Đề kiểm tra giữa kỳ 1 Giáo dục công dân 7 (Kết nối tri thức) — Đề bài, đáp án và giải thích chi tiết

Lên lớp 7, vòng tròn quan tâm của môn Giáo dục công dân mở rộng thêm một bước: từ gia đình (lớp 6) ra quê hương, từ yêu thương con người nói chung đến quan tâm, cảm thông và chia sẻ nói riêng, và thêm một yêu cầu hoàn toàn mới về cách học — học tập tự giác, tích cực. Đề kiểm tra giữa kỳ 1 Giáo dục công dân 7 dưới đây do ClassOn biên soạn theo sách Kết nối tri thức với cuộc sống, gồm 20 câu, làm bài trong 60 phút: Phần I có 16 câu trắc nghiệm nhiều lựa chọn (4,0 điểm) và Phần II có 4 câu tự luận dạng bài tập tình huống (6,0 điểm), bao quát đúng ba bài đầu của chương trình.

Bài viết này in trọn bộ cho em: ma trận đề, toàn bộ đề bài, bảng đáp án nhanh, giải thích chi tiết từng câu trắc nghiệm, gợi ý chấm từng câu tự luận theo từng bước điểm và thang điểm đầy đủ để em tự đối chiếu sau khi làm. Đề GDCD 7 cài nhiều cặp phân biệt rất "gắt": truyền thống tốt đẹp với hủ tục trong cùng một lễ hội, cảm thông với thương hại bề trên, chia sẻ với ban ơn bố thí, học tự giác với học đối phó — nhận diện được các cặp đối lập này là em đã nắm phần lớn điểm của đề.

Nhưng khoan mở phần đáp án vội. Hãy tự làm đề một lượt như thi thật — bấm giờ 60 phút, không mở sách — rồi mới quay lại soi hai lỗi kinh điển: chọn phương án tuyệt đối hoá ("mọi hoạt động trong lễ hội đều tốt đẹp") và viết tự luận chung chung mà không xử lí đúng tình huống được giao. Em có thể làm đề trực tuyến trên ClassOn để có đồng hồ bấm giờ như phòng thi và được chấm tự động phần trắc nghiệm; xem đề không cần đăng nhập và hoàn toàn miễn phí.

Thông tin chung về đề thi

• Môn: Giáo dục công dân — Lớp: 7 — Kỳ thi: Giữa kỳ 1, năm học 2026–2027
• Bộ sách: Kết nối tri thức với cuộc sống (KNTT)
• Thời gian làm bài: 60 phút — Thang điểm: 10,0 điểm
• Cấu trúc: 20 câu. Phần I — Trắc nghiệm nhiều lựa chọn gồm 16 câu (mỗi câu 0,25 điểm, tổng 4,0 điểm). Phần II — Tự luận gồm 4 câu dạng bài tập tình huống và liên hệ bản thân (mỗi câu 1,5 điểm, tổng 6,0 điểm)
• Tỉ lệ trắc nghiệm / tự luận: 40% / 60% — đúng chuẩn đề kiểm tra định kỳ môn xã hội cấp THCS: phần tự luận nặng điểm để rèn kĩ năng nhận xét hành vi, xử lí tình huống và lập kế hoạch
• Phân bổ mức độ: Nhận biết 3,0 điểm (30%) — Thông hiểu 3,0 điểm (30%) — Vận dụng 3,0 điểm (30%) — Vận dụng cao 1,0 điểm (10%)
• Hình thức: Làm online trên ClassOn có bấm giờ và chấm tự động phần trắc nghiệm; phần tự luận em đối chiếu bài làm của mình với gợi ý chấm và thang điểm từng bước trong bài này để tự chấm và rút kinh nghiệm

Phạm vi kiến thức của đề

Đề bám tiến độ nửa đầu học kỳ 1 Giáo dục công dân 7 KNTT, phủ ba bài đầu tiên của chương trình:

• Bài 1 — Tự hào về truyền thống quê hương: khái niệm truyền thống quê hương là những giá trị tốt đẹp do cộng đồng địa phương tạo ra và lưu truyền qua nhiều thế hệ; các truyền thống tiêu biểu như nghề thủ công, lễ hội, di tích, làn điệu dân ca; yêu cầu giữ gìn, phát huy có chọn lọc và bài trừ hủ tục, mê tín, tệ nạn trá hình trong lễ hội.
• Bài 2 — Quan tâm, cảm thông và chia sẻ: khái niệm quan tâm là để ý, chăm sóc; cảm thông là hiểu và đồng cảm, biết đặt mình vào vị trí của người khác; chia sẻ là san sẻ, giúp đỡ xuất phát từ sự đồng cảm và tôn trọng — phân biệt rõ với thương hại bề trên và ban ơn, bố thí.
• Bài 3 — Học tập tự giác, tích cực: khái niệm học tập tự giác là chủ động hoàn thành nhiệm vụ học tập không cần nhắc nhở, giám sát; học tập tích cực là hăng hái xây dựng bài, chủ động mở rộng hiểu biết, biết tự đặt câu hỏi; thái độ trái ngược là học đối phó, bị động, học dồn vào ngày sắp kiểm tra.

Đề chưa đưa vào các bài tiếp theo của học kỳ 1 như bảo tồn di sản văn hoá, ứng phó với tâm lí căng thẳng, cũng như các chủ đề của học kỳ 2 — đó là phạm vi của các đề cuối kỳ và giữa kỳ 2.

Một lưu ý hữu ích: ba chủ đề mở đầu này cũng là những bài mở đầu của Giáo dục công dân 7 ở cả ba bộ sách (Kết nối tri thức, Chân trời sáng tạo, Cánh diều), với cùng hệ thống khái niệm cốt lõi. Dù lớp em học bộ sách nào, em vẫn dùng đề này để luyện đúng phần kiến thức trọng tâm nhất của giữa kỳ 1 — đặc biệt là hai cặp phân biệt "chia sẻ và ban ơn", "tự giác và đối phó" sẽ còn quay lại ở nhiều đề sau này.

Ma trận đề

Nhìn vào ma trận, có hai điểm đáng chú ý. Thứ nhất, chủ đề Quan tâm, cảm thông và chia sẻ nặng điểm nhất (3,0 điểm) và là chủ đề duy nhất mà cả hai ý của câu tự luận đều nằm ở mức thông hiểu — nghĩa là thuộc khái niệm thôi chưa đủ, em phải biết nhận xét thái độ của người khác và đề xuất việc làm cụ thể trong một hoàn cảnh khó khăn có thật. Thứ hai, toàn bộ mức vận dụng cao dồn vào Câu 20, câu kể lại việc làm của bản thân và xây dựng kế hoạch học tập tự giác, tích cực: câu này không học tủ được, em cần chuẩn bị sẵn một câu chuyện thật và một bản kế hoạch có đủ ba thành phần — mục tiêu, việc làm kèm thời gian biểu, cách tự kiểm tra.

Đề bài đầy đủ

Phần I — Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (4,0 điểm)

Mỗi câu chỉ có một đáp án đúng. Mỗi câu đúng được 0,25 điểm.

Chủ đề 1: Tự hào về truyền thống quê hương

Câu 1. Truyền thống quê hương là
A. những giá trị tốt đẹp do cộng đồng người dân địa phương tạo ra và lưu truyền qua nhiều thế hệ
B. những thói quen sinh hoạt của một gia đình ở địa phương
C. những công trình mới được xây dựng ở địa phương
D. những mặt hàng bán chạy nhất của địa phương

Câu 2. Nội dung nào sau đây là truyền thống tốt đẹp của quê hương cần được giữ gìn?
A. Tệ nạn cờ bạc trá hình trong dịp lễ hội
B. Nghề dệt thổ cẩm thủ công lâu đời của địa phương
C. Hủ tục mê tín gây tốn kém và ảnh hưởng đến sức khoẻ
D. Thói quen xả rác bừa bãi ra nơi công cộng

Câu 3. Việc làm nào sau đây thể hiện giữ gìn và phát huy truyền thống quê hương?
A. Phá bỏ di tích lịch sử để lấy mặt bằng xây nhà
B. Chê các làn điệu dân ca của quê hương là lạc hậu
C. Tham gia tổng vệ sinh, tu sửa di tích lịch sử — văn hoá ở địa phương
D. Chỉ quan tâm đến văn hoá nước ngoài, không cần biết văn hoá quê hương

Câu 4. Một số bạn cho rằng lễ hội truyền thống của làng "chỉ tốn thời gian, giới trẻ không cần tham gia". Nhận xét nào sau đây là đúng?
A. Đồng tình, vì tham gia lễ hội không giúp ích gì cho học tập
B. Đồng tình, vì lễ hội là hoạt động dành cho người lớn
C. Không đồng tình, vì mọi hoạt động diễn ra trong lễ hội đều tốt đẹp, kể cả mê tín và cờ bạc
D. Không đồng tình; lễ hội là nét đẹp văn hoá cần được trân trọng và tham gia phù hợp, đồng thời cần bài trừ các hoạt động mê tín, lãng phí, cờ bạc trá hình

Câu 5. Quê hương bạn Hà nổi tiếng với nghề làm nón lá nhưng ít người biết đến. Việc làm nào sau đây giúp Hà góp phần phát huy truyền thống quê hương?
A. Tìm hiểu về nghề làm nón và giới thiệu với bạn bè, du khách khi có dịp
B. Khuyên người dân trong làng bỏ nghề vì làm nón vất vả, thu nhập thấp
C. Giữ kín thông tin về nghề, không chia sẻ với người ngoài địa phương
D. Chỉ cảm thấy tự hào khi nghề nón được đưa lên báo, truyền hình

Chủ đề 2: Quan tâm, cảm thông và chia sẻ

Câu 6. Cảm thông là
A. thương hại người khác với thái độ bề trên
B. hiểu và đồng cảm với cảm xúc, hoàn cảnh của người khác, biết đặt mình vào vị trí của người đó
C. đồng ý với mọi việc làm của người khác
D. đem chuyện buồn của người khác kể cho nhiều người biết

Câu 7. Hành vi nào sau đây thể hiện sự quan tâm, chia sẻ với người khác?
A. Chỉ quan tâm đến những người giàu có, nổi tiếng
B. Nghe bạn tâm sự rồi đem kể lại cho cả lớp biết
C. Thăm hỏi, động viên và giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn, chuyện buồn
D. Làm ngơ khi thấy bạn khóc vì bị điểm kém

Câu 8. Thấy bạn cùng bàn buồn vì bị điểm kém, bạn Hải nói: "Có thế mà cũng khóc, yếu đuối quá!". Nhận xét nào sau đây là đúng về Hải?
A. Hải thẳng thắn, nói đúng sự thật nên không có gì sai
B. Hải đang động viên bạn theo cách riêng của mình
C. Hải không sai vì điểm kém là do bạn tự chịu trách nhiệm
D. Hải thiếu sự cảm thông, chia sẻ; đáng lẽ Hải nên an ủi và giúp bạn vượt qua

Câu 9. Điểm khác biệt căn bản giữa chia sẻ và ban ơn, bố thí là
A. chia sẻ thì cho ít hơn, bố thí thì cho nhiều hơn
B. chia sẻ chỉ dành cho người thân trong gia đình
C. bố thí xuất phát từ lòng tốt nhiều hơn chia sẻ
D. chia sẻ xuất phát từ sự đồng cảm và tôn trọng người được giúp đỡ, còn ban ơn mang tính bề trên, dễ làm người nhận mặc cảm

Câu 10. Bạn thân của em bị cả nhóm hiểu lầm và xa lánh, trong khi em biết bạn không hề làm điều bị đồn đại. Việc làm nào sau đây là đúng?
A. Lắng nghe, chia sẻ với bạn và tìm cách giúp các bạn trong nhóm hiểu đúng sự việc
B. Cũng xa lánh bạn để tránh bị liên luỵ
C. Không quan tâm vì đó không phải việc của mình
D. Hùa theo nhóm để được hoà đồng với mọi người

Câu 11. Bà cụ hàng xóm sống một mình, con cháu ở xa, ít người qua lại thăm nom. Việc làm nào sau đây thể hiện sự quan tâm, chia sẻ với bà?
A. Tránh tiếp xúc vì bà không phải người thân của mình
B. Thường xuyên sang thăm hỏi, giúp bà những việc nhỏ vừa sức như quét sân, mua giúp đồ dùng
C. Chỉ sang thăm bà vào dịp lễ, Tết cho có lệ
D. Kể với mọi người rằng bà cụ rất đáng thương nhưng bản thân không làm gì

Chủ đề 3: Học tập tự giác, tích cực

Câu 12. Học tập tự giác là
A. chỉ học khi có cha mẹ ngồi kèm bên cạnh
B. chỉ học bài vào những ngày sắp có kiểm tra
C. chủ động học tập, hoàn thành nhiệm vụ học tập mà không cần thầy cô, cha mẹ nhắc nhở, giám sát
D. chép bài của bạn để hoàn thành nhiệm vụ một cách nhanh chóng

Câu 13. Biểu hiện nào sau đây là học tập tích cực?
A. Ngồi học im lặng, không bao giờ đặt câu hỏi với thầy cô
B. Chỉ học những phần thầy cô nói là sẽ kiểm tra
C. Đợi thầy cô giao việc mới bắt đầu làm
D. Hăng hái tham gia xây dựng bài, tìm thêm tài liệu và tự đặt câu hỏi để hiểu sâu vấn đề

Câu 14. Hành vi nào sau đây trái với học tập tự giác, tích cực?
A. Học đối phó, chỉ làm bài khi bị nhắc nhở, kiểm tra
B. Lập thời gian biểu học tập và thực hiện nghiêm túc
C. Tự tìm nhiều cách giải khác nhau cho một bài tập khó
D. Ghi chép lại những lỗi sai của mình để rút kinh nghiệm

Câu 15. Bạn Tiến chỉ học bài vào những ngày sắp kiểm tra, ngày thường mải chơi điện tử, bài tập về nhà thường để đến hạn chót mới làm vội vàng. Nhận xét nào sau đây là đúng?
A. Tiến học rất hiệu quả vì biết tập trung vào lúc cần thiết
B. Tiến chưa tự giác, tích cực trong học tập; cần xây dựng thói quen học tập đều đặn mỗi ngày
C. Tiến chỉ cần bỏ hẳn trò chơi điện tử là sẽ trở thành học sinh tự giác
D. Cách học của Tiến là bình thường, không cần thay đổi

Câu 16. Em muốn cải thiện kết quả môn Toán nhưng hay nản khi gặp bài khó. Cách học nào sau đây thể hiện sự tự giác, tích cực?
A. Bỏ qua mọi bài khó, chỉ làm những bài dễ
B. Chờ thầy cô chữa bài rồi chép lại đáp án
C. Lập kế hoạch ôn tập theo tuần, làm bài từ dễ đến khó và chủ động hỏi thầy cô, bạn bè khi chưa hiểu
D. Chỉ học môn Toán vào đêm trước ngày thi

Phần II — Tự luận (6,0 điểm)

Câu 17 (1,5 điểm — Tự hào về truyền thống quê hương).
a) Em hiểu thế nào là truyền thống quê hương? Hãy kể tên hai truyền thống tốt đẹp của quê hương em.
b) Trong lễ hội của làng em, bên cạnh những hoạt động văn hoá lành mạnh, một số người còn tổ chức xem bói, cờ bạc trá hình. Bạn em rủ em tham gia "cho vui". Em sẽ xử lí như thế nào? Vì sao?

Câu 18 (1,5 điểm — Quan tâm, cảm thông và chia sẻ). Bạn cùng lớp của em có hoàn cảnh rất khó khăn: bố mất việc làm, mẹ lại ốm nặng. Gần đây bạn thường buồn bã, ít nói và học tập sa sút. Một số bạn trong lớp xa lánh bạn vì cho rằng bạn "không còn vui vẻ như trước".
a) Em có nhận xét gì về thái độ xa lánh của một số bạn trong lớp?
b) Nếu là bạn cùng lớp, em sẽ làm gì để thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ với bạn?

Câu 19 (1,5 điểm — Học tập tự giác, tích cực). Bạn Quân khá thông minh nhưng chỉ học khi có bố mẹ ngồi kèm. Khi không ai nhắc nhở, Quân mải chơi điện tử, bài tập về nhà thường làm qua loa cho xong.
a) Em có nhận xét gì về cách học tập của Quân? Cách học đó sẽ dẫn tới những hậu quả gì?
b) Em hãy đề xuất một kế hoạch cụ thể giúp Quân rèn luyện thói quen học tập tự giác, tích cực.

Câu 20 (1,5 điểm — Liên hệ bản thân).
a) Hãy kể một việc em đã làm thể hiện sự quan tâm, cảm thông và chia sẻ với người khác. Việc làm đó mang lại kết quả và bài học gì cho em?
b) Em hãy xây dựng kế hoạch học tập tự giác, tích cực của bản thân trong học kỳ này (nêu mục tiêu, thời gian biểu hoặc những việc làm cụ thể và cách em tự kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch).

— Hết đề —

Đáp án và giải thích chi tiết

Bảng đáp án nhanh Phần I (Câu 1–16)

Đáp án phân bố đều tuyệt đối: A, B, C, D mỗi phương án đúng đúng 4 câu (A: 1, 5, 10, 14; B: 2, 6, 11, 15; C: 3, 7, 12, 16; D: 4, 8, 9, 13). Hãy làm chắc từng câu theo phần giải thích dưới đây thay vì đoán theo quy luật — quy luật phân bố chỉ nên dùng để soát lại bài khi đã làm xong.

Giải thích từng câu Phần I

Câu 1 — Đáp án A. Truyền thống quê hương là những giá trị vật chất và tinh thần tốt đẹp do cộng đồng người dân địa phương tạo dựng và lưu truyền qua nhiều thế hệ (nghề truyền thống, lễ hội, di tích, phong tục tốt đẹp...). Phương án B thu hẹp vào một gia đình; phương án C và D nhầm truyền thống với công trình, hàng hoá — những thứ mới xuất hiện, chưa qua lưu truyền.

Câu 2 — Đáp án B. Nghề thủ công lâu đời do nhiều thế hệ người dân địa phương gìn giữ là truyền thống tốt đẹp tiêu biểu. Phương án A và C là tệ nạn, hủ tục cần bài trừ; phương án D là thói quen xấu, không phải giá trị truyền thống.

Câu 3 — Đáp án C. Tham gia vệ sinh, tu sửa di tích là việc làm thiết thực để giữ gìn truyền thống quê hương. Phương án A là phá hoại di tích; phương án B là thái độ coi thường văn hoá quê hương; phương án D là thờ ơ với cội nguồn.

Câu 4 — Đáp án D. Lễ hội truyền thống là nét đẹp văn hoá cần trân trọng, nhưng phải tham gia có chọn lọc: hưởng ứng phần văn hoá lành mạnh, kiên quyết bài trừ mê tín, lãng phí, cờ bạc trá hình. Phương án C sai ở chỗ khẳng định "tất cả đều tốt đẹp, kể cả mê tín, cờ bạc"; phương án A và B phủ nhận hoàn toàn giá trị của lễ hội.

Câu 5 — Đáp án A. Giới thiệu, quảng bá nghề truyền thống là cách phát huy thiết thực, phù hợp khả năng học sinh. Phương án B đi ngược việc giữ gìn; phương án C là giữ kín, không phát huy; phương án D là tự hào phụ thuộc vào sự công nhận bên ngoài, chỉ tự hào khi nghề được lên báo.

Câu 6 — Đáp án B. Cảm thông là hiểu, đồng cảm với cảm xúc và hoàn cảnh của người khác, đặt mình vào vị trí của họ để thấu hiểu. Phương án A là thương hại mang tính bề trên; phương án C là đồng tình vô nguyên tắc; phương án D là xâm phạm sự riêng tư, thiếu tôn trọng người đang buồn.

Câu 7 — Đáp án C. Thăm hỏi, động viên, giúp đỡ khi bạn gặp khó khăn là biểu hiện trực tiếp của quan tâm, chia sẻ. Phương án A là quan tâm có chọn lọc theo địa vị; phương án B phản bội niềm tin của bạn khi đem chuyện tâm sự kể cho cả lớp; phương án D là vô cảm.

Câu 8 — Đáp án D. Lời nói của Hải thể hiện sự thiếu cảm thông, chia sẻ, có thể làm bạn càng buồn và tự ti hơn. Cách ứng xử đúng là an ủi, động viên và giúp bạn tìm cách học tốt hơn. Phương án B sai vì lời nói chê bai không thể coi là động viên; phương án A và C bỏ qua cảm xúc chính đáng của bạn.

Câu 9 — Đáp án D. Chia sẻ bắt nguồn từ sự đồng cảm, coi người được giúp là bình đẳng và đáng tôn trọng; ban ơn, bố thí mang tâm thế bề trên, dễ khiến người nhận mặc cảm, tổn thương lòng tự trọng. Các phương án A, B, C đều không chạm tới khác biệt về thái độ và động cơ này — đó mới là điểm phân biệt căn bản giữa hai hành vi.

Câu 10 — Đáp án A. Khi bạn bị hiểu lầm, việc lắng nghe, ở bên chia sẻ và giúp mọi người hiểu đúng sự việc là biểu hiện trọn vẹn của quan tâm, cảm thông, chia sẻ. Phương án B và D là hành vi cơ hội, thiếu tình bạn; phương án C là vô cảm.

Câu 11 — Đáp án B. Thường xuyên thăm hỏi và giúp đỡ những việc nhỏ vừa sức là sự quan tâm bền bỉ, thiết thực. Phương án A là thờ ơ; phương án C là làm cho có lệ; phương án D chỉ dừng ở lời nói thương cảm suông, không có hành động.

Câu 12 — Đáp án C. Tự giác trong học tập là chủ động thực hiện nhiệm vụ học tập không cần ai nhắc nhở, giám sát. Phương án A và B là học bị động, đối phó; phương án D là gian lận trong học tập, trái ngược hoàn toàn với tự giác.

Câu 13 — Đáp án D. Hăng hái xây dựng bài, chủ động mở rộng kiến thức và biết tự đặt câu hỏi là biểu hiện đầy đủ của học tập tích cực. Phương án A, B, C đều là những biểu hiện học tập thụ động ở các mức độ khác nhau: ngồi im không hỏi, chỉ học phần sẽ thi, đợi giao việc mới làm.

Câu 14 — Đáp án A. Học đối phó, chỉ làm bài khi bị nhắc nhở chính là biểu hiện trái ngược với tự giác, tích cực. Ba phương án còn lại — lập thời gian biểu, tìm nhiều cách giải, ghi chép lỗi sai — đều là biểu hiện tốt cần phát huy.

Câu 15 — Đáp án B. Cách học "nước đến chân mới nhảy" của Tiến cho thấy Tiến chưa tự giác, tích cực: học không đều đặn, dễ hổng kiến thức, kết quả thiếu bền vững. Phương án C sai vì vấn đề cốt lõi là thói quen và ý thức tự giác, không đơn thuần nằm ở trò chơi điện tử; phương án A và D công nhận một cách học có hại.

Câu 16 — Đáp án C. Kế hoạch theo tuần, tiến từ dễ đến khó và chủ động tìm sự hỗ trợ khi chưa hiểu là cách học vừa tự giác (có kế hoạch, chủ động) vừa tích cực (không né tránh khó khăn). Phương án A và B là né tránh và ỷ lại; phương án D là học dồn đối phó.

Đáp án và gợi ý chấm Phần II (tự luận)

Trong đề trực tuyến, 4 câu tự luận được đánh số Câu 17–20; dưới đây là gợi ý chấm theo từng bước điểm. Ba câu đầu là bài tập tình huống gắn với ba chủ đề của đề, câu cuối là liên hệ bản thân và xây dựng kế hoạch học tập.

Thang điểm chi tiết của đề

Để tự chấm bài sau khi làm, em đối chiếu theo thang điểm sau:

• Phần I: 16 câu × 0,25 điểm = 4,0 điểm (mỗi câu đúng 0,25 điểm, sai hoặc bỏ trống 0 điểm). Trong đó Chủ đề 1: Câu 1–5; Chủ đề 2: Câu 6–11; Chủ đề 3: Câu 12–16
• Phần II: 4 câu × 1,5 điểm = 6,0 điểm, chấm theo từng bước như gợi ý chấm ở trên. Mỗi câu đều có hai ý a và b, mỗi ý 0,75 điểm — bỏ sót một ý là mất ngay 0,75 điểm dù ý còn lại viết rất tốt, vì vậy hãy đọc kĩ đề và gạch đầu dòng từng ý trước khi viết

Tổng cộng 10,0 điểm. Trên hệ thống ClassOn, điểm được quy đổi sang thang 40. Gợi ý phân bổ 60 phút làm bài: Phần I khoảng 20 phút, mỗi câu tự luận khoảng 9 phút, chừa khoảng 4 phút cuối để soát lại ba việc hay sai nhất của đề: các phương án tuyệt đối hoá ở Câu 4, cặp phân biệt chia sẻ — ban ơn ở Câu 9, và việc các câu tự luận đã viết đủ cả hai ý a, b chưa.

Làm đề trực tuyến trên ClassOn

Đọc đề và đáp án trong bài viết giúp em hiểu cách giải, nhưng cảm giác thi thật chỉ có khi bấm giờ và tự làm trọn vẹn trong 60 phút. Em có thể làm đề kiểm tra giữa kỳ 1 Giáo dục công dân 7 trực tuyến ngay trên ClassOn:

• Đồng hồ đếm ngược 60 phút như phòng thi, giúp em tập phân bổ thời gian cho cả phần trắc nghiệm và tự luận.
• Phần trắc nghiệm (Phần I) được chấm tự động ngay khi nộp bài — em biết ngay mình mất điểm ở câu nào để đối chiếu với phần giải thích trong bài viết này.
• Xem đề thi công khai không cần đăng nhập; chỉ khi muốn nộp bài và lưu kết quả, em mới cần một tài khoản ClassOn miễn phí.
• Giáo viên cũng có thể tạo lớp miễn phí trên ClassOn và giao chính đề này cho học sinh làm, rồi dùng gợi ý chấm và thang điểm chi tiết trong bài viết này để chấm và nhận xét phần tự luận.

Cách ôn tập theo từng chủ đề của đề

Chủ đề 1 — Tự hào về truyền thống quê hương. Nắm chắc khái niệm theo đúng một câu: truyền thống quê hương là những giá trị tốt đẹp do cộng đồng địa phương tạo ra và lưu truyền qua nhiều thế hệ — phân biệt với thói quen của một gia đình, với công trình mới xây và với hàng hoá bán chạy. Điểm khó nhất của chủ đề nằm ở chỗ lễ hội quê hương luôn có hai mặt: phần văn hoá lành mạnh cần trân trọng và phần hủ tục, mê tín, cờ bạc trá hình cần bài trừ. Ôn theo cách lập danh sách hai cột "giữ gìn — bài trừ" cho chính lễ hội và phong tục của quê em; thuộc danh sách này là em xử lí được cả Câu 2, Câu 4 lẫn ý b của Câu 17.

Chủ đề 2 — Quan tâm, cảm thông và chia sẻ. Đây là chủ đề nặng điểm nhất và cũng là chủ đề của những cặp phân biệt tinh vi. Học theo ba tầng: quan tâm là để ý, chăm sóc bằng hành động; cảm thông là hiểu và đặt mình vào vị trí của người khác; chia sẻ là san sẻ xuất phát từ đồng cảm. Hai bẫy cần luyện riêng: thương hại bề trên không phải cảm thông, và ban ơn bố thí không phải chia sẻ — điểm khác nhau nằm ở thái độ tôn trọng người được giúp. Khi viết tự luận về chủ đề này, hãy theo mẫu ba bước: nhận xét thái độ sai, nêu hậu quả với người đang khó khăn, liệt kê ít nhất ba việc làm cụ thể của bản thân.

Chủ đề 3 — Học tập tự giác, tích cực. Phân biệt hai vế hay bị gộp chung: tự giác nói về tính chủ động — không cần nhắc nhở, giám sát; tích cực nói về mức độ hăng hái — xây dựng bài, mở rộng tìm hiểu, tự đặt câu hỏi. Kẻ thù chung của cả hai là học đối phó: học dồn ngày sắp thi, làm bài qua loa, để hạn chót dí mới làm. Cách ôn hiệu quả nhất là tự soi lại một tuần học của chính em, đánh dấu việc nào là tự giác, việc nào là đối phó — đó cũng chính là chất liệu để viết Câu 19 và Câu 20.

Chủ đề tổng hợp — Liên hệ bản thân và lập kế hoạch. Câu 20 yêu cầu hai thứ không thể bịa trong phòng thi: một câu chuyện thật về lần em quan tâm, chia sẻ với người khác, và một bản kế hoạch học tập có đủ mục tiêu — việc làm, thời gian biểu — cách tự kiểm tra. Hãy viết sẵn hai dàn ý này vào vở ôn tập ngay từ buổi ôn đầu tiên, kèm một mục tiêu đo được (ví dụ hoàn thành bài tập trước 21 giờ mỗi ngày) và một công cụ tự theo dõi đơn giản như bảng đánh dấu theo tuần.

Lộ trình ôn 3 buổi gợi ý:

• Buổi 1: Ôn Chủ đề 1 và Chủ đề 2; làm lại Phần I Câu 1–11 và hai câu tự luận Câu 17, 18; cuối buổi lập bảng hai cột "giữ gìn — bài trừ" cho lễ hội quê em và ghi lại câu chuyện chia sẻ của bản thân thành dàn ý.
• Buổi 2: Ôn Chủ đề 3; làm lại Phần I Câu 12–16 và Câu 19; viết hoàn chỉnh bản kế hoạch học tập tự giác, tích cực của bản thân cho Câu 20 ý b.
• Buổi 3: Làm trọn đề trong 60 phút trên ClassOn, tự chấm bằng thang điểm chi tiết, ghi lại các lỗi của mình vào sổ tay lỗi sai — ưu tiên lỗi tuyệt đối hoá phương án và lỗi viết tự luận thiếu việc làm cụ thể.

Lỗi sai thường gặp — những cái bẫy mất điểm đáng tiếc nhất ở đề này

1. Tuyệt đối hoá khi nói về lễ hội (Câu 4). Phương án C bắt đầu bằng "Không đồng tình" nghe rất đúng, nhưng lại khẳng định mọi hoạt động trong lễ hội đều tốt đẹp, kể cả mê tín và cờ bạc — sai hoàn toàn. Cách tránh: cảnh giác với các từ tuyệt đối như "mọi", "tất cả", "đều" trong phương án; thái độ đúng với truyền thống luôn là hai vế: trân trọng phần tốt đẹp, bài trừ phần hủ tục.
2. Nhầm truyền thống với những thứ mới xuất hiện (Câu 1, Câu 2). Công trình mới xây, mặt hàng bán chạy đều không thể là truyền thống vì thiếu yếu tố lưu truyền qua nhiều thế hệ; ngược lại, cờ bạc trá hình và mê tín xuất hiện trong lễ hội nhưng là tệ nạn, hủ tục chứ không phải truyền thống tốt đẹp. Cách tránh: kiểm tra đủ hai điều kiện — tốt đẹp và được lưu truyền — trước khi kết luận một nội dung là truyền thống cần giữ gìn.
3. Nhầm cảm thông với thương hại và đồng tình (Câu 6). Thương hại mang thái độ bề trên, còn đồng ý với mọi việc làm của người khác là đồng tình vô nguyên tắc — cả hai đều không phải cảm thông. Cách tránh: nhớ từ khóa "đặt mình vào vị trí của người khác" — phương án nào thiếu yếu tố thấu hiểu này thì chưa phải cảm thông.
4. Không phân biệt được chia sẻ với ban ơn, bố thí (Câu 9). Nhiều em chọn theo tiêu chí số lượng cho nhiều hay ít, trong khi điểm khác biệt căn bản nằm ở động cơ và thái độ: chia sẻ xuất phát từ đồng cảm và tôn trọng, ban ơn mang tính bề trên làm người nhận mặc cảm. Cách tránh: với các câu phân biệt khái niệm gần nhau, hãy hỏi "khác nhau ở thái độ nào" thay vì "khác nhau ở hình thức nào".
5. Giúp đỡ theo phong trào, cho có lệ (Câu 7, Câu 11). Đem chuyện tâm sự của bạn kể cho cả lớp, chỉ thăm bà cụ dịp lễ Tết, kể với mọi người rằng bà đáng thương nhưng không làm gì — đều là những việc "trông giống quan tâm" nhưng thiếu sự chân thành và bền bỉ. Cách tránh: ưu tiên phương án có hành động thường xuyên, cụ thể, vừa sức và tôn trọng người được giúp.
6. Nhận diện sai kẻ thù của học tập tự giác (Câu 14, Câu 15). Không ít em cho rằng chỉ cần bỏ chơi điện tử là sẽ tự giác, trong khi gốc rễ là thói quen học đối phó và tính bị động chờ nhắc nhở. Cách tránh: khi nhận xét một cách học, hãy xét đủ ba dấu hiệu — có chủ động không, có đều đặn không, có tích cực mở rộng không — rồi mới kết luận.

Câu hỏi thường gặp

Hỏi: Đề kiểm tra giữa kỳ 1 Giáo dục công dân 7 trên ClassOn có miễn phí không?

Đáp: Có. ClassOn miễn phí 100% — xem đề, làm bài, xem đáp án và giải thích đều không thu phí, không có gói trả tiền ẩn.

Hỏi: Vì sao đề Giáo dục công dân lại có phần tự luận chiếm tới 60% điểm số?

Đáp: Vì đây là môn học về phẩm chất và cách ứng xử: bên cạnh việc nhớ khái niệm, em cần biết nhận xét một thái độ cụ thể, xử lí một tình huống đời thường và lập kế hoạch cho chính mình — những kĩ năng trắc nghiệm khách quan không kiểm tra hết được. Cấu trúc 40% trắc nghiệm — 60% tự luận là cấu trúc phổ biến của đề kiểm tra định kỳ môn này ở trường, và đề trên ClassOn bám đúng cấu trúc đó để em luyện đúng dạng bài sẽ gặp trong phòng thi.

Hỏi: Xem và làm đề có cần đăng nhập không?

Đáp: Xem đề thi công khai và đọc đáp án, gợi ý chấm trong bài viết này không cần đăng nhập. Nếu muốn nộp bài, xem điểm chấm tự động và lưu kết quả trên hệ thống, em cần một tài khoản ClassOn miễn phí.

Hỏi: Đề này có khớp với tiến độ giữa kỳ 1 ở trường em không?

Đáp: Đề biên soạn theo sách Kết nối tri thức với cuộc sống, phạm vi là ba bài đầu của chương trình: tự hào về truyền thống quê hương; quan tâm, cảm thông và chia sẻ; học tập tự giác, tích cực — đúng tiến độ nửa đầu học kỳ 1 của đa số trường. Học sinh học Chân trời sáng tạo hoặc Cánh diều vẫn dùng đề này để ôn rất tốt, vì hệ thống khái niệm cốt lõi của ba chủ đề này gần như trùng nhau ở cả ba bộ sách.

Hỏi: Ý b của Câu 17 hỏi cách xử lí khi bạn rủ tham gia xem bói, cờ bạc trong lễ hội — viết thế nào để đạt điểm tối đa?

Đáp: Viết đủ hai lớp ý: lớp một, khẳng định xem bói và cờ bạc trá hình là hủ tục, tệ nạn chứ không phải truyền thống tốt đẹp; lớp hai, nêu cách xử lí cụ thể — từ chối tham gia, khuyên bạn dừng lại, báo người lớn hoặc ban tổ chức nếu cần — kèm ít nhất một lí do thuyết phục như gây tốn kém, mất trật tự, làm xấu ý nghĩa lễ hội. Chỉ viết "em sẽ không tham gia" mà không giải thích vì sao sẽ mất phần điểm thông hiểu.

Hỏi: Giáo viên có thể dùng đề này cho lớp của mình không?

Đáp: Hoàn toàn được: tạo lớp miễn phí trên ClassOn, giao đề cho học sinh làm trực tuyến có bấm giờ và chấm tự động phần trắc nghiệm, và dùng gợi ý chấm cùng thang điểm chi tiết trong bài viết này để chấm, nhận xét phần tự luận của học sinh.

Tài liệu liên quan và đề thi tiếp theo

Đề Giáo dục công dân 7 này thuộc đợt đề kiểm tra giữa kỳ 1 các môn lớp 6–12 đang được ClassOn đăng tải dần lên kho đề thi công khai — vào Xem đề thi công khai để làm bài ngay, hoặc xem toàn bộ danh sách đề tại kho đề thi công khai của ClassOn để chọn thêm đề các môn, các lớp khác, trong đó có đề giữa kỳ 1 Giáo dục công dân 6, 8, 9 cùng đợt — vòng tròn phẩm chất được mở rộng dần từ gia đình, quê hương đến dân tộc, lí tưởng sống và trách nhiệm cộng đồng.

Chúc em ôn tập hiệu quả: với Giáo dục công dân 7, điểm số quyết định ở việc giữ được thái độ hai vế với truyền thống (trân trọng cái tốt, bài trừ hủ tục), phân biệt chia sẻ với ban ơn bằng thái độ tôn trọng, và biến kế hoạch học tập tự giác thành thói quen đều đặn mỗi ngày. Học tốt nhé!