Buổi sáng, bạn đứng ở trạm xe buýt và nhìn một chiếc xe vừa rời bến. Lúc mới lăn bánh, kim đồng hồ tốc độ chỉ nhích lên rất chậm, nhưng chỉ vài giây sau, con số trên đồng hồ đã tăng lên rõ rệt: 5 m/s, rồi 7 m/s, rồi 9 m/s, rồi 11 m/s. Bạn có bao giờ tự hỏi: người ta dự đoán được vận tốc của chiếc xe sau 3 giây hay sau 10 giây bằng cách nào không? Câu trả lời nằm trong một công thức rất ngắn gọn của Vật lí lớp 10, và chỉ cần biết ba con số là bạn đã tính được ngay.
Bài viết này sẽ cùng bạn đi từ những ví dụ quen thuộc trong đời sống để hiểu thật rõ công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều. Bạn sẽ biết từng kí hiệu trong công thức có nghĩa là gì, dấu của gia tốc nói lên điều gì, vì sao đồ thị vận tốc theo thời gian lại là một đường thẳng, và làm thế nào để không bao giờ nhầm lẫn khi làm bài tập. Cuối bài có 5 câu trắc nghiệm kèm lời giải thích cặn kẽ để bạn tự kiểm tra mình ngay sau khi đọc xong.
Công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều
Trước hết, hãy nhắc lại một chút kiến thức nền. Chuyển động thẳng biến đổi đều là chuyển động trên một đường thẳng mà độ lớn của vận tốc tăng lên hoặc giảm đi đều đặn theo thời gian. Cứ sau mỗi giây, vận tốc lại thay đổi thêm một lượng như nhau. Xe rời bến là nhanh dần đều, xe vào ga hãm phanh là chậm dần đều, viên bi lăn xuống máng nghiêng cũng là nhanh dần đều.
Công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều là:
v = v0 + a·t
Công thức này có nghĩa là: vận tốc của vật tại thời điểm t bằng vận tốc ban đầu của vật cộng thêm phần vận tốc đã tăng lên (hoặc giảm đi) trong khoảng thời gian t. Phần tăng thêm đó chính là a·t, tức là mỗi giây vận tốc thay đổi a đơn vị, thì sau t giây vận tốc thay đổi a·t đơn vị. Nếu bạn đã học cách tính độ dịch chuyển tổng hợp thì sẽ thấy công thức vận tốc này chính là viên gạch đầu tiên: từ vận tốc, người ta mới tính tiếp được vật đã đi được bao xa.
| Kí hiệu | Ý nghĩa | Đơn vị |
|---|---|---|
| v | Vận tốc của vật tại thời điểm t (vận tốc tức thời) | m/s |
| v0 | Vận tốc ban đầu của vật, tức vận tốc lúc t = 0 | m/s |
| a | Gia tốc của chuyển động, không đổi theo thời gian | m/s² |
| t | Thời gian chuyển động tính từ mốc t = 0 | s |
Bạn hãy chú ý thật kĩ: v0 là vận tốc tại thời điểm bắt đầu xét, tức lúc đồng hồ bấm giờ chỉ số 0. Nhiều bạn nhầm v0 với vận tốc ở một thời điểm bất kì. Trong công thức này, t luôn là khoảng thời gian đã trôi qua kể từ mốc t = 0, giống như số giây hiển thị trên đồng hồ bấm giờ khi bạn bấm nút bắt đầu.
Điều kiện áp dụng công thức
Công thức v = v0 + a·t chỉ đúng khi thỏa mãn đồng thời ba điều kiện sau. Thứ nhất, vật phải chuyển động trên một đường thẳng, không rẽ ngoặt, không đi theo đường cong. Thứ hai, gia tốc a phải không đổi trong suốt khoảng thời gian đang xét. Nếu xe lúc thì đạp ga mạnh, lúc thì nhả ga, gia tốc thay đổi liên tục thì công thức này không còn đúng nữa. Thứ ba, mốc thời gian t = 0 phải gắn với đúng lúc vật có vận tốc v0.
Một trường hợp đặc biệt rất hay gặp trong bài tập là vật xuất phát từ trạng thái nghỉ, tức là lúc đầu vật đứng yên. Khi đó v0 = 0 và công thức rút gọn thành v = a·t. Ví dụ một vật rơi tự do từ trạng thái nghỉ cũng tuân theo đúng dạng này, chỉ khác là gia tốc a lúc đó chính là gia tốc rơi tự do g ≈ 9,8 m/s². Bạn có thể đọc thêm trong bài viết về chuyển động rơi tự do.
Dấu của gia tốc nói lên điều gì?
Đây là phần nhiều bạn hay lúng túng nhất, nhưng thực ra chỉ cần nhớ một quy tắc duy nhất: so sánh dấu của gia tốc a với dấu của vận tốc v. Trước khi xét dấu, ta phải chọn một chiều dương, thường là chiều chuyển động ban đầu của vật.
| Dấu của v | Dấu của a | Chuyển động | Ví dụ |
|---|---|---|---|
| dương (+) | dương (+) | Nhanh dần đều theo chiều dương | Xe rời bến, đạp ga tăng tốc |
| dương (+) | âm (−) | Chậm dần đều theo chiều dương | Xe vào ga, đạp phanh |
| âm (−) | âm (−) | Nhanh dần đều theo chiều âm | Vật lùi lại ngày càng nhanh |
| âm (−) | dương (+) | Chậm dần đều theo chiều âm | Vật đang lùi rồi phanh lại |
| bất kì | bằng 0 | Chuyển động thẳng đều, vận tốc không đổi | Xe chạy đều trên đường cao tốc |
Cách nhớ nhanh là: a cùng dấu với v thì vật nhanh lên, a trái dấu với v thì vật chậm lại. Như vậy, chỉ nhìn dấu của a một mình thì chưa đủ để kết luận nhanh dần hay chậm dần, bạn phải xem a so với v ra sao. Một lỗi rất phổ biến là thấy a âm là vội kết luận chậm dần, trong khi vật đang đi theo chiều âm với a âm thì thực ra lại đang nhanh dần lên theo chiều âm.
Cách suy ra thời gian và gia tốc từ công thức gốc
Công thức v = v0 + a·t không chỉ dùng để tính vận tốc. Chỉ cần biến đổi đại số một chút, bạn đã có thêm hai công thức con rất hữu ích. Muốn tìm thời gian cần thiết để vận tốc thay đổi từ v0 đến v, bạn chuyển vế: a·t = v − v0, rồi chia hai vế cho a, được t = (v − v0) : a.
Muốn tìm gia tốc khi đã biết hai vận tốc và thời gian, bạn cũng làm tương tự: a = (v − v0) : t. Đây chính là định nghĩa của gia tốc mà sách giáo khoa đã giới thiệu: gia tốc bằng độ biến thiên vận tốc chia cho khoảng thời gian xảy ra biến thiên đó, a = Δv : Δt.
Đồ thị vận tốc – thời gian nói lên điều gì?
Vì v = v0 + a·t là hàm bậc nhất của t, nên đồ thị vận tốc theo thời gian của chuyển động thẳng biến đổi đều luôn là một đường thẳng. Đường thẳng này cắt trục vận tốc tại điểm v0, tức là tung độ gốc của đồ thị chính là vận tốc ban đầu. Độ dốc của đường thẳng chính là gia tốc a: đường thẳng càng dốc thì độ lớn của gia tốc càng lớn.
Hãy nhìn vào hình minh họa ở đầu bài. Đường thẳng bắt đầu tại v0 = 5 m/s trên trục vận tốc, rồi đi lên đều đặn. Tại t = 3 s, đường thẳng đi qua điểm có vận tốc 11 m/s. Độ dốc của đường thẳng là (11 − 5) : 3 = 2, đúng bằng gia tốc a = 2 m/s².
Đồ thị vận tốc – thời gian còn có một ứng dụng quan trọng khác: diện tích hình giới hạn bởi đồ thị và trục thời gian chính bằng độ dịch chuyển của vật trong khoảng thời gian đó.
Ví dụ 1: Xe tăng tốc đều từ 5 m/s
Một chiếc xe đang chạy với vận tốc 5 m/s thì bắt đầu tăng tốc đều với gia tốc 2 m/s². Tính vận tốc của xe sau 3 s kể từ lúc bắt đầu tăng tốc.
Tóm tắt:
Vận tốc ban đầu: v0 = 5 m/s
Gia tốc: a = 2 m/s²
Thời gian: t = 3 s
Vận tốc cần tìm: v = ?
Lời giải từng bước:
Bước 1: Nhận dạng bài toán. Xe tăng tốc đều, gia tốc không đổi, chuyển động thẳng, nên dùng công thức v = v0 + a·t.
Bước 2: Thay số vào công thức: v = 5 + 2 × 3.
Bước 3: Tính phần vận tốc tăng thêm: 2 × 3 = 6 m/s, nghĩa là sau 3 s, vận tốc đã tăng thêm 6 m/s.
Bước 4: Cộng với vận tốc ban đầu: v = 5 + 6 = 11 m/s.
Đáp số: v = 11 m/s.
Nhận xét: Kết quả 11 m/s lớn hơn 5 m/s là hợp lí, vì a dương và v0 dương nên xe nhanh dần đều. Nếu bạn muốn kiểm tra lại bằng hình học, hãy nhìn đồ thị ở đầu bài: tại t = 3 s, đường thẳng v = 5 + 2t đi qua đúng điểm 11 m/s.
Ví dụ 2: Xe phanh lại khi vào ga
Một đoàn tàu đang chạy với vận tốc 20 m/s thì lái tàu hãm phanh, tàu chuyển động chậm dần đều với gia tốc −4 m/s². Tính vận tốc của tàu sau 3 s kể từ lúc bắt đầu hãm phanh, và tàu cần bao nhiêu giây nữa để dừng hẳn?
Tóm tắt:
Vận tốc ban đầu: v0 = 20 m/s
Gia tốc: a = −4 m/s² (dấu trừ vì gia tốc ngược chiều chuyển động)
Thời gian: t = 3 s
Vận tốc sau 3 s: v = ?
Thời gian để dừng hẳn: t dừng = ?
Lời giải từng bước:
Bước 1: Tính vận tốc sau 3 s: v = v0 + a·t = 20 + (−4) × 3 = 20 − 12 = 8 m/s.
Bước 2: Để tìm thời gian dừng hẳn, đặt v = 0 vào công thức suy ra t = (v − v0) : a.
Bước 3: Thay số: t dừng = (0 − 20) : (−4) = (−20) : (−4) = 5 s.
Đáp số: Sau 3 s, vận tốc của tàu là 8 m/s; tàu dừng hẳn sau 5 s kể từ lúc hãm phanh.
Nhận xét: Ví dụ này cho thấy vì sao dấu của a quan trọng đến thế. Nếu bạn quên dấu trừ và lấy a = 4 m/s² thì sẽ tính ra vận tốc 32 m/s, tức là tàu chạy nhanh hơn cả lúc chưa phanh, hoàn toàn vô lí. Cũng lưu ý rằng công thức chỉ còn đúng cho đến lúc tàu dừng hẳn, tức là đến t = 5 s. Sau thời điểm đó tàu đã đứng yên, bạn không thể tiếp tục thay t = 6 s vào công thức rồi kết luận vận tốc là −4 m/s.
Ví dụ 3: Viên bi lăn từ trạng thái nghỉ
Một viên bi được thả lăn xuống một máng nghiêng từ trạng thái nghỉ, chuyển động nhanh dần đều với gia tốc 1,5 m/s². Tính vận tốc của viên bi sau 8 s.
Tóm tắt:
Vận tốc ban đầu: v0 = 0 (viên bi xuất phát từ trạng thái nghỉ)
Gia tốc: a = 1,5 m/s²
Thời gian: t = 8 s
Vận tốc cần tìm: v = ?
Lời giải từng bước:
Bước 1: Vì v0 = 0 nên công thức rút gọn thành v = a·t.
Bước 2: Thay số: v = 1,5 × 8 = 12 m/s.
Bước 3: Kiểm tra đơn vị: m/s² nhân với s cho ra m/s, đúng đơn vị của vận tốc.
Đáp số: v = 12 m/s.
Nhận xét: Đây là dạng bài xuất phát từ trạng thái nghỉ rất hay gặp. Bạn chỉ cần nhớ v0 = 0 là công thức ngắn đi một nửa. Cũng từ ví dụ này, bạn có thể thấy vận tốc tăng đều theo thời gian: sau 1 s, vận tốc là 1,5 m/s; sau 2 s là 3 m/s; sau 4 s là 6 m/s; cứ mỗi giây lại tăng thêm đúng 1,5 m/s. Khi làm bài kiểm tra, bạn có thể dùng máy tính Casio online để bấm nhanh các phép nhân, nhưng nhớ phải hiểu các bước trước đã, vì máy tính không thay bạn chọn đúng công thức và đúng dấu của gia tốc.
Ví dụ 4: Đổi đơn vị km/h sang m/s trước khi tính
Một ô tô đang chạy với vận tốc 54 km/h thì tăng tốc đều với gia tốc 2 m/s². Tính vận tốc của ô tô sau 6 s, rồi đổi kết quả ra km/h.
Tóm tắt:
Vận tốc ban đầu: v0 = 54 km/h
Gia tốc: a = 2 m/s²
Thời gian: t = 6 s
Vận tốc sau 6 s: v = ?
Lời giải từng bước:
Bước 1: Đổi đơn vị vận tốc ban đầu sang m/s: 54 km/h = 54 : 3,6 = 15 m/s.
Bước 2: Áp dụng công thức v = v0 + a·t = 15 + 2 × 6 = 15 + 12 = 27 m/s.
Bước 3: Đổi kết quả ra km/h: 27 × 3,6 = 97,2 km/h.
Đáp số: v = 27 m/s, tương đương 97,2 km/h.
Nhận xét: Bước đổi đơn vị ở đầu bài là bước nhiều bạn bỏ quên nhất. Gia tốc đang cho theo m/s² nên mọi vận tốc trong công thức phải tính theo m/s. Nếu bạn thay thẳng 54 vào công thức thì sẽ ra 66, một con số sai hoàn toàn. Mẹo nhớ: chia 3,6 khi đổi km/h sang m/s, nhân 3,6 khi đổi ngược lại.
5 lỗi sai thường gặp và cách tránh
Lỗi 1: Quên đổi đơn vị km/h sang m/s.
Nhiều đề bài cho vận tốc ban đầu theo km/h nhưng gia tốc lại theo m/s². Nếu thay số thẳng vào công thức, đáp số sẽ sai hoàn toàn. Cách tránh: ngay sau khi đọc đề, hãy khoanh tròn đơn vị của từng đại lượng và đổi tất cả về m, m/s, m/s², s trước khi tính.
Lỗi 2: Lấy sai dấu của gia tốc khi vật chậm dần đều.
Khi xe phanh lại, gia tốc ngược chiều chuyển động nên phải mang dấu âm nếu chiều dương trùng chiều chuyển động. Nhiều bạn lấy a dương rồi tính ra vận tốc lúc sau còn lớn hơn lúc đầu, mâu thuẫn với thực tế. Cách tránh: viết rõ chiều dương đã chọn, xác định a cùng dấu hay trái dấu với v, rồi mới thay số. Sau khi tính xong, hãy kiểm tra nhanh: chậm dần thì v phải nhỏ hơn v0, nhanh dần thì v phải lớn hơn v0.
Lỗi 3: Nhầm v0 với vận tốc ở thời điểm khác.
Có những bài cho vận tốc của vật sau 2 s rồi hỏi vận tốc sau 5 s. Nhiều bạn lấy luôn vận tốc lúc 2 s làm v0 rồi thay t = 5 s, trong khi đúng ra phải lấy t = 3 s. Cách tránh: v0 luôn gắn với mốc t = 0 mà bạn chọn, và t là khoảng thời gian trôi qua kể từ mốc đó.
Lỗi 4: Tiếp tục dùng công thức sau khi vật đã dừng hẳn.
Với chuyển động chậm dần đều, khi vận tốc chạm 0 thì vật dừng lại, công thức v = v0 + a·t không còn ý nghĩa sau thời điểm đó nữa. Nhiều bạn vẫn thay t lớn hơn thời gian dừng rồi tính ra vận tốc âm. Cách tránh: khi gặp bài chậm dần đều, hãy tính thời gian dừng t = (0 − v0) : a trước, rồi chỉ xét các thời điểm nhỏ hơn thời gian đó.
Lỗi 5: Nhầm lẫn giữa vận tốc tức thời và vận tốc trung bình.
Công thức v = v0 + a·t cho vận tốc tại một thời điểm cụ thể, không phải vận tốc trung bình trên cả quãng đường. Vận tốc trung bình trong chuyển động thẳng biến đổi đều được tính bằng (v0 + v) : 2, một công thức hoàn toàn khác. Cách tránh: đọc kĩ đề hỏi gì. Đề hỏi vận tốc lúc t = 4 s thì dùng v = v0 + a·t, đề hỏi vận tốc trung bình thì dùng công thức trung bình.
Bài tập trắc nghiệm tự luyện
Bạn hãy làm 5 câu dưới đây mà không nhìn đáp án trước. Mỗi câu chỉ có một đáp án đúng.
Câu 1: Một vật chuyển động thẳng nhanh dần đều với vận tốc ban đầu 10 m/s và gia tốc 3 m/s². Vận tốc của vật sau 4 s là bao nhiêu?
A. 20 m/s
B. 22 m/s
C. 24 m/s
D. 30 m/s
Câu 2: Một ô tô đang chạy với vận tốc 20 m/s thì hãm phanh, chuyển động chậm dần đều với gia tốc −2 m/s². Vận tốc của ô tô sau 5 s là bao nhiêu?
A. 10 m/s
B. 12 m/s
C. 0 m/s
D. 30 m/s
Câu 3: Một vật bắt đầu chuyển động từ trạng thái nghỉ với gia tốc 4 m/s². Vận tốc của vật sau 6 s là bao nhiêu?
A. 20 m/s
B. 24 m/s
C. 28 m/s
D. 10 m/s
Câu 4: Một xe máy đang chạy với vận tốc 8 m/s thì tăng tốc đều với gia tốc 3 m/s². Sau bao lâu thì vận tốc của xe đạt 26 m/s?
A. 4 s
B. 5 s
C. 6 s
D. 9 s
Câu 5: Một xe đạp đang chạy với vận tốc 72 km/h thì tăng tốc đều với gia tốc 2 m/s². Vận tốc của xe sau 5 s là bao nhiêu?
A. 30 m/s
B. 40 m/s
C. 82 km/h
D. 100 km/h
| Câu | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
|---|---|---|---|---|---|
| Đáp án | B | A | B | C | A |
Giải thích cặn kẽ từng câu trắc nghiệm
Câu 1 – Đáp án B. 22 m/s.
Áp dụng công thức v = v0 + a·t = 10 + 3 × 4 = 10 + 12 = 22 m/s. Đáp án A (20 m/s) sai vì đó là kết quả khi tính nhầm 3 × 4 thành 10. Đáp án C (24 m/s) sai vì 24 không phải là 10 + 12. Đáp án D (30 m/s) sai vì đó là kết quả khi tính nhầm 3 × 4 thành 20.
Câu 2 – Đáp án A. 10 m/s.
Áp dụng công thức v = v0 + a·t = 20 + (−2) × 5 = 20 − 10 = 10 m/s. Đáp án B (12 m/s) sai vì đó là kết quả khi tính nhầm 2 × 5 thành 8. Đáp án C (0 m/s) sai vì xe mới chỉ phanh được 5 s, trong khi thời gian để xe dừng hẳn là (0 − 20) : (−2) = 10 s. Đáp án D (30 m/s) sai vì đó là kết quả khi quên dấu trừ của gia tốc, lấy a = 2 m/s² rồi tính 20 + 10 = 30 m/s.
Câu 3 – Đáp án B. 24 m/s.
Vật bắt đầu từ trạng thái nghỉ nên v0 = 0, công thức rút gọn thành v = a·t = 4 × 6 = 24 m/s. Đáp án A (20 m/s) sai vì 20 không phải là tích của 4 và 6. Đáp án C (28 m/s) sai vì 28 = 4 × 7, tức là đã cộng thêm 1 s vào thời gian. Đáp án D (10 m/s) sai vì đó là kết quả khi cộng gia tốc với thời gian (4 + 6 = 10) thay vì nhân chúng với nhau.
Câu 4 – Đáp án C. 6 s.
Dùng công thức suy ra t = (v − v0) : a = (26 − 8) : 3 = 18 : 3 = 6 s. Đáp án A (4 s) sai vì 4 s chỉ đủ để vận tốc tăng lên 8 + 3 × 4 = 20 m/s, chưa đạt 26 m/s. Đáp án B (5 s) sai vì sau 5 s vận tốc mới là 8 + 3 × 5 = 23 m/s. Đáp án D (9 s) sai vì sau 9 s vận tốc đã là 8 + 3 × 9 = 35 m/s, vượt xa 26 m/s.
Câu 5 – Đáp án A. 30 m/s.
Trước hết đổi đơn vị: 72 km/h = 72 : 3,6 = 20 m/s. Sau đó áp dụng công thức v = v0 + a·t = 20 + 2 × 5 = 20 + 10 = 30 m/s. Đáp án B (40 m/s) sai vì 40 là kết quả khi đổi đơn vị sai rồi cộng thêm 10. Đáp án C (82 km/h) sai vì đó là kết quả khi lấy 72 + 2 × 5 = 82 mà quên rằng 72 đang ở đơn vị km/h còn gia tốc đang ở m/s². Đáp án D (100 km/h) sai vì 100 km/h tương đương khoảng 27,8 m/s, không bằng 30 m/s.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi 1: Công thức v = v0 + a·t có dùng được cho chuyển động thẳng đều không?
Trả lời: Có, nhưng khi đó gia tốc a = 0 nên công thức trở thành v = v0, tức là vận tốc không đổi theo thời gian. Đây chính là định nghĩa của chuyển động thẳng đều.
Câu hỏi 2: Vì sao gia tốc âm chưa chắc đã là chuyển động chậm dần?
Trả lời: Vì nhanh dần hay chậm dần phụ thuộc vào dấu của gia tốc so với dấu của vận tốc, chứ không phụ thuộc vào dấu của gia tốc một mình. Nếu vật đang đi theo chiều âm (v âm) mà gia tốc cũng âm thì hai đại lượng cùng dấu, vật đang nhanh dần theo chiều âm. Chỉ khi a trái dấu với v thì vật mới chậm lại.
Câu hỏi 3: Khi nào thì dùng công thức v = v0 + a·t, khi nào thì dùng công thức tính độ dịch chuyển?
Trả lời: Bạn hãy nhìn vào dữ kiện đề bài cho và đại lượng đề bài hỏi. Nếu đề bài hỏi vận tốc hoặc thời gian thì dùng v = v0 + a·t. Nếu đề bài hỏi vật đi được bao xa, tức là hỏi độ dịch chuyển, thì dùng d = v0·t + ½·a·t². Nếu đề bài không cho thời gian và cũng không hỏi thời gian, thì dùng hệ thức v² − v0² = 2·a·d.
Câu hỏi 4: Có thể tính vận tốc của vật rơi tự do bằng công thức này không?
Trả lời: Có. Vật rơi tự do là chuyển động thẳng nhanh dần đều với gia tốc bằng gia tốc rơi tự do g ≈ 9,8 m/s², và nếu thả rơi từ trạng thái nghỉ thì v0 = 0, công thức trở thành v = g·t. Ví dụ sau 2 s rơi tự do, vận tốc của vật là khoảng 9,8 × 2 = 19,6 m/s.
Câu hỏi 5: Làm sao để nhớ lâu công thức v = v0 + a·t?
Trả lời: Bạn đừng học thuộc một cách máy móc mà hãy hiểu ý nghĩa của từng phần: v0 là vận tốc lúc bắt đầu, a·t là phần vận tốc tăng thêm sau t giây, mỗi giây tăng thêm a. Hãy gắn công thức với một hình ảnh quen thuộc, ví dụ xe rời bến tăng tốc đều, rồi tự làm lại ví dụ 1 trong bài này bằng tay vài lần. Mỗi lần làm bài tập, hãy viết công thức ra trước rồi mới thay số.
Kết luận
Qua bài viết này, bạn đã nắm được công thức tính vận tốc trong chuyển động thẳng biến đổi đều: v = v0 + a·t. Bạn đã hiểu từng kí hiệu trong công thức, biết khi nào công thức được áp dụng, biết cách đọc dấu của gia tốc để phân biệt nhanh dần và chậm dần, biết cách suy ra thời gian và gia tốc từ công thức gốc, và biết cách đọc đồ thị vận tốc – thời gian để lấy ra v0 và a.
Điều quan trọng nhất khi làm bài tập chương này không phải là nhớ thật nhiều công thức, mà là làm đúng các bước nhỏ: đổi đơn vị trước khi tính, xác định đúng dấu của gia tốc, gắn v0 với đúng mốc thời gian, và kiểm tra lại kết quả bằng cảm nhận vật lí xem nó có hợp lí hay không. Hãy tiếp tục luyện tập với các bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập Vật lí 10, Bài 9, rồi quay lại đọc bài viết về độ dịch chuyển để hoàn thiện trọn bộ ba công thức của chuyển động thẳng biến đổi đều. Chúc bạn học tốt và làm bài kiểm tra thật tự tin.