Hướng dẫn giải đề · Tiếng Anh · Lớp 10 · Tin giáo dục

Say và tell trong câu tường thuật: 20 câu luyện lớp 10

20 câu phân biệt say và tell cho lớp 10, có đáp án và sửa lỗi said me, told that, told to us; luyện người nghe, lời yêu cầu và đại từ.

Phân biệt say và tell trong câu tường thuật Tiếng Anh lớp 10

Trong bài câu tường thuật, nhiều học sinh đổi đúng thì nhưng vẫn mất điểm vì viết “said me” hoặc “told that”. Sai sót nằm ở phần mở đầu lời kể: người nói dùng say hay tell, người nghe xuất hiện ở đâu và phía sau là thông tin hay yêu cầu. Chuyên đề này dành cho học sinh lớp 10 muốn sửa đúng nhóm lỗi đó trước khi luyện các dạng tường thuật phức tạp hơn.

Bài học tập trung vào cách dùng say và tell trong ngữ cảnh phổ thông, không thay thế toàn bộ chuyên đề câu tường thuật. Hai mươi câu luyện tập, hội thoại và tình huống đều được ClassOn biên soạn mới. Khi làm bài, em cần đọc vai của người nói và người nghe; đừng chọn động từ chỉ vì nhìn thấy “that”, bởi cả say và tell đều có thể đi với mệnh đề bắt đầu bằng that khi cấu trúc đầy đủ.

1. Bảng phân biệt ngắn gọn

Để kể lại một thông tin, có thể dùng say + (that) + mệnh đề hoặc tell + người nghe + (that) + mệnh đề. Nếu muốn nêu người nghe với say, dùng say to + người nghe, không đặt ngay “me/us/her” sau say. Khi tường thuật một chỉ dẫn, cấu trúc thường dùng là tell + người nghe + to + động từ; dạng phủ định là tell + người nghe + not to + động từ. Say có quá khứ said; tell có quá khứ told. Xem phần đối chiếu tại Cambridge: Say or tell?.

Ý muốn diễn đạt Câu mẫu tự biên soạn Người nghe
Kể nội dung, không nêu người nghe Mai said that the library was closed. Không được nêu trong câu.
Kể nội dung và nêu người nghe Mai told us that the library was closed. Us đứng ngay sau told.
Nêu lời nói trực tiếp “The library is closed,” Mai said to us. Us đứng sau to.
Thuật lại lời yêu cầu Mai told us to wait outside. Us là người được yêu cầu chờ.
Thuật lại điều không được làm Mai told us not to enter. Us là người nhận chỉ dẫn.

Một mẹo kiểm tra thực tế là thử đặt câu hỏi “Ai nhận thông tin?” sau động từ. Trong “Mai told us…”, em đã có câu trả lời là us. Trong “Mai said…”, câu có thể hoàn chỉnh dù người nghe không được chỉ rõ. Tuy nhiên, đây chỉ là mẹo cho các cấu trúc đang học, không phải tuyên bố rằng tell lúc nào cũng phải kèm một người.

Sơ đồ say cộng nội dung, tell cộng người nghe và nội dung hoặc to V
Xác định người nhận thông tin trước khi chọn say hay tell.

2. Vì sao không nên học quy tắc tuyệt đối?

Tiếng Anh có các cụm như “tell a story”, “tell the truth”, “tell a joke”, trong đó có thể không nêu người nghe. Vì vậy câu “Grandpa told a story” không sai chỉ vì thiếu me hoặc us. Ngược lại, khi kể một mệnh đề thông tin bằng tell, ví dụ “Grandpa told us that the bridge was old”, us giữ vai trò quan trọng. Em cần nhận diện cả cụm từ thay vì đánh đồng mọi trường hợp của một động từ.

Với lời nói trực tiếp, say rất thông dụng. Nhưng không nên biến điều đó thành quy tắc rằng tell tuyệt đối không thể xuất hiện cạnh lời trích dẫn. Trong phạm vi bài này, các đáp án được thiết kế theo cấu trúc rõ ràng và ngữ cảnh đầy đủ để tránh loại một câu chỉ vì nó ít phổ biến hơn. Nếu đề yêu cầu chọn cách tự nhiên nhất, đó là tiêu chí khác với việc chọn câu duy nhất đúng ngữ pháp.

3. Tách chọn say/tell khỏi việc đổi thì

Hãy xử lý một câu tường thuật theo hai lượt. Lượt thứ nhất xác định cấu trúc: có người nghe ngay sau động từ hay không, có giới từ to hay không, phía sau là một mệnh đề hay một động từ nguyên thể. Lượt thứ hai mới xét đại từ, thì và các từ chỉ thời gian theo hoàn cảnh thuật lại. Hai lượt này giúp em không bỏ sót lỗi nhỏ khi đang tập trung vào một bảng đổi thì dài.

Ví dụ, Nam nói với Lan hôm thứ Hai: “I am tired.” Nếu Lan kể lại hôm thứ Ba, em có thể viết “Nam told me that he was tired.” Người kể là Lan nên me chỉ Lan, còn he chỉ Nam. Nếu người kể là một bạn khác không phải Lan, có thể dùng “Nam told Lan that he was tired.” Từ me không tự động xuất hiện chỉ vì câu gốc có lời nói với một người.

Trong bài tập có quy ước tường thuật ở thời điểm sau, đáp án thường lùi thì theo ngữ cảnh đã nêu. Trong giao tiếp, người nói có thể giữ hiện tại khi thông tin vẫn đúng hoặc còn liên quan. Do đó không nên khẳng định mọi hiện tại sau said đều sai. Bài này chỉ chấm lựa chọn say/tell ở các câu điền từ; những câu cần đổi thì sẽ nêu rõ hoàn cảnh để em có căn cứ.

4. Tám câu điền said hoặc told

Điền said hoặc told. Không thay đổi những từ đã có trong câu. Mục tiêu là kiểm tra cấu trúc mở đầu, không yêu cầu đổi thì của mệnh đề phía sau.

  1. Hoa ___ me that the meeting had been cancelled.
  2. Our teacher ___ that the next lesson would be online.
  3. “Please sit here,” Minh ___ to the visitor.
  4. The coach ___ us to bring water to practice.
  5. My sister ___ that she had already checked the timetable.
  6. The librarian ___ the children not to run between the shelves.
  7. Dad ___ a funny story during dinner.
  8. “I found your notebook,” An ___.

Đáp án có giải thích

Câu 1: told. Me là người nhận thông tin và đứng ngay sau chỗ trống. “Said me” không phù hợp với cấu trúc này. Nếu được phép sửa cả câu, có thể chọn “said to me”, nhưng đề yêu cầu giữ nguyên các từ còn lại nên đáp án cần điền là told.

Câu 2: said. Sau chỗ trống là that và một mệnh đề, không có người nghe. “The teacher told us that…” cũng là một câu đúng, nhưng phải có us. Việc người đọc đoán được giáo viên đang nói với học sinh không cho phép tự bỏ tân ngữ trong cấu trúc tell này.

Câu 3: said. Đề đã cho “to the visitor”, phù hợp với said to. Không chọn told rồi giữ nguyên to trước người nghe. Câu trực tiếp còn có dấu ngoặc kép và lời yêu cầu; em đang chọn động từ dẫn lời, chưa cần chuyển “Please sit here” sang câu gián tiếp.

Câu 4: told. Cụm “us to bring” cho biết ai nhận chỉ dẫn và cần làm gì. Động từ bring ở nguyên thể sau to, không phải bringing. Nếu đọc câu thành “huấn luyện viên nói rằng chúng tôi đã mang nước”, em đã chuyển một chỉ dẫn thành thông báo và làm sai ý.

Câu 5: said. Không có người nghe đứng giữa động từ tường thuật và that. Had checked diễn tả việc kiểm tra đã xảy ra trước thời điểm được thuật lại trong câu này. Chọn said/told không làm thay đổi thứ tự của các sự việc đã thể hiện trong mệnh đề.

Câu 6: told. “The children” là nhóm nhận lời nhắc; “not to run” là nội dung yêu cầu không chạy. Not đặt trước to trong mẫu đang luyện. Câu nói về hành vi trong thư viện, không khẳng định rằng những đứa trẻ thực tế đã chạy hay chưa chạy.

Câu 7: told. Đây là cụm “tell a story”, không phải mẫu tường thuật that-clause có người nghe bị bỏ thiếu. Từ funny bổ nghĩa cho story. Em cần ghi cả cụm vào sổ từ vựng để tránh áp dụng máy móc quy tắc “tell phải có me/us”.

Câu 8: said. Đây là lời nói trực tiếp và người nghe không được nêu. An là người phát ngôn. Chỉ riêng dấu ngoặc kép không phải cách kiểm tra duy nhất; em vẫn nên nhìn phần sau chỗ trống và xem câu đã có người nhận thông tin hay chưa.

5. Sáu câu sửa lỗi, mỗi câu một mục tiêu

Câu 9. Sửa câu “Lan said me that the bus was late.” Cách sửa tối thiểu là đổi said thành told: “Lan told me that the bus was late.” Một đáp án khác được chấp nhận nếu được thêm từ là “Lan said to me that the bus was late.” Hai cách đều đúng, vì vậy bài tự luận không nên chỉ chấp nhận một trong hai khi không có ràng buộc số từ.

Câu 10. Sửa “The guide told that the path was slippery”, với yêu cầu giữ told và thêm người nghe là “the students”. Đáp án: “The guide told the students that the path was slippery.” Đề đã xác định nhóm nghe nên em không cần tự suy đoán là me hay us. Slippery miêu tả con đường trơn; thông tin này giữ nguyên.

Câu 11. Sửa “The teacher told to us to open our books.” Bỏ to đứng trước us: “The teacher told us to open our books.” Trong câu có hai vị trí dễ nhầm: to trước người nghe là từ thừa, còn to trước open là thành phần của cấu trúc tường thuật yêu cầu, phải giữ lại.

Câu 12. Sửa “Mum told me not touch the hot pan.” Thêm to sau not: “Mum told me not to touch the hot pan.” Người mẹ đang yêu cầu không chạm vào chảo nóng. Không đổi thành “told me to not” trong bài này; mẫu cơ bản được luyện là not to + động từ.

Câu 13. Sửa “He said us to wait at the gate”, với yêu cầu giữ “us to wait”. Đáp án: “He told us to wait at the gate.” Đây là cấu trúc chỉ dẫn. Không chỉ thêm that sau said, bởi “that us to wait” không tạo thành một mệnh đề có chủ ngữ và động từ chia đúng dạng.

Câu 14. Sửa “My brother said a joke to make me laugh”, với yêu cầu dùng cụm thông dụng mang nghĩa kể một câu chuyện cười. Đáp án: “My brother told a joke to make me laugh.” Phần to make me laugh chỉ mục đích. Không nhầm to make với mẫu tell someone to do: ở đây a joke là nội dung được kể.

6. Bốn tình huống viết lại có xác định người kể

Câu 15. Hôm qua, Linh nói với tôi: “I will send you the notes.” Hôm nay tôi thuật lại, dùng told và quy ước lùi will thành would. Đáp án: “Linh told me that she would send me the notes.” I trong lời gốc chỉ Linh nên đổi thành she; you chỉ người đang thuật lại nên đổi thành me. Từ me đầu là người nhận lời nói; từ me sau là người nhận tài liệu, tình cờ cùng một người.

Câu 16. Hôm qua, một bạn nam nói: “I am busy.” Hôm nay em kể lại, không cần nêu người nghe và dùng quy ước lùi thì. Đáp án: “He said that he was busy.” Không chọn “He told that…”. Việc lùi am thành was và chọn said là hai quyết định riêng: một quyết định về thời điểm, một quyết định về cấu trúc.

Câu 17. Giáo viên nói với cả lớp: “Close your books.” Em là một thành viên của lớp, hãy thuật lại bằng told. Đáp án: “The teacher told us to close our books.” Us chỉ cả lớp gồm người kể; our thống nhất với nhóm đó. Không dùng “closed” sau to, vì động từ trong mẫu chỉ dẫn vẫn ở dạng nguyên thể.

Câu 18. Thủ thư nói với Nam: “Do not fold the pages.” Người kể không phải Nam, hãy thuật lại bằng told. Đáp án: “The librarian told Nam not to fold the pages.” Nam được giữ nguyên để tránh nhầm người nhận chỉ dẫn. Do not trong câu mệnh lệnh chuyển thành not to trong cấu trúc này; không giữ thêm do trước fold.

7. Đọc hội thoại và chọn cách thuật lại

Câu 19. Mai nói với An: “The art room is on the second floor.” Người kể là An và thuật lại ngay khi thông tin vẫn đúng. Chọn giữa “Mai said me that the art room is on the second floor” và “Mai told me that the art room is on the second floor”. Đáp án là câu thứ hai. Thì hiện tại is được giữ phù hợp với ngữ cảnh, nên không được loại câu này chỉ vì told là quá khứ.

Câu 20. Tại cổng trường, bảo vệ nói với hai học sinh: “Please leave your bicycles here.” Người kể chứng kiến sự việc, không nằm trong nhóm hai học sinh. Viết một câu bắt đầu bằng “The guard told…”. Đáp án mẫu: “The guard told the two students to leave their bicycles there.” Their chỉ xe của hai học sinh. Here được đổi thành there theo góc nhìn người kể đang thuật lại ở nơi khác; nếu người kể vẫn đứng đúng địa điểm đó, here cũng có thể phù hợp.

8. Cách luyện trong 15 phút mà không học thuộc đáp án

Trong năm phút đầu, làm tám câu điền từ và khoanh các tân ngữ me, us, the children. Nếu em sai câu có người nghe, hãy viết lại hai phiên bản: một phiên bản với told và một phiên bản với said to. So sánh vị trí người nghe trong hai câu giúp trí nhớ gắn với cấu trúc thay vì một bản dịch tiếng Việt chung chung là “nói”.

Trong năm phút tiếp theo, làm sáu câu sửa lỗi và ghi rõ thao tác: đổi động từ, thêm người nghe, bỏ to hay thêm to. Nếu đáp án của em sửa nhiều hơn một chỗ, hãy kiểm tra xem có phần nào vốn đã đúng nhưng bị thay không cần thiết. Một cách sửa tối thiểu thường dễ giải thích và ít tạo lỗi phụ hơn.

Năm phút cuối dành cho sáu tình huống còn lại. Trước khi viết, ghi tên người nói và người nghe bên lề. Sau đó xác định người đang kể là ai, kể ở đâu và khi nào. Đây là bước đặc biệt hữu ích với me, us, your, our, here và there. Nếu tình huống chưa nói rõ thời điểm, hãy tránh khẳng định chỉ có một lựa chọn thì hợp lệ.

9. Bảng tự soát cuối bài

  • Sau said có ngay me, him, her hoặc us không? Nếu có, kiểm tra xem cần told hay cần thêm to.
  • Sau told có that-clause nhưng thiếu người nghe không? Nếu có, bổ sung người nghe phù hợp với ngữ cảnh.
  • Đây có phải cụm kể chuyện, nói thật hoặc kể chuyện cười không? Nếu có, không áp dụng máy móc mẫu tell + người.
  • Với chỉ dẫn, người nghe đã đứng trước to + động từ chưa? Với yêu cầu phủ định, đã có not to chưa?
  • Đại từ có phản ánh đúng người đang kể không? Thì và từ chỉ nơi chốn có phù hợp với thời điểm thuật lại không?

Khi đã làm chắc chuyên đề hẹp này, em có thể mở đề luyện Tiếng Anh tổng hợp trên ClassOn để nhận diện động từ tường thuật trong ngữ cảnh dài hơn; học sinh lớp 10 nên chọn phần vừa sức, không xem cấu trúc đề đó là yêu cầu riêng của lớp mình. Điều quan trọng là giữ đúng người nói, người nghe và nội dung, thay vì chỉ đổi một động từ theo cảm giác.

Luyện đề trên ClassOn

Xem đề thi công khai, ngân hàng câu hỏi và công thức — miễn phí.

Bài liên quan

Trợ giúp tại màn hình

Hướng dẫn màn hình

Chọn một chức năng hoặc xem hướng dẫn từng ô nhập và nút bấm trên màn hình này.

Chỉ dẫn chỉ giải thích thao tác; không tự bấm nút, lưu hay gửi dữ liệu.

Đọc hướng dẫn đầy đủ ↗