ngơi, không vui chơi
C. Học sinh giỏi nhưng giấu bài, không bao giờ giúp bạn
D. Học sinh chủ động tìm tòi, đọc thêm sách, hỏi thầy cô khi chưa hiểu và giúp bạn cùng tiến bộ
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì gương tự giác, tích cực là người chủ động tìm tòi, đọc thêm sách ngoài sách giáo khoa, mạnh dạn hỏi thầy cô khi chưa hiểu và sẵn sàng giúp bạn cùng tiến bộ, thể hiện cả tinh thần tự học và tinh thần tập thể. Đáp án A sai vì học thuộc lòng đối phó là học vẹt, không hiểu sâu và không bền vững. Đáp án B sai vì học không nghỉ ngơi, không vui chơi là thiếu khoa học, hại sức khỏe và giảm hiệu quả. Đáp án C sai vì giỏi nhưng giấu bài, không giúp bạn là ích kỉ, thiếu tinh thần tập thể.

Câu 59. Nhận định tổng hợp nào sau đây đúng nhất về học tập tự giác, tích cực?
A. Tự giác, tích cực là việc làm một lần rồi thôi, không cần duy trì
B. Tự giác, tích cực chỉ cần trong giờ học trên lớp, về nhà thì không cần
C. Tự giác, tích cực là quá trình rèn luyện lâu dài: chủ động, kỉ luật, trung thực và ham học hỏi trong mọi hoạt động học tập
D. Tự giác, tích cực là học thật nhiều, càng nhiều giờ càng tốt bất kể hiệu quả
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì tự giác, tích cực không phải là việc làm một lần mà là quá trình rèn luyện lâu dài, thể hiện ở tính chủ động, kỉ luật, trung thực và ham học hỏi trong mọi hoạt động học tập, cả trên lớp và ở nhà. Đáp án A sai vì tự giác, tích cực là phẩm chất cần duy trì hằng ngày, không phải làm một lần rồi thôi. Đáp án B sai vì tự giác, tích cực cần thể hiện cả ở nhà, nơi không có thầy cô giám sát, mới thực sự là tự giác. Đáp án D sai vì học nhiều giờ nhưng kém hiệu quả, thiếu nghỉ ngơi là thiếu khoa học, không phải tích cực đúng nghĩa.

Câu 60. Trong giờ kiểm tra, học sinh tự giác, tích cực sẽ làm bài như thế nào?
A. Nhìn bài bạn giỏi ngồi bên cạnh để làm cho nhanh
B. Làm bài bằng chính sức mình, trung thực, không quay cóp, không trao đổi bài
C. Mang tài liệu vào phòng thi để tra cứu khi cần
D. Nộp bài giấy trắng để khỏi mất công suy nghĩ
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì trong kiểm tra, tự giác và trung thực thể hiện ở việc làm bài bằng chính sức mình, không quay cóp, không trao đổi bài, để kết quả phản ánh đúng năng lực thật và giúp thầy cô, bản thân biết mình còn hổng chỗ nào. Đáp án A sai vì nhìn bài bạn là gian dối, vi phạm quy chế thi. Đáp án C sai vì mang tài liệu vào phòng thi khi không được phép là vi phạm quy chế, dù có thể chưa bị phát hiện. Đáp án D sai vì nộp bài giấy trắng là buông xuôi, thiếu trách nhiệm với việc học của chính mình.

Câu 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60
Đáp án A B A D A B C D C B

Chủ đề D. Giữ chữ tín (Câu 61–80)

Giữ chữ tín là giữ đúng lời hứa, đúng hẹn và trung thực trong lời nói, việc làm. Một người có chữ tín được mọi người tin yêu, tôn trọng; ngược lại, chỉ một lần thất tín cũng có thể đánh mất lòng tin đã xây dựng bấy lâu. Trong học tập, giữ chữ tín thể hiện qua việc nộp bài đúng hạn, không quay cóp; trong cuộc sống, thể hiện qua việc giữ lời hứa với bạn bè, thầy cô và gia đình. Hai mươi câu hỏi dưới đây giúp em phân biệt giữ chữ tín thật sự với hứa suông và biết cách xử lí khi không thể thực hiện lời hứa.

Câu 61. Giữ chữ tín được hiểu là gì?
A. Chỉ giữ lời hứa với người thân trong gia đình
B. Chỉ giữ lời hứa khi có người khác giám sát
C. Hứa suông cho vui rồi quên đi cũng không sao
D. Giữ lời hứa, đúng hẹn, trung thực trong lời nói và việc làm, nói đi đôi với làm
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì giữ chữ tín là phẩm chất thể hiện qua việc giữ đúng lời hứa, đúng hẹn, nói trung thực và làm đúng như đã nói, cả khi có người giám sát lẫn khi không có ai chứng kiến. Đáp án A sai vì chữ tín cần giữ với mọi người, không chỉ người thân. Đáp án B sai vì giữ lời hứa chỉ khi bị giám sát là đối phó, không phải chữ tín thật. Đáp án C sai vì hứa suông rồi quên là thất tín, hoàn toàn trái với giữ chữ tín.

Câu 62. Biểu hiện nào sau đây của người giữ chữ tín?
A. Đúng hẹn, giữ lời hứa, không nói dối và chịu trách nhiệm với lời nói của mình
B. Hứa rất nhiều nhưng hiếm khi thực hiện
C. Trễ hẹn thường xuyên mà không báo trước
D. Nói một đằng, làm một nẻo để có lợi cho mình
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì người giữ chữ tín thể hiện qua những hành động cụ thể: đến đúng hẹn, thực hiện đúng lời hứa, nói trung thực và dám chịu trách nhiệm với lời nói của mình khi có sai sót. Đáp án B sai vì hứa nhiều mà không thực hiện là thất tín. Đáp án C sai vì trễ hẹn thường xuyên, không báo trước là thiếu tôn trọng người khác và thiếu chữ tín. Đáp án D sai vì nói một đằng, làm một nẻo là dối trá, hoàn toàn trái với chữ tín.

Câu 63. Vì sao giữ chữ tín lại quan trọng trong cuộc sống?
A. Vì người giữ chữ tín được mọi người tin yêu, tôn trọng, dễ hợp tác và thành công bền vững trong công việc cũng như các mối quan hệ
B. Vì giữ chữ tín giúp người ta khoe khoang với người khác
C. Vì chỉ người giữ chữ tín mới được đi học
D. Vì giữ chữ tín giúp người ta không bao giờ gặp khó khăn
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì chữ tín là vốn quý: người giữ chữ tín được mọi người tin tưởng, tôn trọng, từ đó dễ hợp tác, dễ được giao việc quan trọng và thành công bền vững; ngược lại, người thất tín dần mất lòng tin và bị cô lập. Đáp án B sai vì giữ chữ tín không phải để khoe khoang mà để xây dựng lòng tin. Đáp án C sai vì việc đi học không phụ thuộc vào chữ tín. Đáp án D sai vì giữ chữ tín không giúp tránh mọi khó khăn, nhưng giúp con người vượt qua khó khăn nhờ sự tin cậy của người khác.

Câu 64. Hậu quả của việc không giữ chữ tín là gì?
A. Được mọi người yêu quý hơn vì sống thoải mái, không ràng buộc
B. Được giao nhiều việc quan trọng hơn
C. Mất lòng tin của mọi người, bị xa lánh, khó hợp tác và khó thành công lâu dài
D. Không có hậu quả gì đáng kể, mọi người sẽ nhanh chóng quên đi
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì hậu quả lớn nhất của thất tín là mất lòng tin, mà lòng tin một khi đã mất thì rất khó lấy lại: người thất tín bị xa lánh, ít được hợp tác và khó thành công bền vững, đúng như câu tục ngữ 'một lần bất tín, vạn lần bất tin'. Đáp án A sai vì sống không ràng buộc, thất hứa chỉ khiến người khác thất vọng, không khiến họ yêu quý hơn. Đáp án B sai vì không ai giao việc quan trọng cho người không đáng tin. Đáp án D sai vì hậu quả của thất tín rất nghiêm trọng và lâu dài, không phải ai cũng nhanh chóng quên.

Câu 65. Bạn hẹn trả sách cho thư viện vào thứ Hai nhưng đến thứ Hai bạn vẫn chưa đọc xong. Bạn nên làm gì?
A. Giữ im lặng, không trả sách cũng không báo gì
B. Trả sách muộn mà không xin lỗi
C. Mượn thêm sách khác mà không trả cuốn cũ
D. Chủ động báo với thủ thư, xin gia hạn thêm vài ngày và giữ đúng hẹn mới
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì khi không thể giữ đúng hẹn, cách giữ chữ tín là chủ động báo trước, xin gia hạn rõ ràng và giữ đúng hẹn mới, thể hiện sự tôn trọng và trách nhiệm. Đáp án A sai vì im lặng, không trả cũng không báo là thất tín và thiếu trách nhiệm. Đáp án B sai vì trả muộn không xin lỗi là thiếu lịch sự, không thể hiện sự tôn trọng. Đáp án C sai vì mượn thêm mà không trả cuốn cũ là trốn tránh trách nhiệm, càng làm mất chữ tín.

Câu 66. Khi đã hứa một việc mà sau đó nhận ra mình không thể thực hiện được, em nên làm gì?
A. Xin lỗi chân thành, giải thích lí do và tìm cách bù đắp hoặc nhờ người khác giúp đỡ một cách phù hợp
B. Giả vờ quên lời hứa và hi vọng người kia cũng quên
C. Đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho người khác để thoái thác trách nhiệm
D. Tiếp tục hứa thêm nhiều việc khác để lấp liếm
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì khi không thể giữ lời hứa vì lí do khách quan, cách đúng là xin lỗi chân thành, giải thích rõ lí do, tìm cách bù đắp hoặc nhờ giúp đỡ phù hợp, như vậy vẫn giữ được lòng tin dù lời hứa ban đầu không thực hiện được. Đáp án B sai vì giả vờ quên là dối trá, làm người kia thất vọng gấp đôi khi phát hiện. Đáp án C sai vì đổ lỗi cho hoàn cảnh hay người khác là thoái thác trách nhiệm, không dám nhận lỗi. Đáp án D sai vì hứa thêm để lấp liếm chỉ tạo ra thêm những lời hứa không thực hiện được.

Câu 67. Người bán hàng giữ chữ tín thể hiện qua việc làm nào sau đây?
A. Bán hàng thật, đúng chất lượng, đúng giá niêm yết và không cân thiếu, không nói dối về nguồn gốc hàng hóa
B. Quảng cáo sai sự thật để bán được nhiều hàng
C. Trộn hàng kém chất lượng vào hàng tốt để tăng lợi nhuận
D. Cân thiếu cho khách lạ, cân đủ cho khách quen
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì người bán hàng giữ chữ tín phải trung thực: bán hàng thật, đúng chất lượng, đúng giá niêm yết, cân đủ và nói thật về nguồn gốc hàng hóa, nhờ đó khách hàng tin tưởng và quay lại mua lần sau. Đáp án B sai vì quảng cáo sai sự thật là lừa dối khách hàng, vi phạm chữ tín và pháp luật. Đáp án C sai vì trộn hàng kém chất lượng là gian lận thương mại. Đáp án D sai vì cân thiếu cho khách lạ là phân biệt đối xử và gian dối, dù có cân đủ cho khách quen cũng không phải giữ chữ tín.

Câu 68. Giữ chữ tín trong học tập thể hiện qua việc làm nào sau đây?
A. Quay cóp trong kiểm tra để được điểm cao
B. Chép bài tập về nhà của bạn để nộp đúng hạn
C. Nộp bài đúng hạn, làm bài bằng chính sức mình, trung thực trong thi cử và nhận lỗi khi mắc sai sót
D. Hứa với thầy cô sẽ học tốt nhưng không bao giờ thực hiện
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì giữ chữ tín trong học tập là trung thực và có trách nhiệm: nộp bài đúng hạn, làm bài bằng sức mình, không gian dối trong thi cử và dám nhận lỗi khi sai sót. Đáp án A sai vì quay cóp là gian dối, hoàn toàn trái với chữ tín. Đáp án B sai vì chép bài của bạn để nộp là thiếu trung thực, dù nộp đúng hạn. Đáp án D sai vì hứa học tốt mà không thực hiện là hứa suông, thất tín với thầy cô và chính mình.

Câu 69. Nhận định nào sau đây KHÔNG phải là biểu hiện của giữ chữ tín?
A. Đúng hẹn, giữ lời hứa với mọi người
B. Nói trung thực, làm đúng như đã nói
C. Hứa suông, viện đủ lí do để thoái thác mỗi khi phải thực hiện lời hứa
D. Chịu trách nhiệm với lời nói và việc làm của mình
→ Đáp án: C.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là điều KHÔNG phải biểu hiện của giữ chữ tín. Đáp án C đúng vì hứa suông rồi viện đủ lí do để thoái thác là thất tín, hoàn toàn trái với giữ chữ tín. Các đáp án A, B, D đều là biểu hiện đúng của giữ chữ tín nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: đúng hẹn giữ lời hứa là đúng, nói trung thực làm đúng như đã nói là đúng, chịu trách nhiệm với lời nói là đúng.

Câu 70. Giữ chữ tín và sĩ diện có mối quan hệ như thế nào?
A. Giữ chữ tín là hứa những điều mình chắc chắn làm được; sĩ diện là hứa quá sức để được khen, rồi không thực hiện được
B. Giữ chữ tín và sĩ diện là một, không có gì khác nhau
C. Sĩ diện quan trọng hơn chữ tín vì được khen mới là thành công
D. Người giữ chữ tín không bao giờ cần từ chối lời đề nghị nào
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì giữ chữ tín đòi hỏi sự thận trọng: chỉ hứa những điều mình chắc chắn làm được; còn sĩ diện là hứa quá sức, hứa những điều vượt khả năng chỉ để được khen ngợi, rồi khi không thực hiện được thì trở thành thất tín. Đáp án B sai vì hai khái niệm khác nhau căn bản: chữ tín gắn với trung thực và trách nhiệm, sĩ diện gắn với thể diện hão. Đáp án C sai vì được khen nhờ hứa suông không phải thành công thật, mà là con đường nhanh nhất đến mất lòng tin. Đáp án D sai vì người giữ chữ tín cần biết từ chối khi không chắc làm được, đó mới là thận trọng và trung thực.

Câu 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70
Đáp án D A A C D A A C C A

Câu 71. Câu tục ngữ 'Một lần bất tín, vạn lần bất tin' muốn nhắc nhở điều gì?
A. Chỉ cần thất tín một lần, lòng tin của mọi người sẽ rất khó lấy lại, vì vậy phải luôn giữ chữ tín
B. Thất tín một lần cũng không sao vì mọi người sẽ quên nhanh
C. Chỉ cần xin lỗi là lòng tin sẽ trở lại như cũ ngay lập tức
D. Thất tín nhiều lần cũng không ảnh hưởng gì đến các mối quan hệ
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì câu tục ngữ nhấn mạnh cái giá của thất tín: chỉ một lần thất hứa cũng đủ làm mất lòng tin, và để lấy lại lòng tin phải mất rất nhiều thời gian, công sức, thậm chí không bao giờ lấy lại được hoàn toàn, vì vậy phải luôn cẩn trọng giữ chữ tín. Đáp án B sai vì mọi người không nhanh chóng quên một lần thất tín, nhất là khi việc thất tín gây thiệt hại. Đáp án C sai vì xin lỗi là cần thiết nhưng không đủ để lòng tin trở lại như cũ ngay lập tức, cần thời gian và hành động chứng minh. Đáp án D sai vì thất tín nhiều lần sẽ phá vỡ hoàn toàn các mối quan hệ.

Câu 72. Bạn nhờ em giữ bí mật về món quà sinh nhật bất ngờ dành cho bạn khác. Em nên làm gì?
A. Kể ngay cho người được tặng để tỏ ra thân thiết
B. Giữ đúng lời hứa, không tiết lộ bí mật cho đến khi món quà được tặng
C. Kể cho một vài bạn thân với điều kiện họ không kể lại
D. Úp mở, gợi ý để người được tặng tự đoán ra
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì giữ bí mật đã hứa là giữ chữ tín: không tiết lộ cho bất cứ ai cho đến khi món quà được tặng, để niềm vui bất ngờ được trọn vẹn. Đáp án A sai vì kể ngay cho người được tặng là phá vỡ lời hứa và làm hỏng bất ngờ. Đáp án C sai vì kể cho vài bạn thân với điều kiện không kể lại vẫn là tiết lộ bí mật, bí mật càng qua nhiều người càng dễ lộ. Đáp án D sai vì úp mở, gợi ý để người khác tự đoán ra cũng là tiết lộ một phần bí mật, vi phạm lời hứa.

Câu 73. Giữ chữ tín cần đi đôi với phẩm chất nào sau đây?
A. Trung thực, vì chỉ khi nói thật và làm thật thì lời hứa mới có giá trị
B. Khéo léo che giấu sự thật để mọi người vui lòng
C. Im lặng trong mọi tình huống để tránh mâu thuẫn
D. Hứa thật nhiều để mọi người nghĩ mình tốt
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì chữ tín và trung thực gắn bó chặt chẽ: chỉ khi nói thật, làm thật thì lời hứa mới đáng tin; người hay nói dối thì dù hứa hay đến đâu cũng không ai tin. Đáp án B sai vì che giấu sự thật để làm vui lòng người khác là dối trá khéo léo, vẫn phá vỡ chữ tín khi sự thật lộ ra. Đáp án C sai vì im lặng trong mọi tình huống, kể cả khi cần nói sự thật, là thiếu trách nhiệm, không phải giữ chữ tín. Đáp án D sai vì hứa thật nhiều mà không thực hiện được là thất tín, không phải là tốt.

Câu 74. Khi nào em nên từ chối một lời hứa?
A. Khi em chắc chắn mình không thể thực hiện được hoặc việc hứa đó trái với đạo đức, kỉ luật
B. Khi lời hứa đó không mang lại lợi ích gì cho em
C. Khi lời hứa đó khiến em mất thời gian vui chơi
D. Không bao giờ nên từ chối, dù không làm được cũng cứ hứa trước đã
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì từ chối khi không thể thực hiện hoặc khi việc hứa trái đạo đức, kỉ luật là thận trọng và trung thực, giúp tránh thất tín về sau; người giữ chữ tín không hứa bừa mà chỉ hứa những điều trong khả năng và đúng đắn. Đáp án B sai vì từ chối chỉ vì không có lợi cho mình là ích kỉ, không phải là giữ chữ tín. Đáp án C sai vì từ chối chỉ vì mất thời gian vui chơi là thiếu trách nhiệm với bạn bè, tập thể. Đáp án D sai vì hứa trước dù biết không làm được là hứa suông, con đường nhanh nhất đến thất tín.

Câu 75. Bạn trễ hẹn vì lí do khách quan như xe hỏng giữa đường. Bạn nên làm gì để vẫn giữ chữ tín?
A. Im lặng đến muộn, không giải thích gì
B. Báo trước cho người hẹn ngay khi biết mình sẽ đến muộn, xin lỗi và hẹn lại thời gian cụ thể
C. Đổ lỗi cho người khác và cho rằng trễ hẹn là chuyện bình thường
D. Hủy hẹn mà không báo trước để khỏi phải giải thích
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì khi gặp lí do khách quan không thể đến đúng hẹn, cách giữ chữ tín là báo trước ngay khi có thể, xin lỗi chân thành và hẹn lại thời gian cụ thể, thể hiện sự tôn trọng thời gian và lòng tin của người hẹn. Đáp án A sai vì im lặng đến muộn, không giải thích là thiếu tôn trọng người chờ đợi. Đáp án C sai vì đổ lỗi và coi trễ hẹn là bình thường là thiếu trách nhiệm. Đáp án D sai vì hủy hẹn không báo trước là thất tín nghiêm trọng, làm người hẹn mất công chờ đợi.

Câu 76. Chữ tín của thầy cô, người lớn có ý nghĩa gì đối với học sinh?
A. Thầy cô, người lớn giữ chữ tín sẽ làm gương để học sinh noi theo, tạo môi trường tin cậy cho học sinh học tập và rèn luyện
B. Thầy cô giữ chữ tín chỉ để học sinh sợ mà nghe lời
C. Chữ tín của người lớn không liên quan gì đến học sinh
D. Người lớn giữ chữ tín sẽ khiến học sinh ỷ lại, không cần cố gắng
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì thầy cô, người lớn giữ chữ tín như hứa trả bài đúng hẹn, công bằng trong đánh giá, nói đi đôi với làm sẽ trở thành tấm gương sống động để học sinh noi theo và tạo môi trường tin cậy, an toàn cho học sinh học tập, rèn luyện. Đáp án B sai vì giữ chữ tín không phải để học sinh sợ hãi mà để học sinh tôn trọng và tin cậy. Đáp án C sai vì chữ tín của người lớn ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nhân cách của học sinh. Đáp án D sai vì người lớn giữ chữ tín không khiến học sinh ỷ lại mà ngược lại, khuyến khích học sinh cũng sống có trách nhiệm.

Câu 77. Phân biệt giữ chữ tín và cứng nhắc như thế nào?
A. Giữ chữ tín là giữ đúng lời hứa, nhưng khi gặp tình huống bất khả kháng thì báo trước, xin lỗi và thỏa thuận lại; cứng nhắc là không chịu linh hoạt dù hoàn cảnh đã thay đổi
B. Giữ chữ tín và cứng nhắc hoàn toàn giống nhau
C. Giữ chữ tín là không bao giờ thay đổi lời hứa dù trong bất cứ hoàn cảnh nào
D. Cứng nhắc tốt hơn giữ chữ tín vì luôn giữ nguyên kế hoạch
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì giữ chữ tín không có nghĩa là máy móc: khi gặp tình huống bất khả kháng, người giữ chữ tín sẽ báo trước, xin lỗi và thỏa thuận lại một cách trung thực; còn cứng nhắc là bám chặt kế hoạch cũ dù hoàn cảnh đã thay đổi, gây thiệt hại cho cả hai bên mà vẫn cho rằng mình đúng. Đáp án B sai vì hai khái niệm khác nhau căn bản: chữ tín gắn với trách nhiệm và linh hoạt có nguyên tắc, cứng nhắc gắn với máy móc, thiếu suy xét. Đáp án C sai vì không bao giờ thay đổi lời hứa dù hoàn cảnh bất khả kháng là cứng nhắc, không phải giữ chữ tín đúng nghĩa. Đáp án D sai vì cứng nhắc không tốt hơn chữ tín, nó chỉ tạo ra sự khó chịu và thiệt hại không cần thiết.

Câu 78. Người bán hàng kém chất lượng, cân thiếu sẽ gặp hậu quả gì?
A. Khách hàng sẽ quay lại mua nhiều hơn vì giá rẻ
B. Khách hàng mất lòng tin, không quay lại, cửa hàng dần mất uy tín và thua lỗ
C. Cửa hàng sẽ nổi tiếng và phát đạt nhờ bán hàng rẻ
D. Không có hậu quả gì vì khách hàng không phát hiện ra
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì bán hàng kém chất lượng, cân thiếu là thất tín trong kinh doanh: khách hàng khi phát hiện sẽ mất lòng tin, không quay lại, truyền tai nhau khiến cửa hàng mất uy tín, doanh thu giảm dần và cuối cùng thua lỗ. Đáp án A sai vì khách hàng không quay lại mua hàng kém chất lượng chỉ vì giá rẻ, nhất là khi liên quan đến sức khỏe, an toàn. Đáp án C sai vì nổi tiếng nhờ gian dối là tai tiếng, không phải danh tiếng tốt để phát đạt. Đáp án D sai vì khách hàng ngày nay dễ dàng phát hiện hàng kém chất lượng và chia sẻ thông tin rất nhanh.

Câu 79. Để xây dựng chữ tín, học sinh nên bắt đầu từ những việc nhỏ nào?
A. Giữ đúng giờ giấc, hoàn thành bài tập đúng hạn, giữ lời hứa với bạn bè và trung thực trong mọi việc
B. Hứa thật nhiều việc lớn lao dù chưa làm được việc nhỏ nào
C. Chỉ giữ chữ tín với thầy cô, còn với bạn bè thì không cần
D. Giữ chữ tín chỉ trong những việc quan trọng, việc nhỏ thì không cần
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì chữ tín được xây dựng từ những việc nhỏ hằng ngày: đi học đúng giờ, nộp bài đúng hạn, giữ lời hứa nhỏ với bạn bè và trung thực trong từng việc làm; tích tiểu thành đại, những việc nhỏ đúng hẹn sẽ tạo nên uy tín lớn. Đáp án B sai vì hứa việc lớn lao trong khi việc nhỏ chưa làm được là hão huyền, dễ dẫn đến thất tín. Đáp án C sai vì chữ tín cần giữ với mọi người, không phân biệt thầy cô hay bạn bè. Đáp án D sai vì coi thường việc nhỏ sẽ dần tạo thói quen thất tín, đến việc lớn cũng khó giữ được.

Câu 80. Nhận định tổng hợp nào sau đây đúng nhất về giữ chữ tín?
A. Giữ chữ tín chỉ cần trong kinh doanh, trong học tập và bạn bè thì không cần
B. Giữ chữ tín là phẩm chất quý giá cần rèn luyện từ những việc nhỏ: nói đi đôi với làm, đúng hẹn, trung thực và chịu trách nhiệm
C. Giữ chữ tín là việc của người lớn, học sinh chưa cần quan tâm
D. Giữ chữ tín chỉ thể hiện khi có người khác giám sát, còn khi ở một mình thì không cần
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì giữ chữ tín là phẩm chất quý giá, cần rèn luyện từ những việc nhỏ hằng ngày: nói đi đôi với làm, đến đúng hẹn, trung thực trong lời nói, việc làm và dám chịu trách nhiệm với lời hứa của mình, trong mọi mối quan hệ và mọi hoàn cảnh. Đáp án A sai vì chữ tín cần trong mọi lĩnh vực: học tập, bạn bè, gia đình và kinh doanh. Đáp án C sai vì học sinh hoàn toàn cần rèn chữ tín ngay từ bây giờ, nhân cách hình thành từ tuổi học trò. Đáp án D sai vì chữ tín thật sự thể hiện ngay cả khi ở một mình, không có ai giám sát, đó mới là tự trọng và liêm chính.

Câu 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80
Đáp án A B A A B A A B A B

Chủ đề E. Bảo tồn di sản văn hóa (Câu 81–100)

Di sản văn hóa là kho báu của dân tộc: từ Cố đô Huế, Phố cổ Hội An đến làn điệu Quan họ, Nhã nhạc cung đình Huế. Bảo tồn di sản không chỉ là việc của Nhà nước mà là trách nhiệm của mỗi người dân, trong đó có học sinh. Em có thể góp phần bằng những việc làm nhỏ: tìm hiểu di sản quê hương, giữ gìn vệ sinh di tích, nhắc nhở bạn bè không viết vẽ bậy lên công trình cổ. Hai mươi câu hỏi dưới đây giúp em nắm vững khái niệm di sản vật thể, phi vật thể và cách ứng xử đúng khi gặp tình huống liên quan đến di sản.

Câu 81. Di sản văn hóa được hiểu là gì?
A. Những sản phẩm vật chất, tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác
B. Những công trình mới xây dựng trong vài năm gần đây
C. Những món đồ cổ có giá trị tiền bạc rất lớn
D. Những lễ hội mới được tổ chức lần đầu tiên trong năm nay
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì di sản văn hóa là những sản phẩm vật chất và tinh thần có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, được lưu truyền từ thế hệ này qua thế hệ khác, như di tích, lễ hội, làn điệu dân ca. Đáp án B sai vì công trình mới xây chưa trải qua thời gian, chưa mang giá trị lịch sử để trở thành di sản. Đáp án C sai vì giá trị tiền bạc không phải tiêu chí quyết định, nhiều di sản vô giá về tinh thần nhưng không thể định giá bằng tiền. Đáp án D sai vì lễ hội mới tổ chức lần đầu chưa được lưu truyền qua các thế hệ.

Câu 82. Di sản văn hóa được chia thành mấy loại? Kể tên các loại đó.
A. Chỉ có một loại duy nhất là di sản vật thể
B. Hai loại: di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể
C. Ba loại: di sản vật thể, di sản phi vật thể và di sản tự nhiên
D. Bốn loại: di sản vật thể, phi vật thể, di sản số và di sản tương lai
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì di sản văn hóa gồm hai loại: vật thể là những di sản có thể nhìn thấy, sờ thấy như di tích, công trình, cổ vật; phi vật thể là những di sản tồn tại trong đời sống tinh thần như làn điệu dân ca, lễ hội, phong tục, tri thức dân gian. Đáp án A sai vì chỉ kể vật thể là thiếu, bỏ qua mảng phi vật thể vô cùng phong phú. Đáp án C sai vì di sản tự nhiên như vịnh, rừng là một nhóm riêng trong phân loại của UNESCO, không nằm trong hai loại di sản văn hóa theo SGK. Đáp án D sai vì di sản số và di sản tương lai không phải là cách phân loại trong chương trình học.

Câu 83. Di sản văn hóa vật thể nào sau đây là di sản thế giới đầu tiên của Việt Nam được UNESCO công nhận?
A. Phố cổ Hội An
B. Thánh địa Mỹ Sơn
C. Quần thể di tích Cố đô Huế (1993)
D. Hoàng thành Thăng Long
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì Quần thể di tích Cố đô Huế được UNESCO ghi vào danh mục Di sản thế giới năm 1993, là di sản thế giới đầu tiên của Việt Nam, với giá trị toàn cầu về lịch sử, kiến trúc cung đình triều Nguyễn. Đáp án A sai vì Phố cổ Hội An được công nhận năm 1999, sau Cố đô Huế. Đáp án B sai vì Thánh địa Mỹ Sơn cũng được công nhận năm 1999, sau Cố đô Huế. Đáp án D sai vì Hoàng thành Thăng Long được công nhận năm 2010, muộn hơn nhiều so với Cố đô Huế.

Câu 84. Phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào thời gian nào?
A. Năm 1993
B. Năm 2000
C. Năm 2010
D. Tháng 12 năm 1999
→ Đáp án: D.
Đáp án D đúng vì Phố cổ Hội An được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa thế giới vào tháng 12 năm 1999, nhờ giá trị đặc biệt của một thương cảng cổ còn bảo tồn gần như nguyên vẹn kiến trúc, phố xá và nếp sống truyền thống. Đáp án A sai vì năm 1993 là năm Cố đô Huế được công nhận. Đáp án B sai vì năm 2000 không phải năm Hội An được công nhận. Đáp án C sai vì năm 2010 là năm Hoàng thành Thăng Long được công nhận.

Câu 85. Di sản văn hóa phi vật thể nào sau đây của Việt Nam đã được UNESCO vinh danh?
A. Dân ca Quan họ Bắc Ninh
B. Cầu Cần Thơ hiện đại
C. Tòa nhà cao tầng ở thành phố lớn
D. Khu công nghiệp mới xây
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì Dân ca Quan họ Bắc Ninh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO vinh danh, với những làn điệu đối đáp trữ tình, mượt mà gắn với lễ hội vùng Kinh Bắc. Đáp án B sai vì Cầu Cần Thơ là công trình giao thông hiện đại, không phải di sản văn hóa. Đáp án C sai vì tòa nhà cao tầng là công trình xây dựng hiện đại, không mang giá trị di sản. Đáp án D sai vì khu công nghiệp mới xây phục vụ sản xuất, không phải di sản văn hóa.

Câu 86. Vì sao chúng ta phải bảo tồn di sản văn hóa?
A. Vì di sản văn hóa là bản sắc, cội nguồn của dân tộc, giúp giáo dục thế hệ trẻ và phát triển du lịch bền vững
B. Vì bảo tồn di sản chỉ để thu hút khách du lịch nước ngoài
C. Vì di sản văn hóa không còn giá trị gì trong thời đại hiện nay
D. Vì bảo tồn di sản là việc làm tốn kém, không mang lại lợi ích gì
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì di sản văn hóa mang nhiều giá trị cùng lúc: là bản sắc và cội nguồn của dân tộc, là tài liệu sống giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, truyền thống, đồng thời là nền tảng phát triển du lịch bền vững, tạo sinh kế cho cộng đồng địa phương. Đáp án B sai vì thu hút du khách chỉ là một trong nhiều giá trị, không phải lí do duy nhất. Đáp án C sai vì di sản vẫn có giá trị to lớn trong hiện đại, nhất là giá trị giáo dục và bản sắc. Đáp án D sai vì bảo tồn di sản mang lại lợi ích lâu dài về văn hóa, giáo dục và kinh tế, không phải việc làm vô ích.

Câu 87. Pháp luật nước ta quy định như thế nào về việc bảo vệ di sản văn hóa?
A. Tổ chức, cá nhân có quyền phá hoại di sản nếu di sản nằm trên đất của mình
B. Nhà nước không quan tâm đến việc bảo vệ di sản văn hóa
C. Luật Di sản văn hóa (2001, sửa đổi, bổ sung 2009) quy định quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa
D. Chỉ các cơ quan nhà nước mới có trách nhiệm bảo vệ di sản, người dân không liên quan
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì Luật Di sản văn hóa năm 2001 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) là văn bản pháp lí quan trọng quy định quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản văn hóa, đồng thời quy định xử phạt hành vi xâm hại di sản. Đáp án A sai vì không ai, kể cả chủ đất, được quyền phá hoại di sản, hành vi đó bị pháp luật xử lí. Đáp án B sai vì Nhà nước rất quan tâm, đã ban hành luật riêng và đầu tư bảo tồn nhiều di sản. Đáp án D sai vì bảo vệ di sản là trách nhiệm chung của toàn xã hội, trong đó người dân, đặc biệt là học sinh, có vai trò quan trọng.

Câu 88. Hành vi nào sau đây cần bị phê phán vì xâm hại di sản văn hóa?
A. Tham gia dọn vệ sinh khu di tích
B. Tìm hiểu, tuyên truyền về giá trị của di sản quê hương
C. Khắc tên lên di tích, trộm cắp cổ vật, viết vẽ bậy lên công trình di sản
D. Quyên góp tiền tu bổ di tích bị xuống cấp
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì khắc tên lên di tích, trộm cắp cổ vật, viết vẽ bậy lên công trình là những hành vi xâm hại trực tiếp di sản, làm hư hỏng, mất giá trị lịch sử, văn hóa và bị pháp luật xử phạt, vì vậy cần bị phê phán nghiêm khắc. Đáp án A sai vì dọn vệ sinh khu di tích là việc làm tốt, góp phần bảo vệ di sản. Đáp án B sai vì tìm hiểu, tuyên truyền về di sản là cách phát huy giá trị di sản, đáng khen ngợi. Đáp án D sai vì quyên góp tu bổ di tích là đóng góp tích cực cho công tác bảo tồn.

Câu 89. Khi đào móng làm nhà, ông A phát hiện một chiếc bình cổ rất đẹp. Ông A nên làm gì?
A. Giữ bình cổ làm của riêng và bán cho người trả giá cao nhất
B. Đập vỡ bình cổ vì sợ bị tịch thu
C. Giao nộp bình cổ cho Sở Văn hóa hoặc bảo tàng để bảo tồn và nghiên cứu
D. Giấu bình cổ đi, không cho ai biết
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì cổ vật phát hiện được là di sản văn hóa của cộng đồng, cần giao nộp cho Sở Văn hóa hoặc bảo tàng để được bảo tồn, nghiên cứu và phát huy giá trị, đồng thời người giao nộp còn được khen thưởng theo quy định. Đáp án A sai vì giữ làm của riêng và bán kiếm lời là vi phạm pháp luật về di sản văn hóa. Đáp án B sai vì đập vỡ bình cổ là phá hoại di sản, hành vi đáng bị xử lí. Đáp án D sai vì giấu đi khiến di sản không được bảo tồn, nghiên cứu và có nguy cơ bị hư hỏng, thất lạc.

Câu 90. Thấy người khác khắc tên lên di tích, em nên làm gì?
A. Hùa theo khắc tên để có kỉ niệm
B. Nhắc nhở nhẹ nhàng và báo người quản lí di tích để ngăn chặn hành vi phá hoại
C. Đứng xem và chụp ảnh đăng mạng xã hội cho vui
D. Mặc kệ vì đó không phải việc của mình
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì nhắc nhở nhẹ nhàng và báo người quản lí là cách bảo vệ di sản đúng đắn: vừa ngăn chặn kịp thời hành vi phá hoại, vừa không gây mâu thuẫn gay gắt, thể hiện trách nhiệm công dân. Đáp án A sai vì hùa theo khắc tên là tiếp tay phá hoại di sản. Đáp án C sai vì đứng xem, chụp ảnh đăng mạng là cổ vũ cho việc xấu và không ngăn chặn được thiệt hại. Đáp án D sai vì mặc kệ hành vi phá hoại di sản là thờ ơ, thiếu trách nhiệm với tài sản văn hóa chung.

Câu 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90
Đáp án A B C D A A C C C B

Câu 91. Hình ảnh nào sau đây KHÔNG phải là di sản văn hóa?
A. Quần thể di tích Cố đô Huế
B. Dân ca Quan họ Bắc Ninh
C. Cầu Cần Thơ — công trình giao thông hiện đại bắc qua sông Hậu
D. Nhã nhạc cung đình Huế
→ Đáp án: C.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là hình ảnh KHÔNG phải di sản văn hóa. Đáp án C đúng vì Cầu Cần Thơ là công trình giao thông hiện đại phục vụ đi lại, không phải sản phẩm có giá trị lịch sử, văn hóa được lưu truyền qua các thế hệ, nên theo SGK, đây không phải là di sản văn hóa. Các đáp án A, B, D đều là di sản văn hóa nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: Cố đô Huế là di sản vật thể, Quan họ là di sản phi vật thể, Nhã nhạc cung đình Huế là di sản phi vật thể.

Câu 92. Để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể như dân ca Quan họ, chúng ta nên làm gì?
A. Ngừng hát Quan họ để giữ gìn nguyên vẹn
B. Chỉ để các nghệ nhân cao tuổi hát, thế hệ trẻ không cần học
C. Học hát, tham gia câu lạc bộ Quan họ, biểu diễn và giới thiệu làn điệu với bạn bè, du khách
D. Biến Quan họ thành nhạc thị trường cho dễ nghe
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì di sản phi vật thể chỉ sống khi được thực hành và truyền dạy: học hát, tham gia câu lạc bộ, biểu diễn và giới thiệu với bạn bè, du khách chính là cách bảo tồn sống động và hiệu quả nhất đối với Quan họ. Đáp án A sai vì ngừng hát sẽ khiến di sản mai một, chết dần, ngược với bảo tồn. Đáp án B sai vì chỉ để nghệ nhân cao tuổi hát mà thế hệ trẻ không học thì di sản sẽ không có người kế thừa. Đáp án D sai vì biến Quan họ thành nhạc thị trường làm mất bản sắc gốc của làn điệu, không phải bảo tồn.

Câu 93. Học sinh có thể góp phần bảo tồn di sản văn hóa bằng những việc làm nào?
A. Tìm hiểu di sản quê hương, giữ gìn vệ sinh di tích, tuyên truyền và nhắc nhở bạn bè cùng bảo vệ di sản
B. Xả rác tại di tích, viết vẽ bậy lên công trình cổ
C. Mua bán cổ vật không rõ nguồn gốc để sưu tầm
D. Không quan tâm đến di sản vì cho rằng đó là việc của người lớn
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì học sinh hoàn toàn có thể bảo tồn di sản bằng việc làm vừa sức: tìm hiểu giá trị di sản quê hương, giữ gìn vệ sinh di tích, tuyên truyền cho bạn bè và nhắc nhở người khác cùng bảo vệ. Đáp án B sai vì xả rác, viết vẽ bậy là phá hoại di sản, hoàn toàn trái với bảo tồn. Đáp án C sai vì mua bán cổ vật không rõ nguồn gốc có thể tiếp tay cho trộm cắp, buôn lậu di sản và vi phạm pháp luật. Đáp án D sai vì bảo vệ di sản là trách nhiệm chung, học sinh cũng là một phần của cộng đồng, không thể đứng ngoài.

Câu 94. Nguyên nhân nào sau đây khiến di sản văn hóa có nguy cơ bị mai một?
A. Di sản được nhiều người quan tâm, tìm hiểu
B. Di sản được đầu tư tu bổ, bảo tồn thường xuyên
C. Thế hệ trẻ lãng quên, không học tập và thực hành di sản; di sản bị thương mại hóa, khai thác quá mức
D. Di sản được đưa vào chương trình học tập của học sinh
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì hai nguyên nhân lớn làm di sản mai một là sự lãng quên của thế hệ trẻ (không học, không thực hành, không kế thừa) và sự thương mại hóa, khai thác quá mức làm biến dạng giá trị gốc của di sản. Đáp án A sai vì được nhiều người quan tâm, tìm hiểu là điều kiện tốt để di sản được bảo tồn, không phải nguyên nhân mai một. Đáp án B sai vì đầu tư tu bổ, bảo tồn thường xuyên giúp di sản bền vững hơn. Đáp án D sai vì đưa di sản vào chương trình học giúp thế hệ trẻ hiểu và yêu di sản, góp phần bảo tồn.

Câu 95. Di sản văn hóa vật thể nào sau đây gắn với triều đại phong kiến Việt Nam và được UNESCO công nhận?
A. Thành nhà Hồ, Thánh địa Mỹ Sơn, Hoàng thành Thăng Long
B. Cầu Cần Thơ, tòa nhà cao tầng, khu công nghiệp
C. Sân vận động hiện đại, trung tâm thương mại
D. Công viên nước, khu vui chơi giải trí mới xây
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì Thành nhà Hồ, Thánh địa Mỹ Sơn và Hoàng thành Thăng Long đều là di tích lịch sử gắn với các triều đại phong kiến Việt Nam và đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới, mang giá trị kiến trúc, lịch sử đặc biệt. Đáp án B sai vì Cầu Cần Thơ là công trình giao thông hiện đại, không gắn với triều đại phong kiến và không phải di sản. Đáp án C sai vì sân vận động, trung tâm thương mại là công trình hiện đại phục vụ đời sống đương đại. Đáp án D sai vì công viên nước, khu vui chơi mới xây là công trình giải trí hiện đại, không phải di sản.

Câu 96. Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương thuộc loại di sản văn hóa nào?
A. Di sản văn hóa vật thể vì có đền Hùng cụ thể
B. Di sản văn hóa phi vật thể vì là tín ngưỡng, lễ hội, phong tục được cộng đồng thực hành và lưu truyền
C. Di sản thiên nhiên vì gắn với núi Nghĩa Lĩnh
D. Không phải di sản văn hóa vì chỉ là tín ngưỡng dân gian
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là di sản văn hóa phi vật thể: đó là hệ thống tín ngưỡng, lễ hội, nghi lễ và phong tục được cộng đồng thực hành, trao truyền qua nhiều thế hệ, thể hiện đạo lí uống nước nhớ nguồn, và đã được UNESCO vinh danh. Đáp án A sai vì có đền Hùng cụ thể không làm cho tín ngưỡng trở thành vật thể; phần vật thể là đền, còn tín ngưỡng là phi vật thể. Đáp án C sai vì gắn với núi Nghĩa Lĩnh không làm cho tín ngưỡng thành di sản thiên nhiên. Đáp án D sai vì tín ngưỡng dân gian chính là một bộ phận quan trọng của di sản văn hóa phi vật thể.

Câu 97. Phân biệt di tích lịch sử và di sản văn hóa như thế nào?
A. Di tích lịch sử là công trình, địa điểm gắn với sự kiện, nhân vật lịch sử; di sản văn hóa là khái niệm rộng hơn, bao gồm cả di tích và các giá trị tinh thần như lễ hội, dân ca, phong tục
B. Di tích lịch sử và di sản văn hóa hoàn toàn giống nhau
C. Di tích lịch sử chỉ có ở nông thôn, di sản văn hóa chỉ có ở thành phố
D. Di tích lịch sử là cái cũ, di sản văn hóa là cái mới
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì di tích lịch sử là một bộ phận của di sản văn hóa vật thể, gắn với sự kiện, nhân vật lịch sử cụ thể; còn di sản văn hóa là khái niệm rộng hơn, bao gồm cả di tích vật thể và các giá trị phi vật thể như lễ hội, dân ca, phong tục, tri thức dân gian. Đáp án B sai vì hai khái niệm có phạm vi khác nhau, không hoàn toàn giống nhau. Đáp án C sai vì cả nông thôn và thành phố đều có di tích và di sản. Đáp án D sai vì cũ hay mới không phải tiêu chí phân biệt, di sản văn hóa có thể rất cổ xưa.

Câu 98. Trong lễ hội truyền thống, hành vi nào sau đây thể hiện văn minh và góp phần bảo tồn di sản?
A. Chen lấn, xô đẩy để tranh lộc, xả rác bừa bãi trong khu vực lễ hội
B. Tham gia lễ hội đúng quy định, giữ gìn vệ sinh, tôn trọng nghi lễ và phong tục địa phương
C. Hái hoa, bẻ cành cây cảnh trong khu di tích mang về nhà
D. Gây ồn ào, mất trật tự trong lúc diễn ra nghi lễ trang nghiêm
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì tham gia lễ hội đúng quy định, giữ gìn vệ sinh, tôn trọng nghi lễ và phong tục địa phương vừa thể hiện văn minh, vừa góp phần bảo tồn không gian và giá trị của lễ hội, di sản. Đáp án A sai vì chen lấn, xô đẩy, xả rác làm mất an ninh, vệ sinh và hình ảnh của lễ hội. Đáp án C sai vì hái hoa, bẻ cành trong khu di tích là phá hoại cảnh quan di sản. Đáp án D sai vì gây ồn ào, mất trật tự trong nghi lễ trang nghiêm là thiếu tôn trọng di sản và cộng đồng.

Câu 99. Bảo tồn di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch bền vững như thế nào?
A. Khai thác di sản hợp lí, có kế hoạch bảo vệ sẽ vừa tạo sinh kế cho người dân địa phương, vừa giữ được giá trị di sản lâu dài
B. Khai thác di sản càng nhiều càng tốt, không cần quan tâm đến bảo vệ
C. Đóng cửa hoàn toàn các di sản, không cho du khách tham quan
D. Phát triển du lịch không liên quan gì đến bảo tồn di sản
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì du lịch bền vững là khai thác di sản một cách hợp lí, có kế hoạch bảo vệ, giới hạn lượng khách, giữ gìn cảnh quan và môi trường, nhờ đó người dân địa phương có sinh kế từ du lịch mà giá trị di sản vẫn được giữ lâu dài. Đáp án B sai vì khai thác không quan tâm bảo vệ sẽ làm di sản xuống cấp, cạn kiệt nhanh chóng. Đáp án C sai vì đóng cửa hoàn toàn khiến di sản không được phát huy giá trị, cộng đồng không hưởng lợi và di sản dễ bị lãng quên. Đáp án D sai vì du lịch và bảo tồn gắn bó chặt chẽ: du lịch tạo nguồn lực cho bảo tồn, bảo tồn tạo sức hút cho du lịch.

Câu 100. Nhận định tổng hợp nào sau đây đúng nhất về bảo tồn di sản văn hóa?
A. Bảo tồn di sản chỉ là việc của Nhà nước, người dân không cần tham gia
B. Bảo tồn di sản chỉ cần giữ gìn di sản vật thể, di sản phi vật thể sẽ tự tồn tại
C. Bảo tồn di sản là trách nhiệm chung: bảo tồn cả vật thể và phi vật thể, bằng pháp luật, giáo dục và hành động cụ thể của mỗi người
D. Bảo tồn di sản là giữ nguyên mọi thứ, không được thay đổi hay phát huy gì thêm
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì bảo tồn di sản là trách nhiệm chung của Nhà nước và toàn xã hội, bao gồm cả di sản vật thể và phi vật thể, thực hiện bằng nhiều cách: pháp luật bảo vệ, giáo dục nâng cao nhận thức và hành động cụ thể của mỗi người như giữ gìn vệ sinh di tích, học tập và thực hành di sản. Đáp án A sai vì người dân, trong đó có học sinh, có vai trò quan trọng không thể thiếu. Đáp án B sai vì di sản phi vật thể không tự tồn tại mà cần được thực hành, truyền dạy liên tục, nếu không sẽ mai một. Đáp án D sai vì bảo tồn không có nghĩa là đóng băng mọi thứ mà còn bao gồm phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại một cách phù hợp.

Câu 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100
Đáp án C C A C A B A B A C

Chủ đề F. Ứng phó với tâm lí căng thẳng (Câu 101–120)

Căng thẳng là trạng thái tâm lí quen thuộc với học sinh: trước kì thi, khi mâu thuẫn với bạn bè hay khi áp lực từ gia đình. Căng thẳng ở mức vừa phải có thể tạo động lực, nhưng căng thẳng kéo dài sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe, học tập và các mối quan hệ. Bài học này dạy em nhận diện dấu hiệu căng thẳng, hiểu nguyên nhân và áp dụng các cách ứng phó tích cực như hít thở sâu, vận động, sắp xếp thời gian và chia sẻ với người tin cậy. Hai mươi câu hỏi dưới đây giúp em trang bị kĩ năng quản lí cảm xúc cho kì thi sắp tới và cho cả cuộc sống sau này.

Câu 101. Tâm lí căng thẳng (stress) được hiểu là gì?
A. Trạng thái vui vẻ, thoải mái khi được nghỉ ngơi
B. Trạng thái tâm lí khi con người cảm thấy áp lực, lo lắng, mệt mỏi trước những yêu cầu, khó khăn vượt quá khả năng ứng phó của bản thân
C. Trạng thái buồn ngủ sau một ngày học tập
D. Trạng thái hưng phấn khi đạt điểm cao
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì căng thẳng là trạng thái tâm lí xuất hiện khi con người đối diện với áp lực, khó khăn mà cảm thấy vượt quá khả năng ứng phó của mình, gây ra cảm giác lo lắng, mệt mỏi cả về tinh thần và thể chất. Đáp án A sai vì vui vẻ, thoải mái là trạng thái ngược với căng thẳng. Đáp án C sai vì buồn ngủ chỉ là biểu hiện sinh lí bình thường sau một ngày dài, chưa phải là căng thẳng. Đáp án D sai vì hưng phấn khi đạt điểm cao là cảm xúc tích cực, không phải căng thẳng.

Câu 102. Tình huống nào sau đây thường gây ra tâm lí căng thẳng cho học sinh?
A. Được nghỉ hè, vui chơi cùng gia đình
B. Nhận được lời khen của thầy cô vì bài làm tốt
C. Sắp đến kì thi nhưng chưa ôn tập xong, bài vở dồn dập và bị cha mẹ kì vọng quá cao
D. Được bạn bè rủ chơi thể thao vào cuối tuần
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì sắp thi mà chưa ôn xong, bài vở dồn dập cộng với kì vọng quá cao từ cha mẹ là những áp lực điển hình gây căng thẳng cho học sinh, khiến các em lo lắng, mất ngủ, khó tập trung. Đáp án A sai vì nghỉ hè, vui chơi cùng gia đình là thời gian thư giãn, giải tỏa căng thẳng. Đáp án B sai vì được khen khi làm bài tốt tạo cảm xúc tích cực, tự tin. Đáp án D sai vì chơi thể thao cuối tuần cùng bạn bè là hoạt động giải trí lành mạnh, giúp giảm căng thẳng.

Câu 103. Biểu hiện về mặt cơ thể khi bị căng thẳng là gì?
A. Ăn ngon, ngủ ngon, tinh thần sảng khoái
B. Hứng thú học tập tăng cao, làm bài nhanh và chính xác hơn
C. Tim đập nhanh, đau đầu, mệt mỏi, khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc
D. Cảm thấy yêu đời, muốn giúp đỡ mọi người nhiều hơn
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì khi căng thẳng, cơ thể phản ứng bằng các dấu hiệu sinh lí như tim đập nhanh, hồi hộp, đau đầu, mệt mỏi, khó ngủ hoặc ngủ không ngon giấc, đó là cách cơ thể báo hiệu đang chịu áp lực. Đáp án A sai vì ăn ngon, ngủ ngon, tinh thần sảng khoái là dấu hiệu của sức khỏe tốt, ngược với căng thẳng. Đáp án B sai vì hứng thú học tập tăng cao, làm bài nhanh chính xác là trạng thái tích cực, không phải căng thẳng. Đáp án D sai vì yêu đời, muốn giúp mọi người là cảm xúc tích cực, không phải biểu hiện của căng thẳng.

Câu 104. Biểu hiện về mặt tâm lí khi bị căng thẳng là gì?
A. Lo âu, cáu gắt, khó tập trung, hay quên và dễ buồn bã
B. Bình tĩnh, tự tin và suy nghĩ sáng suốt trong mọi việc
C. Vui vẻ, hào hứng và muốn khám phá mọi thứ xung quanh
D. Cảm thấy mọi việc đều dễ dàng, không có gì phải lo lắng
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì về mặt tâm lí, người căng thẳng thường lo âu, dễ cáu gắt vô cớ, khó tập trung vào bài vở, hay quên và dễ buồn bã, chán nản trước những việc vốn bình thường. Đáp án B sai vì bình tĩnh, tự tin, suy nghĩ sáng suốt là trạng thái tâm lí ổn định, ngược với căng thẳng. Đáp án C sai vì vui vẻ, hào hứng, muốn khám phá là cảm xúc tích cực. Đáp án D sai vì cảm thấy mọi việc đều dễ dàng, không lo lắng gì là trạng thái thư thái, không phải căng thẳng.

Câu 105. Nguyên nhân nào sau đây có thể gây ra tâm lí căng thẳng cho học sinh?
A. Áp lực học tập, mâu thuẫn với bạn bè, xung đột trong gia đình và sử dụng mạng xã hội quá nhiều
B. Được thầy cô khen ngợi và bạn bè yêu quý
C. Được tham gia các hoạt động vui chơi, thể thao phù hợp
D. Được nghỉ ngơi đầy đủ và ngủ đủ giấc mỗi ngày
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì các nguyên nhân phổ biến gây căng thẳng cho học sinh gồm áp lực học tập và thi cử, mâu thuẫn với bạn bè, xung đột trong gia đình và việc sử dụng mạng xã hội quá nhiều dẫn đến so sánh, thiếu ngủ, phụ thuộc. Đáp án B sai vì được khen ngợi và yêu quý tạo cảm xúc tích cực, giảm căng thẳng. Đáp án C sai vì vui chơi, thể thao phù hợp là cách giải tỏa căng thẳng hiệu quả. Đáp án D sai vì nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ đủ giấc giúp cơ thể và tinh thần phục hồi, phòng tránh căng thẳng.

Câu 106. Căng thẳng kéo dài có thể gây ra ảnh hưởng gì?
A. Giúp học sinh học giỏi hơn vì luôn trong trạng thái cảnh giác
B. Ảnh hưởng xấu đến sức khỏe (mất ngủ, đau đầu, suy giảm miễn dịch), kết quả học tập và các mối quan hệ
C. Giúp học sinh trở nên mạnh mẽ hơn mà không cần làm gì
D. Không gây ảnh hưởng gì đáng kể nếu học sinh quen dần
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì căng thẳng kéo dài không được giải tỏa sẽ ảnh hưởng xấu nhiều mặt: sức khỏe suy giảm như mất ngủ, đau đầu, mệt mỏi, giảm sức đề kháng; học tập sa sút do mất tập trung, hay quên; các mối quan hệ xấu đi do cáu gắt, thu mình. Đáp án A sai vì căng thẳng ở mức độ vừa phải trong thời gian ngắn có thể tạo động lực, nhưng kéo dài thì chỉ gây hại, không giúp học giỏi hơn. Đáp án C sai vì trở nên mạnh mẽ cần có cách ứng phó đúng, không phải tự nhiên mà có. Đáp án D sai vì quen dần với căng thẳng kéo dài không có nghĩa là không bị ảnh hưởng, nhiều hậu quả âm thầm tích lũy.

Câu 107. Cách ứng phó tích cực nào sau đây giúp giảm căng thẳng hiệu quả?
A. Hít thở sâu, vận động thể thao, nghe nhạc nhẹ và sắp xếp thời gian học tập, nghỉ ngơi hợp lí
B. Chơi game thâu đêm để quên đi áp lực
C. Cáu gắt, trút giận lên người khác
D. Thu mình, không nói chuyện với bất cứ ai trong thời gian dài
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì những cách ứng phó tích cực đã được khoa học chứng minh gồm hít thở sâu để cơ thể thư giãn, vận động thể thao để giải phóng năng lượng tiêu cực, nghe nhạc nhẹ để ổn định cảm xúc và sắp xếp thời gian học tập, nghỉ ngơi hợp lí để giảm áp lực dồn dập. Đáp án B sai vì chơi game thâu đêm làm mất ngủ, mệt mỏi thêm và khiến áp lực học tập dồn lại nặng hơn. Đáp án C sai vì cáu gắt, trút giận lên người khác làm tổn thương các mối quan hệ và không giải quyết được nguyên nhân căng thẳng. Đáp án D sai vì thu mình, không nói chuyện trong thời gian dài khiến căng thẳng tích tụ, dễ dẫn đến buồn bã, cô đơn.

Câu 108. Khi cảm thấy căng thẳng, em nên chia sẻ với ai?
A. Không chia sẻ với ai, tự chịu đựng một mình
B. Chia sẻ với người mà em tin cậy như cha mẹ, thầy cô, bạn thân để được lắng nghe, động viên và giúp đỡ
C. Chỉ chia sẻ với người lạ trên mạng xã hội
D. Chia sẻ với bất cứ ai gặp trên đường, kể cả người không quen biết
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì chia sẻ với người tin cậy như cha mẹ, thầy cô, bạn thân là cách ứng phó tích cực quan trọng: được lắng nghe, động viên và nhận lời khuyên, sự giúp đỡ phù hợp sẽ làm áp lực vơi đi rất nhiều. Đáp án A sai vì tự chịu đựng một mình khiến căng thẳng tích tụ, dễ dẫn đến buồn bã kéo dài. Đáp án C sai vì chỉ chia sẻ với người lạ trên mạng có thể gặp rủi ro về thông tin cá nhân và lời khuyên thiếu tin cậy. Đáp án D sai vì chia sẻ với bất cứ ai không quen biết là thiếu thận trọng, có thể làm lộ chuyện riêng tư.

Câu 109. Sắp xếp thời gian học tập hợp lí giúp giảm căng thẳng như thế nào?
A. Giúp học sinh học dồn vào một lúc để nhanh xong việc
B. Giúp học sinh tránh phải học những môn khó
C. Giúp học sinh học đều, không bị dồn việc vào phút cuối, có thời gian nghỉ ngơi nên giảm áp lực
D. Giúp học sinh không cần ôn bài vì đã có kế hoạch
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì sắp xếp thời gian hợp lí giúp học sinh học đều các môn, hoàn thành bài vở từng ngày thay vì dồn vào phút cuối, đồng thời dành thời gian nghỉ ngơi, vui chơi, nhờ đó áp lực giảm hẳn và hiệu quả học tập tăng lên. Đáp án A sai vì học dồn vào một lúc gây quá tải, mệt mỏi và căng thẳng hơn. Đáp án B sai vì sắp xếp thời gian không có nghĩa là tránh môn khó mà là phân bổ thời gian hợp lí cho cả môn khó và môn dễ. Đáp án D sai vì có kế hoạch không thay thế được việc ôn bài, kế hoạch chỉ giúp ôn bài hiệu quả hơn.

Câu 110. Suy nghĩ tích cực giúp ứng phó với căng thẳng như thế nào?
A. Giúp con người nhìn nhận khó khăn như thử thách có thể vượt qua, tìm giải pháp thay vì chỉ lo lắng và than phiền
B. Giúp con người phủ nhận hoàn toàn khó khăn, coi như khó khăn không tồn tại
C. Giúp con người đổ lỗi cho người khác để bản thân nhẹ nhõm
D. Giúp con người không cần làm gì mà khó khăn tự biến mất
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì suy nghĩ tích cực không phải là lạc quan mù quáng mà là nhìn nhận khó khăn như thử thách có thể vượt qua, tập trung tìm giải pháp thay vì chỉ lo lắng, than phiền, nhờ đó tinh thần vững vàng hơn và hành động hiệu quả hơn. Đáp án B sai vì phủ nhận khó khăn, coi như không tồn tại là trốn tránh, khó khăn vẫn còn đó và sẽ lớn dần. Đáp án C sai vì đổ lỗi cho người khác chỉ làm nhẹ nhõm nhất thời mà không giải quyết được vấn đề. Đáp án D sai vì không làm gì thì khó khăn không tự biến mất, suy nghĩ tích cực phải đi cùng hành động tích cực.

Câu 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110
Đáp án B C C A A B A B C A

Câu 111. Cách ứng phó nào sau đây KHÔNG tích cực khi bị căng thẳng?
A. Hít thở sâu và vận động thể thao
B. Chia sẻ với cha mẹ, thầy cô, bạn thân
C. Chơi game thâu đêm, cáu gắt với người khác và thu mình không giao tiếp
D. Sắp xếp thời gian học tập, nghỉ ngơi hợp lí
→ Đáp án: C.
Đây là câu hỏi dạng phủ định: đáp án đúng là cách KHÔNG tích cực. Đáp án C đúng vì chơi game thâu đêm làm mất ngủ, mệt mỏi; cáu gắt với người khác làm tổn thương các mối quan hệ; thu mình không giao tiếp khiến căng thẳng tích tụ, tất cả đều là cách ứng phó tiêu cực. Các đáp án A, B, D đều là cách ứng phó tích cực nên không phải đáp án của câu hỏi phủ định này: hít thở sâu, vận động là đúng, chia sẻ với người tin cậy là đúng, sắp xếp thời gian hợp lí là đúng.

Câu 112. Sắp đến kì thi, bạn Lan rất lo lắng vì còn nhiều bài chưa ôn xong. Bạn nên làm gì?
A. Thức trắng đêm trước ngày thi để học dồn tất cả các bài
B. Lập kế hoạch ôn tập theo thứ tự ưu tiên, học từng phần nhỏ, xen kẽ nghỉ ngơi và nhờ bạn bè, thầy cô giải đáp phần chưa hiểu
C. Bỏ thi vì quá lo lắng, không ôn kịp nữa
D. Quay cóp trong giờ thi để khỏi phải ôn tập
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì cách ứng phó đúng trước kì thi là lập kế hoạch ôn tập theo thứ tự ưu tiên, chia nhỏ bài vở, học xen kẽ nghỉ ngơi để não bộ tiếp thu tốt và nhờ bạn bè, thầy cô giải đáp phần chưa hiểu, nhờ đó lo lắng giảm dần khi tiến độ ôn tập rõ ràng. Đáp án A sai vì thức trắng đêm học dồn làm cơ thể kiệt sức, trí nhớ giảm sút, vào phòng thi càng căng thẳng hơn. Đáp án C sai vì bỏ thi là trốn tránh, gây hậu quả nặng nề hơn nhiều so với việc thi với kết quả chưa hoàn hảo. Đáp án D sai vì quay cóp là gian dối, vi phạm quy chế thi và không giúp bạn thực sự tiến bộ.

Câu 113. Khi xảy ra mâu thuẫn với bạn thân, cách ứng phó tích cực là gì?
A. Cãi nhau gay gắt để giành phần thắng bằng mọi giá
B. Nghỉ chơi ngay lập tức, không bao giờ nói chuyện nữa
C. Bình tĩnh lắng nghe nhau, nói rõ cảm xúc của mình một cách tôn trọng và cùng tìm cách hòa giải
D. Nói xấu bạn với các bạn khác để kéo mọi người về phía mình
→ Đáp án: C.
Đáp án C đúng vì khi mâu thuẫn với bạn thân, cách tích cực là bình tĩnh lắng nghe nhau, nói rõ cảm xúc và suy nghĩ của mình một cách tôn trọng, không xúc phạm, rồi cùng tìm cách hòa giải, nhờ đó tình bạn được hàn gắn và căng thẳng được giải tỏa. Đáp án A sai vì cãi nhau gay gắt để giành phần thắng chỉ làm mâu thuẫn sâu thêm và tổn thương cả hai bên. Đáp án B sai vì nghỉ chơi ngay lập tức, không nói chuyện là trốn tránh, đánh mất tình bạn vì một mâu thuẫn có thể giải quyết được. Đáp án D sai vì nói xấu bạn để kéo bè cánh là hành vi thiếu trung thực, phá hoại tình bạn và tập thể.

Câu 114. Khi nào học sinh bị căng thẳng cần nhờ người lớn giúp đỡ?
A. Khi căng thẳng kéo dài nhiều ngày, ảnh hưởng đến ăn ngủ, học tập hoặc xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực, muốn làm hại bản thân
B. Khi chỉ hơi lo lắng trước một bài kiểm tra nhỏ
C. Khi không cần giúp đỡ mà vẫn muốn gây chú ý
D. Không bao giờ cần nhờ người lớn vì học sinh phải tự giải quyết mọi việc
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì có những dấu hiệu cảnh báo cần nhờ người lớn ngay: căng thẳng kéo dài nhiều ngày không thuyên giảm, ảnh hưởng đến ăn ngủ, học tập, hoặc xuất hiện suy nghĩ tiêu cực, muốn làm hại bản thân, lúc đó sự giúp đỡ của cha mẹ, thầy cô hoặc chuyên gia là rất cần thiết và không có gì đáng xấu hổ. Đáp án B sai vì hơi lo lắng trước kiểm tra nhỏ là bình thường, học sinh có thể tự ứng phó bằng ôn tập và thư giãn. Đáp án C sai vì nhờ giúp đỡ để gây chú ý là động cơ không đúng, không phải dấu hiệu cần giúp đỡ thật sự. Đáp án D sai vì không phải việc gì học sinh cũng tự giải quyết được, nhờ người lớn khi cần là dũng cảm và khôn ngoan, không phải yếu đuối.

Câu 115. Hoạt động nào sau đây giúp thư giãn tinh thần khi bị căng thẳng?
A. Nghe nhạc nhẹ, đọc sách yêu thích, đi dạo hoặc tập thể dục vừa sức
B. Xem điện thoại liên tục nhiều giờ liền không nghỉ
C. Uống nước ngọt có ga thật nhiều để tỉnh táo
D. Thức khuya chơi game để quên hết mọi việc
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì nghe nhạc nhẹ, đọc sách yêu thích, đi dạo hoặc tập thể dục vừa sức đều là hoạt động thư giãn lành mạnh, giúp cơ thể thả lỏng, tinh thần dịu lại và lấy lại năng lượng tích cực. Đáp án B sai vì xem điện thoại liên tục nhiều giờ làm mắt mỏi, não bộ mệt mỏi thêm và dễ sa vào nội dung gây lo lắng. Đáp án C sai vì uống nhiều nước ngọt có ga không giúp thư giãn mà còn hại sức khỏe, gây khó ngủ. Đáp án D sai vì thức khuya chơi game làm rối loạn giấc ngủ, hôm sau càng mệt mỏi và căng thẳng hơn.

Câu 116. Để phòng tránh căng thẳng do sử dụng mạng xã hội, học sinh nên làm gì?
A. Dùng mạng xã hội có giới hạn thời gian, không so sánh bản thân với người khác và không tin mọi thông tin trên mạng
B. Dùng mạng xã hội cả ngày lẫn đêm để không bỏ lỡ thông tin nào
C. So sánh mình với những hình ảnh hoàn hảo trên mạng để có động lực
D. Tin tưởng tuyệt đối mọi thông tin, lời khuyên trên mạng xã hội
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì dùng mạng xã hội có giới hạn thời gian, không so sánh bản thân với hình ảnh đã qua chọn lọc, chỉnh sửa trên mạng và luôn kiểm chứng thông tin giúp học sinh tránh được những áp lực vô hình như tự ti, lo lắng, mất ngủ do mạng xã hội gây ra. Đáp án B sai vì dùng mạng cả ngày lẫn đêm gây nghiện, mất ngủ và sao nhãng học tập. Đáp án C sai vì so sánh với hình ảnh hoàn hảo trên mạng dễ gây tự ti, mặc cảm vì những hình ảnh đó thường không phản ánh thực tế. Đáp án D sai vì tin tuyệt đối mọi thông tin trên mạng dễ dẫn đến hiểu lầm, lo lắng không cần thiết và bị lừa đảo.

Câu 117. Khi thấy bạn đang căng thẳng, buồn bã, em nên giúp bạn như thế nào?
A. Lắng nghe bạn một cách chân thành, không phán xét, động viên và gợi ý bạn chia sẻ với người lớn nếu cần
B. Chế giễu bạn yếu đuối, hay buồn vì chuyện nhỏ
C. Ép bạn phải vui lên ngay lập tức
D. Kể chuyện buồn của bạn cho cả lớp nghe để mọi người cùng biết
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì giúp bạn đang căng thẳng cần bắt đầu bằng lắng nghe chân thành, không phán xét, sau đó động viên và gợi ý bạn chia sẻ với người lớn tin cậy nếu căng thẳng kéo dài, đó là cách giúp đỡ tôn trọng và hiệu quả. Đáp án B sai vì chế giễu bạn yếu đuối làm bạn tổn thương thêm và không dám chia sẻ nữa. Đáp án C sai vì ép bạn vui lên ngay lập tức là phủ nhận cảm xúc của bạn, không giúp bạn giải tỏa. Đáp án D sai vì kể chuyện buồn của bạn cho cả lớp là vi phạm sự riêng tư, làm bạn xấu hổ và mất lòng tin.

Câu 118. Phân biệt căng thẳng bình thường và căng thẳng kéo dài nguy hiểm như thế nào?
A. Căng thẳng bình thường chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn trước thử thách và tự hết khi thử thách qua đi; căng thẳng kéo dài nhiều ngày, ảnh hưởng đến ăn ngủ, học tập thì cần được giúp đỡ
B. Căng thẳng bình thường và căng thẳng kéo dài hoàn toàn giống nhau
C. Căng thẳng bình thường nguy hiểm hơn căng thẳng kéo dài
D. Căng thẳng kéo dài là bình thường, không cần quan tâm
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì căng thẳng bình thường là phản ứng tự nhiên, ngắn hạn trước thử thách như trước kì thi, và sẽ tự hết khi thử thách qua đi, thậm chí còn tạo động lực; còn căng thẳng kéo dài nhiều ngày, ảnh hưởng đến ăn ngủ, học tập, các mối quan hệ là dấu hiệu nguy hiểm, cần được người lớn giúp đỡ kịp thời. Đáp án B sai vì hai loại căng thẳng khác nhau rõ rệt về thời gian và mức độ ảnh hưởng. Đáp án C sai vì căng thẳng bình thường ngắn hạn ít nguy hiểm hơn căng thẳng kéo dài. Đáp án D sai vì căng thẳng kéo dài không phải là bình thường và rất cần được quan tâm, giúp đỡ.

Câu 119. Bạn bị điểm kém trong bài kiểm tra và cảm thấy rất buồn, căng thẳng. Cách ứng phó tốt nhất là gì?
A. Tự trách mình là người kém cỏi, không bao giờ tiến bộ được
B. Nhìn nhận điểm kém như một bài học: tìm ra nguyên nhân, hỏi thầy cô và bạn bè phần chưa hiểu, lập kế hoạch ôn lại để lần sau làm tốt hơn
C. Giấu bài kiểm tra, không cho cha mẹ biết và không ôn lại nữa
D. Đổ lỗi cho đề thi quá khó và thầy cô chấm không công bằng
→ Đáp án: B.
Đáp án B đúng vì cách ứng phó tốt nhất với điểm kém là nhìn nhận nó như một bài học: bình tĩnh tìm nguyên nhân sai sót, hỏi thầy cô và bạn bè phần chưa hiểu, lập kế hoạch ôn lại để lần sau làm tốt hơn, nhờ đó căng thẳng chuyển thành động lực tiến bộ. Đáp án A sai vì tự trách mình kém cỏi, không tiến bộ được là suy nghĩ tiêu cực, làm mất tự tin và gia tăng căng thẳng. Đáp án C sai vì giấu bài kiểm tra và không ôn lại khiến kiến thức hổng càng lớn, lần sau càng căng thẳng hơn. Đáp án D sai vì đổ lỗi cho đề khó và thầy cô chấm không công bằng là trốn tránh trách nhiệm, không giúp bản thân tiến bộ.

Câu 120. Nhận định tổng hợp nào sau đây đúng nhất về ứng phó với tâm lí căng thẳng?
A. Căng thẳng là điều không thể tránh khỏi hoàn toàn, nhưng có thể quản lí được bằng cách nhận diện nguyên nhân, áp dụng cách ứng phó tích cực và nhờ giúp đỡ khi cần
B. Căng thẳng là dấu hiệu của sự yếu đuối nên phải giấu kín, không được chia sẻ với ai
C. Chỉ cần suy nghĩ tích cực là mọi căng thẳng sẽ tự biến mất mà không cần hành động gì
D. Căng thẳng chỉ xảy ra với người lớn, học sinh không bao giờ bị căng thẳng
→ Đáp án: A.
Đáp án A đúng vì căng thẳng là một phần bình thường của cuộc sống, không thể tránh khỏi hoàn toàn, nhưng hoàn toàn có thể quản lí được: nhận diện nguyên nhân gây căng thẳng, áp dụng các cách ứng phó tích cực như hít thở sâu, vận động, sắp xếp thời gian, chia sẻ với người tin cậy và nhờ người lớn giúp đỡ khi căng thẳng kéo dài. Đáp án B sai vì căng thẳng không phải là yếu đuối, giấu kín chỉ làm mọi việc tệ hơn. Đáp án C sai vì suy nghĩ tích cực cần đi cùng hành động tích cực, chỉ nghĩ mà không làm thì căng thẳng không tự biến mất. Đáp án D sai vì học sinh cũng thường xuyên đối diện với căng thẳng từ học tập, bạn bè và gia đình.

Câu 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120
Đáp án C B C A A A A A B A

5. Phương pháp làm bài trắc nghiệm Giáo dục công dân hiệu quả

Làm bài trắc nghiệm môn Giáo dục công dân không khó nếu các em nắm được phương pháp. Dưới đây là những bí quyết đã được nhiều thầy cô và học sinh giỏi áp dụng thành công.
Đọc kĩ đề, gạch chân từ khóa phủ định: Nhiều câu hỏi dùng các từ như KHÔNG, SAI, CHƯA ĐÚNG, KHÔNG PHẢI. Chỉ cần đọc lướt và bỏ qua từ phủ định, các em sẽ chọn nhầm ngay đáp án ngược lại. Khi gặp những từ này, hãy khoanh tròn chúng lại và nhắc mình rằng đáp án đúng là điều ngược với suy nghĩ thông thường.
Loại trừ đáp án sai trước, chọn đáp án đúng sau: Với mỗi câu hỏi, hãy đọc cả bốn phương án rồi gạch bỏ những phương án chắc chắn sai. Thông thường các em sẽ loại được hai phương án ngay, chỉ còn hai phương án cần phân vân, tỉ lệ chọn đúng tăng lên đáng kể. Đừng vội chọn đáp án đầu tiên trông có vẻ đúng mà chưa đọc hết các phương án còn lại.
Gắn kiến thức với tình huống cụ thể: Khi gặp câu hỏi tình huống, hãy tưởng tượng mình chính là nhân vật trong tình huống đó và tự hỏi: người có phẩm chất tốt sẽ làm gì? Cách này giúp các em vận dụng kiến thức thay vì học vẹt, đặc biệt hiệu quả với các câu hỏi về giữ chữ tín, cảm thông và ứng phó căng thẳng.
Nhớ các mốc kiến thức quan trọng: Một số câu hỏi kiểm tra trí nhớ về con số và mốc thời gian như Cố đô Huế được UNESCO công nhận năm 1993, Phố cổ Hội An tháng 12 năm 1999, Luật Di sản văn hóa năm 2001 sửa đổi năm 2009. Các em nên ghi những mốc này ra giấy và đọc lại nhiều lần trước ngày thi.
Quản lí thời gian làm bài: Với đề 45 phút, các em nên dành khoảng 25 phút cho phần trắc nghiệm, 15 phút cho phần tự luận và 5 phút cuối để kiểm tra lại. Câu nào khó quá thì đánh dấu lại, làm câu khác trước rồi quay lại sau, tuyệt đối không ngồi quá lâu ở một câu.
Kiểm tra lại trước khi nộp bài: Trước khi nộp, hãy rà soát toàn bộ phiếu trả lời, đảm bảo không bỏ sót câu nào, không tô nhầm đáp án. Nhiều học sinh mất điểm oan chỉ vì tô lệch đáp án hoặc quên một câu dễ.

6. Lịch ôn tập 2 tuần trước kì thi

Lịch ôn dưới đây chia nhỏ 120 câu hỏi thành từng ngày, mỗi ngày ôn một phần vừa sức. Các em có thể điều chỉnh theo thời gian của mình, nhưng hãy giữ nguyên tắc: ôn đều mỗi ngày, không dồn vào một lúc.

Ngày Nội dung ôn tập Câu hỏi luyện tập
Ngày 1 Bài 1: khái niệm truyền thống, biểu hiện lòng tự hào Câu 1–10
Ngày 2 Bài 1: việc làm gìn giữ truyền thống, tổng kết chủ đề A Câu 11–20
Ngày 3 Bài 2: quan tâm, cảm thông, chia sẻ là gì Câu 21–30
Ngày 4 Bài 2: tình huống ứng xử, tổng kết chủ đề B Câu 31–40
Ngày 5 Bài 3: học tập tự giác, tích cực Câu 41–50
Ngày 6 Bài 3: quản lí thời gian, vượt qua trì hoãn, tổng kết chủ đề C Câu 51–60
Ngày 7 Ôn tập lại Bài 1–3, làm đề kiểm tra giữa kì mẫu Đọc lại bảng đáp án Câu 1–60
Ngày 8 Bài 4: khái niệm và biểu hiện của chữ tín Câu 61–70
Ngày 9 Bài 4: tình huống giữ chữ tín, tổng kết chủ đề D Câu 71–80
Ngày 10 Bài 5: di sản vật thể, phi vật thể, UNESCO Câu 81–90
Ngày 11 Bài 5: bảo tồn di sản, trách nhiệm học sinh, tổng kết chủ đề E Câu 91–100
Ngày 12 Bài 6: khái niệm, biểu hiện và nguyên nhân căng thẳng Câu 101–110
Ngày 13 Bài 6: cách ứng phó tích cực, tổng kết chủ đề F, làm đề tổng hợp 40 câu Câu 111–120
Ngày 14 Ôn nhẹ toàn bộ: đọc lại bảng khái niệm và bảng đáp án, chuẩn bị đồ dùng thi, ngủ sớm Đọc lại toàn bộ bảng đáp án

7. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hỏi: Phạm vi kiểm tra cuối kì 1 môn Giáo dục công dân 7 gồm những bài nào?
Đáp: Theo phân phối chương trình bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống năm học 2026–2027, học kì 1 môn Giáo dục công dân 7 gồm 6 bài: Bài 1 Tự hào về truyền thống quê hương, Bài 2 Quan tâm, cảm thông và chia sẻ, Bài 3 Học tập tự giác, tích cực, Bài 4 Giữ chữ tín, Bài 5 Bảo tồn di sản văn hóa và Bài 6 Ứng phó với tâm lí căng thẳng. Các bài 7, 8, 9, 10 thuộc học kì 2 và không có trong đề kiểm tra cuối kì 1. Phạm vi này đã được kiểm chứng từ phân phối chương trình, đề cương ôn tập cuối học kì 1 và ma trận đề thi của nhiều trường.

Hỏi: Đề kiểm tra cuối kì 1 môn Giáo dục công dân 7 có cấu trúc như thế nào?
Đáp: Đề thường làm trong 45 phút, gồm trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn, trắc nghiệm đúng/sai và tự luận. Trọng tâm của đề cuối kì là các bài 4, 5, 6, đồng thời vẫn có câu hỏi ôn lại các bài 1, 2, 3. Phần trắc nghiệm chiếm phần lớn số điểm, vì vậy luyện trắc nghiệm kĩ là cách tăng điểm nhanh nhất.

Hỏi: Ngân hàng 120 câu hỏi này có đủ để ôn thi không?
Đáp: Ngân hàng 120 câu hỏi bao phủ toàn bộ 6 bài học của học kì 1, mỗi bài 20 câu với đáp án và giải thích chi tiết. Nếu các em làm hết 120 câu, đọc kĩ phần giải thích của những câu làm sai và ôn lại bảng khái niệm thì hoàn toàn đủ kiến thức để đạt điểm cao trong kì thi cuối kì 1.

Hỏi: Làm sao để phân biệt di sản văn hóa vật thể và di sản văn hóa phi vật thể?
Đáp: Di sản văn hóa vật thể là những di sản có thể nhìn thấy, sờ thấy như di tích, công trình kiến trúc, cổ vật, ví dụ Cố đô Huế, Phố cổ Hội An, Thành nhà Hồ. Di sản văn hóa phi vật thể tồn tại trong đời sống tinh thần như làn điệu dân ca, lễ hội, phong tục, tín ngưỡng, ví dụ Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Nhã nhạc cung đình Huế, Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương. Một mẹo nhỏ: vật thể thì sờ được, phi vật thể thì chỉ cảm nhận được.

Hỏi: Khi bị căng thẳng trước kì thi, em nên làm gì?
Đáp: Trước hết, hãy hít thở sâu vài lần để cơ thể thư giãn. Sau đó lập kế hoạch ôn tập theo thứ tự ưu tiên, học từng phần nhỏ xen kẽ nghỉ ngơi, tránh học dồn vào phút cuối. Nếu vẫn lo lắng, hãy chia sẻ với cha mẹ, thầy cô hoặc bạn thân. Tuyệt đối không chơi game thâu đêm, không thu mình và không cáu gắt với người khác vì những cách đó chỉ làm căng thẳng nặng thêm.

Hỏi: Có cần học thuộc lòng tất cả các khái niệm trong sách giáo khoa không?
Đáp: Không cần học thuộc lòng từng câu chữ. Điều quan trọng là hiểu bản chất khái niệm và biết vận dụng vào tình huống. Ví dụ, thay vì thuộc lòng định nghĩa giữ chữ tín, em hãy hiểu rằng giữ chữ tín là giữ đúng lời hứa và trung thực, rồi áp dụng vào các tình huống như hứa trả sách cho bạn hay nộp bài đúng hạn. Bảng tra cứu khái niệm ở mục 3 giúp em nắm ý chính của từng khái niệm một cách nhanh gọn.

Hỏi: Câu hỏi dạng phủ định trong đề thi cần lưu ý gì?
Đáp: Câu hỏi dạng phủ định thường chứa các từ KHÔNG, SAI, CHƯA ĐÚNG, KHÔNG PHẢI, ví dụ: Nhận định nào sau đây KHÔNG phải là biểu hiện của sự cảm thông? Với dạng câu này, đáp án đúng là nhận định sai, tức là điều không đúng với kiến thức đã học. Các em hãy gạch chân từ phủ định ngay khi đọc đề để tránh chọn nhầm đáp án ngược lại.

8. Kết luận

Ngân hàng 120 câu hỏi trắc nghiệm môn Giáo dục công dân 7 trên đây đã bao phủ toàn bộ 6 bài học của học kì 1, từ truyền thống quê hương đến ứng phó với căng thẳng, với đáp án và giải thích chi tiết cho từng câu. Các em hãy ôn tập theo lịch 2 tuần đã gợi ý, làm từng chủ đề một, ghi lại những câu làm sai và đọc kĩ phần giải thích để hiểu sâu thay vì học vẹt. Khi đã nắm vững khái niệm và luyện đủ tình huống, đề kiểm tra cuối kì 1 sẽ không còn đáng sợ nữa.
Chúc các em ôn tập hiệu quả và đạt kết quả cao trong kì thi cuối học kì 1! Các em có thể tham khảo thêm nhiều tài liệu ôn tập các môn khác tại chuyên mục tin tức của ClassOn.

Luyện đề trên ClassOn

Xem đề thi công khai, ngân hàng câu hỏi và công thức — miễn phí.

Bài liên quan

Trợ giúp tại màn hình

Hướng dẫn màn hình

Chọn một chức năng hoặc xem hướng dẫn từng ô nhập và nút bấm trên màn hình này.

Chỉ dẫn chỉ giải thích thao tác; không tự bấm nút, lưu hay gửi dữ liệu.

Đọc hướng dẫn đầy đủ ↗