Hướng dẫn giải đề · Tiếng Anh · Lớp 9 · Tin giáo dục

Used to, be used to, get used to: bài tập phân biệt lớp 9

Phân biệt used to, be used to và get used to qua tình huống, 8 câu luyện tập có giải thích và bài viết lại câu cho học sinh lớp 9.

Used to, be used to và get used to: ba ý nghĩa cần phân biệt

Used to, be used to và get used to nhìn khá giống nhau nhưng trả lời ba câu hỏi khác nhau: trước đây có thói quen gì, hiện đã quen với việc gì, hay đang tập thích nghi với điều gì? Bài luyện dành cho học sinh lớp 9 này giúp em đọc tình huống trước khi chọn cấu trúc, thay vì thấy chữ to là điền ngay động từ nguyên thể. Toàn bộ tình huống và bài tập dưới đây được biên soạn riêng, không phải đề kiểm tra chính thức của trường.

1. Nhìn vào ý nghĩa trước khi chia động từ

Hãy tưởng tượng một bạn chuyển từ nhà gần trường đến nhà xa trường. Trước đây bạn đi bộ; bây giờ bạn đi xe buýt. Trong tuần đầu, việc dậy sớm còn khó khăn. Sau vài tháng, bạn thấy lịch sinh hoạt mới bình thường. Ba giai đoạn ấy không thể kể bằng cùng một mẫu câu. Khi viết, hãy ghi bằng tiếng Việt điều em muốn nói, rồi mới quyết định cấu trúc tiếng Anh phù hợp.

  • Used to + động từ nguyên thể: thói quen hoặc trạng thái trong quá khứ, nay không còn như vậy.
  • Be used to + danh từ hoặc V-ing: đã quen với một điều gì đó.
  • Get used to + danh từ hoặc V-ing: dần trở nên quen, nhấn mạnh quá trình thích nghi.

Ví dụ tự biên soạn: “Mai used to walk to school.” nói về cách đi học trước đây. “Mai is used to taking the bus.” nói việc đi xe buýt đã quen thuộc. “Mai is getting used to taking the bus.” diễn tả quá trình thích nghi đang diễn ra. Cả ba đều có tên Mai nhưng điểm nhìn thời gian và thông tin chính khác nhau.

2. Used to: đừng nhầm thói quen cũ với một lần xảy ra

“My grandfather used to repair bicycles.” gợi một công việc hay hoạt động lặp lại trước kia. Nếu muốn kể một sự việc riêng vào hôm qua, dùng quá khứ đơn: “My grandfather repaired my bicycle yesterday.” Không thêm used to chỉ vì câu có thời gian quá khứ. Em cần tìm bằng chứng cho tính lặp lại hoặc trạng thái kéo dài. Những chi tiết như when I was younger có thể giúp định hướng nhưng không tự động quyết định đáp án.

Với trạng thái, em có thể nói “There used to be a small garden here.”, nghĩa là trước đây nơi đây có một khu vườn nhỏ. Không cần phải có hành động lặp lại mỗi ngày. Điểm chung của trạng thái và thói quen trong cấu trúc này là sự tương phản với hiện tại. Sau used to, giữ be, live, play ở dạng nguyên thể; không viết used to lived.

Trong bài tập viết chuẩn thông dụng, phủ định dùng did not use to, câu hỏi dùng Did + chủ ngữ + use to...?. Ví dụ: “Did your sister use to collect stamps?” hoặc “I did not use to enjoy reading.” Sau did, từ use không mang đuôi d. Đây là việc chia trợ động từ, không phải đổi thành mẫu be used to.

3. Be used to: đã quen không có nghĩa là đã từng

Trong “I am used to working in a group.”, người nói thấy làm việc nhóm quen thuộc. Câu không khẳng định rằng người nói thích làm nhóm hoặc đang làm nhóm ngay lúc nói. Quen, thích và đang thực hiện là những ý khác nhau. Học sinh thường dịch máy móc thành “tôi đã từng làm nhóm”, khiến nội dung thay đổi mặc dù nhiều từ nhìn giống nhau.

Động từ be thể hiện thời gian và sự hòa hợp với chủ ngữ: am, is, are ở hiện tại; was, were ở quá khứ. “We were used to the noise.” nói về sự quen thuộc ở một thời điểm quá khứ. “She is not used to speaking in public.” cho biết cô ấy chưa quen phát biểu trước nhiều người. Không được bỏ is để viết “She not used to speaking”.

To trong cụm be used to là giới từ, nên phía sau có thể là danh từ, đại từ hoặc dạng V-ing. Em có thể viết “I am used to it.” khi it thay cho tình huống vừa nhắc. Nếu dùng động từ swim, dạng cần điền là swimming. Nếu dùng wake up, cả cụm thành waking up. Việc đổi sang V-ing không làm câu tự động thành thì tiếp diễn.

4. Get used to: quá trình chuyển từ lạ sang quen

Ví dụ “Nam is getting used to his new timetable.” tập trung vào việc Nam đang thích nghi với thời khóa biểu mới. Nếu viết “Nam is used to his new timetable.”, quá trình thích nghi không còn là trọng tâm. Hai câu đều có thể đúng về ngữ pháp, nhưng không thay thế nhau trong mọi ngữ cảnh. Bài trắc nghiệm tốt phải cung cấp thông tin để người làm phân biệt được ý nghĩa này.

Get có thể đổi theo thời gian: gets, got, will get, is getting. Phần used to phía sau không tự chia lại. “After two weeks, Linh got used to eating lunch at school.” kể rằng Linh đã quen sau hai tuần. “You will get used to the new classroom.” hướng về tương lai. Sau cụm đó, eating vẫn là V-ing dù động từ get ở quá khứ hay tương lai.

Ba tình huống phân biệt thói quen cũ, đã quen và đang thích nghi với việc đi xe buýt
Đọc thông điệp của tình huống trước khi chọn cấu trúc.

5. Một dạng dễ nhầm: vật được dùng để làm gì

“This machine is used to cut paper.” không nói chiếc máy quen với việc cắt giấy. Đây là câu bị động của động từ use, nghĩa là máy được sử dụng để cắt giấy. Phía sau to là cut nguyên thể để chỉ mục đích. So sánh “I am used to cutting paper.”, nghĩa là tôi đã quen cắt giấy. Muốn chọn đúng phải xét chủ thể, mục đích và toàn bộ ý nghĩa, không chỉ nhìn ba chữ is used to.

Em có thể thử thay bằng tiếng Việt “được sử dụng để”. Nếu phép thay hợp với câu nói về dụng cụ, đó là dấu hiệu của cấu trúc chỉ công dụng. Tuy nhiên, đây là cách hỗ trợ hiểu nghĩa, không thay cho việc đọc câu. Một người cũng có thể được bố trí để làm một nhiệm vụ trong câu bị động; vì vậy không nên học quy tắc cứng rằng chủ ngữ là người thì luôn phải dùng V-ing.

6. Bài tập chọn đúng dạng theo tình huống

Làm trước khi đọc lời giải. Các lựa chọn ở đây kiểm tra đúng cấu trúc đã nêu; khi có nhiều cách diễn đạt một ý, lời giải không coi các cách khác là sai chỉ vì không giống đáp án mẫu.

  1. When she was little, Hoa used to ___ shells. Chọn collect / collecting / collected.
  2. After months of practice, I am used to ___ in front of the class. Chọn speak / speaking / spoke.
  3. Did your parents ___ to live in this village? Chọn use / used / using.
  4. The new student is getting used to ___ a uniform. Chọn wear / wearing / wore.
  5. This small tool is used to ___ bottle caps. Chọn remove / removing / removed. Ý câu: công dụng của dụng cụ.
  6. We did not ___ to have a library near our home. Chọn use / used / using.
  7. My brother is used to the noise. It does not bother ___. Chọn he / him / his.
  8. After a month, we got used to ___ lunch earlier. Chọn have / having / had.

Đáp án và lý do

Câu 1: collect. Đây là hoạt động thường làm thời thơ ấu; sau used to cần nguyên thể. Collecting chỉ phù hợp nếu cấu trúc khác yêu cầu danh động từ. Collected sẽ tạo ra hai dấu hiệu quá khứ không đúng trong mẫu đang xét.

Câu 2: speaking. Người nói đã luyện nhiều tháng và nay quen với việc trình bày. Am used to ở đây mang nghĩa quen, không phải bị động chỉ công dụng. Vì vậy speaking là dạng phù hợp; speak không đứng sau giới từ to trong cụm này.

Câu 3: use. Câu hỏi đã có Did. Ta hỏi về trạng thái cư trú trước kia, nên phần sau chủ ngữ là use to live. Không chuyển live thành lived. Việc có parents số nhiều không làm thay đổi dạng use sau did.

Câu 4: wearing. Getting used to nhấn mạnh học sinh đang thích nghi. Wearing đi sau giới từ to. Nếu chỉ nhìn từ uniform rồi suy đoán thì không đủ; thông tin ngữ pháp quyết định dạng động từ, còn nội dung giúp hiểu quá trình.

Câu 5: remove. Đây là trường hợp dụng cụ được sử dụng để mở nắp. To remove diễn tả mục đích của việc sử dụng. Bài đã nói rõ ý công dụng nên không phân tích theo nghĩa quen thuộc của be used to.

Câu 6: use. Did not đưa câu về phủ định quá khứ. Câu hoàn chỉnh là “We did not use to have a library near our home.” Have ở nguyên thể. Không viết did not used vì did đã đảm nhận chức năng chia thì.

Câu 7: him. Câu thứ nhất xác nhận anh ấy đã quen với tiếng ồn. Trong câu thứ hai, bother là động từ và cần đại từ tân ngữ him. Câu này đồng thời nhắc rằng hiểu một cấu trúc không miễn cho ta kiểm tra phần ngữ pháp còn lại.

Câu 8: having. Got cho biết quá trình thích nghi đã đi tới một kết quả trong quá khứ; sau used to vẫn là having. Đừng dùng had chỉ vì thấy after a month và got. Thì của động từ chính không khiến mọi động từ trong câu đều mang dạng quá khứ.

7. Viết lại và tự kiểm tra ý nghĩa

Bài A. Trước đây Minh thường thức khuya, nhưng hiện nay không còn như vậy. Viết một câu bắt đầu “Minh used to...”. Đáp án tham khảo: “Minh used to stay up late.” Nếu muốn làm rõ đối lập, thêm “but he goes to bed early now.” Không viết Minh is used to staying up late vì như vậy lại nói Minh đã quen thức khuya.

Bài B. Lan mới vào câu lạc bộ và đang dần quen nói tiếng Anh với bạn mới. Đáp án tham khảo: “Lan is getting used to speaking English with her new friends.” Cụm is getting phản ánh giai đoạn chuyển tiếp. Chỉ dùng is used to nếu em muốn nói sự quen thuộc đã hình thành; đây là thay đổi thông tin, không đơn thuần thay một từ đồng nghĩa.

Bài C. Chúng tôi đã quen với bài tập nhóm nên không thấy cách học đó xa lạ. Có thể viết “We are used to doing group projects.” Hoặc “We are used to group projects.” Cả cụm danh từ lẫn V-ing đều phù hợp sau to. Khi chấm tự luận, cần chấp nhận các câu tự nhiên giữ đúng nghĩa thay vì chỉ chấp nhận một chuỗi chữ.

8. Một lượt ôn tập 15 phút

Trong năm phút đầu, chia giấy thành ba cột: trước đây, quen thuộc, đang thích nghi. Mỗi cột viết hai việc thật trong đời sống của em. Năm phút tiếp theo, chuyển sáu ý đó sang tiếng Anh và gạch chân động từ be hoặc get nếu có. Năm phút cuối, che tên cấu trúc rồi dịch ngược câu sang tiếng Việt. Nếu nghĩa dịch ngược khác ý ban đầu, sửa cấu trúc trước khi sửa chính tả.

Sau bài này, em có thể mở từ vựng Tiếng Anh 9 theo chủ đề để mở rộng từ về cuộc sống trước đây và các trải nghiệm. Khi viết câu về thói quen của mình, dùng từ vựng quen thuộc sẽ giúp em dành sự chú ý cho ý nghĩa của used to thay vì phải đoán quá nhiều từ mới.

Nguồn đối chiếu: British Council: Different uses of used to. Quy tắc được diễn giải ngắn; tình huống, câu hỏi và lời giải trong bài là nội dung biên soạn mới.

Luyện đề trên ClassOn

Xem đề thi công khai, ngân hàng câu hỏi và công thức — miễn phí.

Bài liên quan

Trợ giúp tại màn hình

Hướng dẫn màn hình

Chọn một chức năng hoặc xem hướng dẫn từng ô nhập và nút bấm trên màn hình này.

Chỉ dẫn chỉ giải thích thao tác; không tự bấm nút, lưu hay gửi dữ liệu.

Đọc hướng dẫn đầy đủ ↗