Lưu ý quan trọng: Đây là đề ôn lý thuyết, quy đổi Đạt/Chưa đạt, không phải kết quả chính thức thay cho đánh giá của giáo viên trên lớp. Kết quả làm bài chỉ dùng để tự đánh giá và ôn tập.
Âm nhạc lớp 9 là hành trình lắng nghe sâu hơn: nghe ra giai điệu lên xuống, cảm nhận tiết tấu nhanh chậm và hiểu vì sao một bài hát chạm tới cảm xúc của mình. Đề thi dưới đây giúp học sinh ôn lại kiến thức nhạc lí, kĩ năng hát và nghe nhạc trước kì kiểm tra giữa kì 1, với đáp án và giải thích chi tiết cho từng câu hỏi.
Đề đề thi giữa kì 1 âm nhạc 9 này gồm 16 câu trắc nghiệm, 2 câu đúng/sai với 4 ý mỗi câu và 2 câu tự luận, làm trong 45 phút với tổng 10 điểm theo thang thường và 40 điểm theo thang nhân 4. Các chủ đề ôn tập chính là cao độ, trường độ, nhịp, giai điệu, tiết tấu, hòa thanh, hát và nghe nhạc. Học sinh có thể làm bài trực tiếp, đối chiếu đáp án và đọc phần giải thích chi tiết để hiểu vì sao một đáp án đúng và vì sao các đáp án khác chưa đúng. Giáo viên cũng có thể dùng đề này làm tài liệu ôn tập trên lớp hoặc giao về nhà cho học sinh tự luyện.
Trước khi bắt đầu, hãy chuẩn bị một không gian yên tĩnh, một tờ giấy nháp và tâm thế thoải mái. Đừng vội xem đáp án trước khi tự suy nghĩ: việc tự trả lời trước rồi mới đối chiếu sẽ giúp kiến thức ở lại lâu hơn nhiều so với việc chỉ đọc đáp án. Với câu đúng/sai, hãy xét từng ý độc lập, vì một ý đúng không làm các ý khác tự động đúng. Với câu tự luận, hãy viết dàn ý ngắn trước khi viết bài hoàn chỉnh, và đối chiếu với hướng dẫn chấm để biết mình đã nêu đủ ý hay chưa.
Ma trận
Ma trận dưới đây cho thấy cấu trúc đề và mức độ của từng phần, giúp học sinh phân bổ thời gian ôn tập hợp lí thay vì học dàn trải.
Tóm tắt ma trận: Trắc nghiệm: Biết 6 câu, Hiểu 6 câu, Vận dụng 4 câu, Số câu/ý 16 câu, Điểm 4; Đúng/Sai: Biết 3 ý, Hiểu 3 ý, Vận dụng 2 ý, Số câu/ý 8 ý, Điểm 2; Tự luận: Biết 0 câu, Hiểu 1 câu, Vận dụng 1 câu, Số câu/ý 2 câu, Điểm 4. Tổng: Điểm 10 (x4 = 40).
Đề thi
Phần I. Trắc nghiệm (4 điểm, mỗi câu 0,25 điểm)
Câu 1. Cao độ trong âm nhạc dùng để chỉ điều gì?
A. Độ dài của âm thanh
B. Độ cao thấp của âm thanh
C. Độ to nhỏ của âm thanh
D. Tốc độ của bản nhạc
Câu 2. Trường độ của nốt nhạc cho biết điều gì?
A. Âm cao hay thấp
B. Âm dài hay ngắn
C. Âm to hay nhỏ
D. Âm vui hay buồn
Câu 3. Nhịp 2/4 có nghĩa là gì?
A. Mỗi nhịp có 2 phách, mỗi phách bằng một nốt đen
B. Mỗi nhịp có 4 phách, mỗi phách bằng một nốt đen
C. Mỗi nhịp có 2 phách, mỗi phách bằng một nốt trắng
D. Bản nhạc chỉ có 2 nhịp
Câu 4. Giai điệu trong một bài hát thường được tạo nên bởi yếu tố nào?
A. Sự nối tiếp của các âm thanh có cao độ và trường độ khác nhau
B. Chỉ tiếng trống
C. Chỉ lời hát mà không có nhạc
D. Một âm thanh duy nhất lặp lại
Câu 5. Tiết tấu trong âm nhạc có vai trò gì?
A. Tạo nhịp điệu, sự chuyển động và cảm giác của bản nhạc
B. Quyết định lời hát
C. Thay đổi cao độ của mọi nốt nhạc
D. Làm bản nhạc không còn nhịp
Câu 6. Khi hát, việc lấy hơi đúng chỗ có tác dụng gì?
A. Giúp câu hát liền mạch, đủ hơi và rõ lời
B. Làm câu hát bị ngắt quãng
C. Không ảnh hưởng tới chất lượng hát
D. Chỉ cần thiết khi hát to
Câu 7. Hòa thanh trong âm nhạc thường mang lại cảm giác gì cho giai điệu?
A. Làm giai điệu biến mất
B. Làm giai điệu có chiều sâu và màu sắc phong phú hơn
C. Chỉ làm giai điệu to hơn
D. Không liên quan tới giai điệu
Câu 8. Khi nghe một bản nhạc, học sinh nên chú ý điều gì trước tiên?
A. Chỉ tên tác giả
B. Chỉ độ dài của bản nhạc
C. Giai điệu, tiết tấu và cảm xúc chung của bản nhạc
D. Chỉ nhạc cụ đắt tiền nhất
Câu 9. Nhạc cụ gõ có đặc điểm chung nào sau đây?
A. Chỉ tạo ra giai điệu cao
B. Không có tiết tấu
C. Tạo âm thanh chủ yếu bằng cách gõ, vỗ hoặc lắc
D. Chỉ dùng trong dàn nhạc lớn
Câu 10. Để hát đúng cao độ, học sinh cần làm gì?
A. Hát thật to là đủ
B. Hát càng nhanh càng đúng
C. Nghe kĩ âm chuẩn, hát chậm và kiểm tra lại từng câu
D. Không cần nghe lại
Câu 11. Dấu lặng trong bản nhạc có ý nghĩa gì?
A. Hát to hơn
B. Hát nhanh hơn
C. Ngừng âm thanh trong một khoảng thời gian nhất định
D. Kết thúc bản nhạc
Câu 12. Khi biểu diễn một bài hát theo nhóm, điều quan trọng là gì?
A. Mỗi người hát một nhịp riêng
B. Giữ nhịp chung, hòa giọng và lắng nghe nhau
C. Hát càng to càng tốt
D. Không cần nhìn người chỉ huy
Câu 13. Âm sắc giúp người nghe phân biệt điều gì?
A. Độ dài của bản nhạc
B. Lời hát hay hay dở
C. Tốc độ nhanh hay chậm
D. Các nguồn âm thanh và nhạc cụ khác nhau
Câu 14. Cường độ trong âm nhạc chỉ điều gì?
A. Độ cao thấp của âm thanh
B. Độ dài ngắn của âm thanh
C. Số lượng nhạc cụ
D. Độ to nhỏ của âm thanh
Câu 15. Khi luyện tập một bài hát mới, bước đầu tiên nên làm gì?
A. Hát ngay với tốc độ nhanh nhất
B. Chỉ đọc lời mà không nghe nhạc
C. Hát thuộc lời trước khi nghe giai điệu
D. Nghe toàn bài, nắm giai điệu và nhịp điệu chung
Câu 16. Cảm nhận âm nhạc của mỗi người có thể khác nhau vì sao?
A. Vì bản nhạc thay đổi mỗi lần nghe
B. Vì chỉ có một cách cảm nhận đúng
C. Vì nhạc cụ thay đổi theo người nghe
D. Vì cảm xúc, trải nghiệm và cách nghe của mỗi người khác nhau
Phần II. Đúng/Sai (2 điểm, mỗi ý 0,25 điểm)
Câu 17. Về nhạc lí cơ bản, xét các phát biểu sau:
Cao độ chỉ độ cao thấp của âm thanh.
Trường độ chỉ độ dài ngắn của âm thanh.
Nhịp 2/4 có 4 phách trong mỗi nhịp.
Dấu lặng có nghĩa là hát to hơn.
Câu 18. Về hát và nghe nhạc, xét các phát biểu sau:
Lấy hơi đúng chỗ giúp câu hát liền mạch và rõ lời.
Khi hát theo nhóm, giữ nhịp chung và lắng nghe nhau là rất quan trọng.
Khi nghe nhạc, chỉ cần chú ý tới tên tác giả là đủ.
Hát thật to luôn đồng nghĩa với hát đúng cao độ.
Phần III. Tự luận (4 điểm, mỗi câu 2 điểm)
Câu 19. Nghe một giai điệu quen thuộc và phân tích: giai điệu lên xuống ra sao, tiết tấu nhanh hay chậm, cảm xúc chung của giai điệu là gì và vì sao em cảm nhận như vậy. (2 điểm)
Câu 20. Nêu kế hoạch luyện tập một bài hát trong một tuần, gồm: cách nghe và nắm giai điệu, cách luyện từng câu, cách luyện hát theo nhóm và cách tự đánh giá tiến bộ. (2 điểm)
Đáp án nhanh
Đáp án: 1B, 2B, 3A, 4A, 5A, 6A, 7B, 8C, 9C, 10C, 11C, 12B, 13D, 14D, 15D, 16D; Đúng/Sai 17: Đ, Đ, S, S; 18: Đ, Đ, S, S.
Lời giải chi tiết
Câu 1. Đáp án: B. Đáp án B đúng vì cao độ chỉ độ cao thấp của âm thanh. A chỉ trường độ; C chỉ cường độ; D chỉ tốc độ.
Câu 2. Đáp án: B. Đáp án B đúng vì trường độ chỉ độ dài ngắn của âm thanh. A là cao độ; C là cường độ; D là cảm xúc do nhiều yếu tố tạo nên.
Câu 3. Đáp án: A. Đáp án A đúng vì nhịp 2/4 gồm 2 phách trong một nhịp, mỗi phách tương đương một nốt đen. Các phương án còn lại mô tả sai số phách hoặc giá trị phách.
Câu 4. Đáp án: A. Đáp án A đúng vì giai điệu là chuỗi âm thanh nối tiếp với cao độ và trường độ khác nhau. B chỉ là tiết tấu; C tách lời khỏi nhạc; D không tạo thành giai điệu.
Câu 5. Đáp án: A. Đáp án A đúng vì tiết tấu tạo nhịp điệu và cảm giác chuyển động. B sai vì lời hát là yếu tố riêng; C sai vì cao độ do nốt nhạc quyết định; D ngược lại.
Câu 6. Đáp án: A. Đáp án A đúng vì lấy hơi đúng chỗ giúp câu hát liền mạch và rõ lời. B ngược lại; C phủ nhận vai trò; D thu hẹp tác dụng.
Câu 7. Đáp án: B. Đáp án B đúng vì hòa thanh nâng đỡ và làm phong phú giai điệu. A ngược lại; C thu hẹp tác dụng; D phủ nhận mối liên hệ.
Câu 8. Đáp án: C. Đáp án C đúng vì giai điệu, tiết tấu và cảm xúc là những yếu tố cảm nhận trực tiếp khi nghe nhạc. Các phương án còn lại không phải trọng tâm của việc nghe và cảm nhận.
Câu 9. Đáp án: C. Đáp án C đúng vì nhạc cụ gõ tạo âm thanh bằng gõ, vỗ hoặc lắc và giữ vai trò tiết tấu. Các phương án còn lại mô tả sai.
Câu 10. Đáp án: C. Đáp án C đúng vì nghe âm chuẩn và hát chậm giúp kiểm soát cao độ từng câu. A sai vì to không đồng nghĩa đúng; B gây sai; D bỏ qua việc tự kiểm tra.
Câu 11. Đáp án: C. Đáp án C đúng vì dấu lặng chỉ khoảng ngừng âm thanh theo trường độ của nó. A và B chỉ cường độ, tốc độ; D là dấu kết thúc khác.
Câu 12. Đáp án: B. Đáp án B đúng vì nhịp chung và lắng nghe nhau giúp nhóm hòa hợp. A làm bài rời rạc; C gây mất cân bằng; D bỏ qua vai trò dẫn dắt.
Câu 13. Đáp án: D. Đáp án D đúng vì âm sắc là màu sắc riêng của mỗi nguồn âm, giúp phân biệt giọng hát và nhạc cụ. Các phương án còn lại thuộc yếu tố khác.
Câu 14. Đáp án: D. Đáp án D đúng vì cường độ chỉ độ to nhỏ. A là cao độ; B là trường độ; C là biên chế biểu diễn.
Câu 15. Đáp án: D. Đáp án D đúng vì nghe toàn bài giúp nắm giai điệu và nhịp chung trước khi luyện từng câu. Các phương án còn lại đảo ngược quy trình luyện tập.
Câu 16. Đáp án: D. Đáp án D đúng vì cảm nhận chịu ảnh hưởng của cảm xúc và trải nghiệm riêng. A sai vì bản nhạc không đổi; B phủ nhận tính đa dạng của cảm nhận; C sai về bản chất nhạc cụ.
Cao độ chỉ độ cao thấp của âm thanh.: Đúng. Đúng vì cao độ là độ cao thấp của âm, phân biệt các nốt cao và thấp.
Trường độ chỉ độ dài ngắn của âm thanh.: Đúng. Đúng vì trường độ cho biết âm ngân dài hay ngắn.
Nhịp 2/4 có 4 phách trong mỗi nhịp.: Sai. Sai vì nhịp 2/4 có 2 phách trong mỗi nhịp, mỗi phách tương đương một nốt đen.
Dấu lặng có nghĩa là hát to hơn.: Sai. Sai vì dấu lặng chỉ khoảng ngừng âm thanh trong một thời gian nhất định, không phải hát to hơn.
Lấy hơi đúng chỗ giúp câu hát liền mạch và rõ lời.: Đúng. Đúng vì hơi thở đúng chỗ giữ câu hát liền mạch, đủ hơi và rõ lời.
Khi hát theo nhóm, giữ nhịp chung và lắng nghe nhau là rất quan trọng.: Đúng. Đúng vì nhịp chung và lắng nghe nhau giúp nhóm hòa hợp và biểu diễn thống nhất.
Khi nghe nhạc, chỉ cần chú ý tới tên tác giả là đủ.: Sai. Sai vì khi nghe nhạc cần chú ý giai điệu, tiết tấu và cảm xúc chung của bản nhạc.
Hát thật to luôn đồng nghĩa với hát đúng cao độ.: Sai. Sai vì độ to là cường độ, còn đúng cao độ cần nghe âm chuẩn và kiểm soát từng câu hát.
Câu 19. Hướng dẫn chấm (tổng 2 điểm):
Mô tả được đường đi của giai điệu: lên, xuống hoặc lặp lại (0,5 điểm).
Nhận xét được tiết tấu và nhịp điệu chung (0,5 điểm).
Nêu được cảm xúc chung của giai điệu (0,5 điểm).
Giải thích lí do cảm nhận bằng yếu tố giai điệu, tiết tấu hoặc âm sắc (0,5 điểm).
Câu 20. Hướng dẫn chấm (tổng 2 điểm):
Nêu được cách nghe và nắm giai điệu, nhịp điệu chung (0,5 điểm).
Trình bày cách luyện từng câu: cao độ, trường độ, lấy hơi (0,5 điểm).
Nêu được cách luyện hát theo nhóm: nhịp chung, hòa giọng (0,5 điểm).
Nêu cách tự đánh giá và điều chỉnh kế hoạch luyện tập (0,5 điểm).
Bảng điểm và cách quy đổi
| Phần | Số lượng | Điểm | Điểm x4 |
|---|---|---|---|
| Trắc nghiệm | 16 câu | 4 | 16 |
| Đúng/Sai | 8 ý | 2 | 8 |
| Tự luận | 2 câu | 4 | 16 |
| Tổng | 10 | 40 |
Sau khi làm bài, học sinh đối chiếu kết quả và tự đánh giá theo mức Đạt hoặc Chưa đạt: nếu nắm chắc kiến thức cơ bản và làm đúng phần lớn các câu ở mức Biết và Hiểu, học sinh có thể tự đánh giá là Đạt và tiếp tục luyện thêm phần Vận dụng. Nếu còn sai nhiều ở mức Biết, hãy quay lại ôn khái niệm cơ bản trước khi luyện đề tiếp theo. Việc quy đổi này chỉ phục vụ tự đánh giá trong quá trình ôn tập.
Mẹo ôn tập hiệu quả
Ôn nhạc lí bằng tai và miệng: vừa đọc khái niệm vừa hát hoặc gõ nhịp theo. Cao độ, trường độ và tiết tấu chỉ thật sự nhớ khi được nghe và thực hành.
Học theo cụm: cao độ và trường độ, nhịp và tiết tấu, giai điệu và hòa thanh, hát và nghe nhạc. Ôn từng cụm riêng rồi làm đề tổng hợp sẽ hệ thống hơn.
Luyện nghe mỗi ngày một đoạn ngắn: nghe xong hãy mô tả giai điệu lên xuống ra sao, tiết tấu nhanh hay chậm và cảm xúc chung là gì. Mô tả được bằng lời là dấu hiệu đã hiểu.
Khi luyện hát, hãy chia bài thành từng câu nhỏ: nghe âm chuẩn, hát chậm, kiểm tra cao độ rồi mới nối các câu lại. Đừng vội hát cả bài với tốc độ nhanh.
Với câu đúng/sai, xét từng ý độc lập và cẩn thận với các ý đảo ngược khái niệm, ví dụ nhầm cao độ với cường độ hoặc nhầm số phách của nhịp.
Một mẹo nữa là ôn theo chu kì ngắn: học một chủ đề, nghỉ ngơi một lúc rồi tự kiểm tra lại bằng vài câu hỏi. Việc ôn lại sau một khoảng nghỉ giúp trí nhớ bền hơn so với việc đọc đi đọc lại liên tục trong một buổi. Học sinh cũng nên ghi lại những câu mình hay sai vào một cuốn sổ nhỏ và xem lại sổ đó trước mỗi lần làm đề mới.
Làm bài online, chấm tự động
Học sinh có thể làm bài online tại đề thi giữa kì 1 Âm nhạc 9. Phần trắc nghiệm và đúng/sai được chấm và lưu điểm ngay khi làm online, còn phần tự luận cần người hướng dẫn đọc và nhận xét theo hướng dẫn chấm.
Tìm hiểu thêm tại trang chủ ClassOn và trang hướng dẫn. Học sinh và giáo viên mới có thể đăng ký tài khoản ClassOn để sử dụng các tính năng học tập và ôn luyện.
FAQ
Đề thi giữa kì 1 Âm nhạc 9 này dùng để làm gì?
Đề dùng để ôn tập lí thuyết Âm nhạc 9: cao độ, trường độ, nhịp, giai điệu, tiết tấu, hòa thanh, hát và nghe nhạc. Đây là đề ôn lý thuyết, quy đổi Đạt/Chưa đạt, không phải kết quả chính thức thay cho đánh giá của giáo viên trên lớp.
Đề gồm những phần nào?
Đề có 16 câu trắc nghiệm, 2 câu đúng/sai với 4 ý mỗi câu và 2 câu tự luận, tổng 10 điểm theo thang thường và 40 điểm theo thang nhân 4, thời gian làm bài 45 phút.
Ôn nhạc lí nên bắt đầu từ đâu?
Hãy bắt đầu từ cao độ, trường độ và nhịp, sau đó ôn giai điệu, tiết tấu và hòa thanh. Vừa đọc vừa nghe và hát theo sẽ nhớ lâu hơn chỉ đọc thuộc lòng.
Làm sao để hát đúng cao độ hơn?
Hãy nghe kĩ âm chuẩn, hát chậm từng câu và nghe lại để kiểm tra. Lấy hơi đúng chỗ cũng giúp câu hát liền mạch và rõ lời hơn.
Làm bài online có chấm tự động không?
Phần trắc nghiệm và đúng/sai được chấm và lưu điểm ngay khi làm online. Phần tự luận cần người hướng dẫn đọc và nhận xét theo hướng dẫn chấm.
Đề này có phải đề kiểm tra chính thức không?
Không. Đây là đề ôn tập lí thuyết để học sinh tự đánh giá kiến thức, quy đổi Đạt/Chưa đạt, không thay thế đánh giá biểu diễn và nhận xét của giáo viên.
Chúc các em ôn tập tốt và làm bài tự tin. Hãy coi mỗi đề ôn là một lần tự kiểm tra nhẹ nhàng: biết mình đã chắc phần nào và còn yếu phần nào mới là mục tiêu quan trọng nhất, còn điểm số chỉ là công cụ để nhìn rõ điều đó.
